I SA/Po 1295/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska As. sąd WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/S.Zapalska Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił następującym podmiotom: Firmie T. K., oraz Spedycji B. J., S. J. podatek od towarów i usług od importu towaru wymienionego w zgłoszeniu celnym uzupełniającym SAD nr [...] z[...]. w kwocie [...] zł.; natomiast decyzją nr [...] datowaną na ten sam dzień, Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił wskazanym wyżej podmiotom podatek od towarów i usług od importu towaru wskazanego w zgłoszeniu celnym uzupełniającym SAD nr [...] z dnia [...] w kwocie [...] zł. W dniu [...] do Dyrektora Izby Celnej w P. wpłynął wniosek Naczelnika Urzędu Celnego w L. o wszczęcie egzekucji administracyjnej w stosunku do firmy T. K.; oraz dłużnika solidarnego zobowiązania podatkowego - Spedycji B. i S.J. W celu przymusowego wyegzekwowania dochodzonych należności wystawione zostały w dniu [...] tytuły wykonawcze nr [...] oraz[...] , w którym jako zobowiązanego wskazano Firmę A z siedzibą w P. Wzywające do zapłaty powyższych należności upomnienia nr [...] oraz [...] zostały wysłane do strony w dniu [...] , a ich odbiór potwierdził zobowiązany osobiście w dniu[...]. Podający się za pełnomocnika zobowiązanego - doradca podatkowy J. C., wniósł w dniu 9 maja 2007r. zarzuty w sprawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...], wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w P. w dniu[...]. W piśmie tym podniesiono zarzut obrazy art. 33 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 wraz ze zm. w dalszej części zwana ustawą o postępowaniu egzekucyjnym ) oraz wniesiono o umorzenie wszczętego postępowania egzekucyjnego, a także o połączenie spraw objętych tytułami wykonawczymi o podanych wyżej numerach. W uzasadnieniu tego pisma doradca podatkowy J. C. zarzucił organowi egzekucyjnemu działanie z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, jak również naruszenie przepisów prawa oraz brak skutecznego doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych, gdyż w danej sprawie upomnienia płatnicze jak i skarżone tytuły wykonawcze zostały doręczone bezpośrednio stronie. W związku z powyższym, podający się za umocowanego w sprawie pełnomocnika strony, J.C. uznał, że do chwili obecnej upomnienia i tytuły wykonawcze nie zostały skutecznie doręczone stronie zobowiązanej, co pozbawia ich mocy prawnej, a tym samym staje się powodem do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał także, że w trakcie postępowania celnego Dyrektor Izby Celnej w P., działający w danej sprawie jako organ egzekucyjny został poinformowany o ustanowieniu przez skarżącego pełnomocnika do jego reprezentowania przed tym organem, tak więc doręczenie pism bezpośrednio zobowiązanemu stanowi naruszenie prawa. W dniu 24 maja 2007r.organ egzekucyjny wezwał J.C. do nadesłania pełnomocnictwa do występowania przed Dyrektorem Izby Celnej w P. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczącym należności podatkowych wynikających ze wskazanych wyżej tytułów wykonawczych. Powyższe pełnomocnictwo ogólne zostało doręczone do siedziby Izby Celnej w dniu 11 czerwca 2007r. Z załączonego do pisma potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa wynika, że należna kwota [...] złotych została uiszczona dopiero w dniu 8 czerwca 2007r. W dniu [...] wierzyciel tj. Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem nr [...] zajął stanowisko odnośnie zarzutów złożonych przez pełnomocnika strony, dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...] wystawionych w dniu[...]. W piśmie tym wskazano, że upomnienia wzywające do zapłaty należności podatkowych zostały doręczone zobowiązanemu, który potwierdził ich otrzymanie własnoręcznym podpisem w dniu 11 kwietnia 2007r. Odnosząc się do kwestii wszczęcia postępowania egzekucyjnego w związku z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika Dyrektora Izby Celnej w P. zwrócił uwagę na fakt, że postępowanie egzekucyjne jest całkowicie nowym, o odmiennym charakterze postępowaniem wykonawczym w stosunku do postępowania celnego czy podatkowego. Tym samym wszczęcie nowego postępowania zawsze obliguje do zawiadomienia o tym fakcie najpierw samej strony, a ponieważ stronami postępowania egzekucyjnego są wierzyciel oraz zobowiązany, na którym to ciąży wykonanie obowiązku, to przesłanie upomnienia i tytułu wykonawczego do samego zobowiązanego jest działaniem prawidłowym i w żaden sposób nie narusza porządku prawnego. Na marginesie wierzyciel wskazał, że w niniejszej sprawie upomnienie zostało wystawione w dniu 28 marca 2007r, natomiast pełnomocnictwo, aczkolwiek datowane na dzień 2 stycznia 2007r, doręczono do Izby Celnej w P. w dniu 11 czerwca 2007r. W tym stanie rzeczy, w opinii wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w P., w kwestii dotyczącej wystawienia oraz doręczenia upomnienia i tytułów wykonawczych należało uznać, że strona działa bez pełnomocnika. Od powyższego postanowienia, w dniu [...] zażalenie wniósł pełnomocnik strony - doradca podatkowy J.C.. W uzasadnieniu pełnomocnik strony zarzucił Dyrektorowi Izby Celnej w P., że pomimo otrzymania informacji dotyczących reprezentowania strony przez pełnomocnika, pominął go i doręczył zarówno upomnienia płatnicze jak i tytuły wykonawcze bezpośrednio samej stronie, a jako dowód wskazał pismo z dnia [...] nr [...] zawierające odwołanie od decyzji objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym. W związku z powyższym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej jako organ II instancji wydał postanowienie[...] , w którym utrzymał w mocy skarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie celne, jak i postępowanie egzekucyjne stanowią dwa odrębne postępowania, oparte na odrębnych podstawach prawnych. Pełnomocnictwo do występowania w imieniu strony winno zostać dołączone przez pełnomocnika każdorazowo do akt prowadzonego postępowania - odrębnie dla postępowania celnego i odrębnie dla postępowania egzekucyjnego. Taka interpretacja przepisów o pełnomocnictwie ma, zdaniem organu II instancji swoje uzasadnienie w ogólnej dyrektywie, nakazującej przestrzegać granic umocowania i nie dopuszczać do sytuacji, w której działania osoby trzeciej pozwalałyby dowolnie kształtować uprawnienia domniemanego mocodawcy, bez wyraźnej aprobaty z jego strony. Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W piśmie z dnia 25 lipca 2007r. skarżący T. K. wniósł o uchylenie w całości skarżonego postanowienia oraz postanowienia Dyrektora Izby Celnej w P. nr [...] wydanego w dniu [...] z powodu niezgodności z prawem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że występujący w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela Dyrektor Izby Celnej w P., miał świadomość ustanowienia przez skarżącego pełnomocnika w sprawie, a wiedza ta wynikała z przeprowadzonego przez wyżej wymienionym organem postępowania celnego, i który to organ sam nie negował powyższego stanu, uznając ustanowionego w postępowaniu pełnomocnika, doręczając za jego pośrednictwem upomnienia płatnicze skierowane do strony. Jednakże zdaniem skarżącego, ten sam organ, który uznał ustanowionego w sprawie pełnomocnika, w sposób wybiórczy potraktował stan faktyczny, albowiem tytuły wykonawcze stanowiące podstawę wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego doręczone zostały bezpośrednio samej stronie, co stanowi w jego opinii naruszenie prawa. Zdaniem skarżącego pominięcie pełnomocnika i doręczenie bezpośrednio stronie tytułów wykonawczych, stanowi o wadliwości doręczenia oraz o braku podstaw do wszczęcia i prowadzenia egzekucji. W odpowiedzi na złożoną skargę, pismem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w P. podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wskazując że organ administracji publicznej winien z urzędu brać pod uwagę rodzaj udzielonego przez stronę umocowania w każdym stadium postępowania i nie dopuścić do udziału w nim osoby, która w ogóle nie legitymuje się należytym pełnomocnictwem, za wyjątkiem sytuacji wskazanych w ustawie, lub też legitymuje się pełnomocnictwem dotyczącym innej sprawy niż rozstrzygana w danym postępowaniu. Organ administracji publicznej nie powinien tez dopuścić do udziału w postępowaniu pełnomocnika, jeżeli zamierza on podjąć czynności, do których nie jest umocowany. Dlatego też w opinii organu II instancji dopiero nadesłanie przez doradcę podatkowego J.C. w dniu 11 czerwca 2007r prawidłowego pełnomocnictwa w prowadzonej sprawie egzekucyjnej, pozwoliło na uznanie go za pełnomocnika w toczącym się postępowaniu. Mając na uwadze powyższy stan prawny i faktyczny Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie sądu podlegają w szczególności wydane przez organy podatkowe takie akty działania władzy publicznej , jak decyzje i postanowienia, jednakże po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją merytoryczną rozstrzygającą o takiej lub innej sprawie administracyjnej, ale ma tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania czy w niniejszej sprawie skarbowe organy egzekucyjne nie naruszyły materialnego lub procesowego prawa powszechnie obowiązującego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena przy tym legalności postanowień wydawanych przez skarbowe organy egzekucyjne dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu ich wydania i na podstawie dostarczonych Sądowi akt administracyjnych dotyczących wszczętego na wniosek wierzyciela - t.j. Dyrektora Izby Celnej w P.. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje ponadto zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powyższą zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń przede wszystkim przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2005 r., Dz. U. nr 229, poz. 1954 ze zm.) przez postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu egzekucyjnego z dnia [...] nr [...] odnośnie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne związane z nieuiszczeniem przez zobowiązanego T. K. należności podatkowych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...]r. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości stan faktyczny sprawy polegający na tym, iż organ egzekucyjny jakim jest Dyrektor Izby Celnej w P. wezwał zobowiązanego upomnieniami nr [...]i [...]z dnia [...] do zapłaty należności podatkowych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Powyższe upomnienie zostało doręczone zobowiązanemu T. K. osobiście w dniu 11.04.2007 r. i mimo tego wezwania, kwota owych zaległości podatkowych nie została przez niego uiszczona. Wobec nieuiszczenia przez T.K. należności podatkowych w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu upomnień - organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...]z dnia [...]r., których odpisy również doręczono zobowiązanemu T. K.. Wniesione skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy egzekucyjnej, w momencie wysyłania upomnień i tytułów wykonawczych - Dyrektor Izby Celnej w P. nie był przez T.K. powiadomiony, iż został przez niego na potrzeby tego postępowania egzekucyjnego ustanowiony pełnomocnik w osobie J. C.. Zgodnie z brzmieniem art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r., nr 113, poz.984 z późn. zm.) do postępowania egzekucyjnego mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to więc, co do zasady, iż w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany może być reprezentowany przez pełnomocnika, w związku z odpowiednim stosowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów k.p.a., a tym zwłaszcza art. 32 i 33 tej ustawy. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu Z jasnego brzmienia art. 33 § 3 k.p.a. wynika także, iż pełnomocnictwo udzielone na piśmie winno być dołączone do akt egzekucyjnych sprawy przez pełnomocnika w oryginale lub w urzędowo poświadczonym odpisie. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym m.in. zwraca się uwagę i na to (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.03.2006 r., sygn. akt III SA/Wa 304/06), iż pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu administracyjnym, np. celnym czy podatkowym nie obejmuje automatycznie postępowania egzekucyjnego w administracji, które prowadzone jest zwykle w konsekwencji wydania rozstrzygnięć w postępowaniu jurysdykcyjnym. Postępowanie podatkowe i postępowanie egzekucyjne prowadzą bardzo często przy tym zupełnie inne organy administracji finansowej (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie). Natomiast w wyroku NSA z dnia 1.03.1999 r. sygn. akt II SA 1533/98 potwierdzono dotychczasową linię orzecznictwa sądowego, że dopiero od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa - pełnomocnik powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich na równi ze stroną. Ponieważ pełnomocnictwo dla J.C. do reprezentowania T. K. w postępowaniu egzekucyjnym zostało Dyrektorowi Izby Celnej w P. doręczone dopiero w dniu 11.06.2007 r. - bezpodstawne są zarzuty skargi dotyczące znacznie wcześniejszych działań organu egzekucyjnego, a związanych z bezpośrednim doręczeniem upomnień i tytułów wykonawczych samemu zobowiązanemu, a nie J.C.. Z tych zatem względów, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. /-/K,Pawlicki /-/J.Małecki /-/S.Zapalska LF