I SA/Po 1295/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-09-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest już reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego w innej instancji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego, powinien zostać uwzględniony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona wykaże brak środków na ich pokrycie. Natomiast wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika powinien zostać oddalony, jeśli strona jest już reprezentowana przez takiego pełnomocnika ustanowionego w innej instancji, co zapewnia jej należytą reprezentację.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i doradcy podatkowego. Wniosek ten był konsekwencją wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego jej skargę. Skarżąca uzasadniła wniosek trudną sytuacją zdrowotną i finansową, wskazując na brak środków na leczenie i utrzymanie. Sąd zwolnił skarżącą od kosztów sądowych, ale oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego i doradcy podatkowego, wskazując, że skarżąca jest już reprezentowana przez doradcę podatkowego ustanowionego w innej instancji.
Rozstrzygnięcie
1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE Dnia 08 września 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. W składzie Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 08 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego. /-/ S.Widłak Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2009r., sygn. akt I SA/Po 1295/08 oddalił skargę J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego R. Ł. pismem z dnia 8 kwietnia 2009r. wniosła o sporządzenie i przesłanie orzeczenia wraz z jego pisemnym uzasadnieniem. Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 10 kwietnia 2009r. wezwano skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości [...],- zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania. Skarżąca pismem z dnia 19 kwietnia 2009r. wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 28 kwietnia 2009r. wezwano skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Wobec tego skarżąca J. M. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada specjalistycznej wiedzy prawniczej, a uzyskiwane przychody przeznaczone zostają w głównej mierze na leczenie i utrzymanie. Od marca 2009r. znajduje się pod stałą opieką lekarską w związku z przeprowadzoną operacją w dniu [...] Skarżąca jest wdową i nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2, który jest obciążony kredytem hipotecznym. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżąca otrzymuje rentę po mężu w wysokości [...] zł netto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy J. M. w kserokopii pisma z dnia [...] zawarła 1 informacje, że nie posiada samochodu osobowego, nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podała, że w dniach [...] była w szpitalu, na dzień [...] ma wyznaczony termin badania kontrolnego, przy czym leczenie będzie nadal kontynuowane. Do pisma wnioskodawczyni załączyła kserokopie z rachunku bankowego, kserokopie faktur za gaz, kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego, kserokopię pisma z dnia [...] w którym oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej. Zarządzeniem z dnia [...] wezwano skarżącą do podpisania kserokopii pisma z dnia [...] w terminie 7 dni pod rygorem wskazanych w zarządzeniu skutków prawnych, a następnie zarządzeniem z dnia [...] wniosek skarżącej pozostawiono bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] J. M. złożyła sprzeciw od zarządzenia z dnia [...] Jednocześnie podpisała pismo z dnia [...]. Wobec treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone zarządzenie straciło moc a niniejsza sprawa dotycząca udzielenia prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez tut. sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 2 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Z przedstawionej przez skarżącą sytuacji finansowej i majątkowej wynika, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych i wobec tego zwolniono skarżącą od ich ponoszenia. Jednocześnie zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 41/09 ustanowił dla skarżącej doradcę podatkowego. Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła dla skarżącej doradcę podatkowego R. Ł., któremu J. M. udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a następnie do sporządzenia skargi kasacyjnej jak i występowania w sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tych okolicznościach wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego i doradcy podatkowego należało oddalić. Skarżąca jest bowiem reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i nie jest konieczne ustanawianie kolejnych pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1, § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ S.Widłak 3

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło