I SA/Po 1299/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Syndyka masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w [...] od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 1299/16, oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec 2010 r. postanawia : zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2016 r. w ten sposób, że przyznaje Syndykowi masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w [...] prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r. referendarz sądowy oddalił wniosek Syndyka masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o prawo pomocy sporządzonym w dniu [...] września 2016 r. Syndyk podał, że Spółka nie posiada środków na wpis sądowy. Syndyk oświadczył, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] zł. Syndyk podał, że Spółka nie posiada rachunków bankowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie referendarz wskazał, że z oświadczeń Syndyka nie wynika, czy Spółka posiadała rachunek bankowy, jeżeli tak to czy został zamknięty, jeżeli tak to kiedy, gdyż mimo wezwania nie przedłożył zaświadczenia z banku o zamknięciu rachunku bankowego. Syndyk nie wyjaśnił czy były sporządzane raporty kasowe. Nie złożono odpisów rocznych zeznań podatkowych za lata 2014 i 2015, odpisów sprawozdań finansowych za 2014 i 2015 rok, odpisów deklaracji VAT-7. Nie wyjaśniono czy został sporządzony plan podziału funduszów masy upadłości. W sprzeciwie z dnia [...] grudnia 2016 r. Syndyk wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie skarżącej od wpisu sądowego lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu sprzeciwu wyjaśniono, że Syndyk nie prowadzi działalności upadłej Spółki, nie posiada raportów kasowych, Spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT w 2015 r., rachunki bankowe zostały zamknięte, nie sporządzono dotychczas podziału funduszy masy upadłości. Do sprzeciwu załączono zeznania CIT-8 za 2014 i 2015 r. oraz sprawozdania finansowe za 2014 r. i 2015 r. (k. 85 - 129 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przytoczonego przepisu wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy, będącej przedmiotem sprzeciwu (por.: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 – komentarz do art. 260 P.p.s.a. - dostępny w bazie danych Legalis). W przedmiotowej sprawie rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy dokonać w oparciu o przepisy art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W świetle ostatniego z powołanych przepisów osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy, na którą składa się także zwolnienie strony od kosztów sądowych, jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady, według której każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Oceniając zasadność wniosku, Sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzygnięcie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Zaznaczyć jednak należy, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W rozpatrywanej sprawie Syndyk skarżącej Spółki wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł wpisu od skargi. W ocenie Sądu przedstawione przez Syndyka skarżącej Spółki okoliczności oraz przedłożone dowody potwierdzają wykazanie przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o prawo pomocy sporządzonym w dniu [...] września 2016 r. Syndyk podał, że Spółka nie posiada środków na wpis sądowy. Oświadczył, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] zł. Syndyk podał, że Spółka nie posiada rachunków bankowych. W sprzeciwie wyjaśniono, że Syndyk nie prowadzi działalności upadłej Spółki, nie posiada raportów kasowych, Spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT w 2015 r., rachunki bankowe zostały zamknięte, nie sporządzono dotychczas podziału funduszy masy upadłości. Z przedłożonych do sprzeciwu dokumentów, w tym z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r., wynika, że przychody wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. Natomiast z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r., wynika, że przychody wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. Rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] grudnia 2015 r. wskazuje stratę bilansową w kwocie [...]zł. Dla porównania za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. strata bilansowa wyniosła [...] zł, a więc strata bilansowa w 2015 r. uległa zmniejszeniu w stosunku do roku 2014. Jak wynika z części opisowej i informacji dodatkowej sprawozdań finansowych za 2014 r. i 2015 r. Spółka jest na etapie likwidacji, co skutkuje niezachowaniem przez Spółkę zasady kontynuacji działalności. Na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych na dzień rozpoczęcia likwidacji kapitały Spółki zostały połączone w jeden wspólny kapitał, który wyniósł [...] zł i składał się na niego kapitał udziałowy w wysokości [...] zł oraz kapitał zapasowy w wysokości [...] zł. Na [...] grudnia 2015 r. na kapitały własne składają się również kapitał z aktualizacji wyceny w wysokości [...] zł powstały na skutek wyceny wartości aktywów przez Syndyka oraz utworzenia rezerwy na koszty postępowania upadłościowego m.in. wynagrodzenie syndyka, likwidacja majątku w 2014 roku. Spółka na koniec roku obrotowego 2015 osiągnęła stratę bilansową w wysokości [...] zł. Spółka w 2015 r. wykazuje stratę na wyniku z lat ubiegłych w wysokości [...] zł. Spółka na dzień bilansowy nie ma rozliczeń międzyokresowych krótkoterminowych oraz nie posiada rozliczeń międzyokresowych biernych. Na dzień bilansowy Spółka nie posiada zobowiązań wobec udziałowca z tytułu zaciągniętych pożyczek. W okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. Spółka dokonała sprzedaży majątku w łącznej wysokości [...] zł. Wartość majątku wykazywana w bilansie otwarcia wyniosła [...] zł w związku z czym Spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Spółka sprzedała cały swój majątek. Spółka na dzień bilansowy nie posiada majątku trwałego. Spółka w ciągu roku osiągnęła stratę bilansową, która pokrywa się ze stratą podatkową w wysokości [...] zł. Środki pieniężne w kasie i na rachunku na dzień [...] grudnia 2014 r. wynosiły [...] zł. Środki pieniężne w kasie i na rachunku na dzień [...] grudnia 2015 r. wynosiły [...] zł. W okresie postępowania upadłościowego Spółka nie zatrudniała pracowników. Wynagrodzenie członków zarządu Spółki w roku obrotowym 2015 nie było wypłacane. Przedłożone przez Syndyka skarżącej Spółki dokumenty oraz wyjaśnienia potwierdzają przesłanki, że kondycja Spółki nie jest stabilna, a jej sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze uzasadniają w sposób dostateczny przyznanie skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W kontekście podniesionych w sprzeciwie twierdzeń należy wskazać, że referendarz sądowy miał prawo wezwać do złożenia dodatkowych wyjaśnień w celu ustalenia stanu majątkowego i możliwości płatniczych Spółki. Stosownie bowiem do art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Sąd zauważa, że wraz ze sprzeciwem wnioskodawca nadesłał brakujące materiały źródłowe. Syndyk nie przedłożył jedynie zaświadczenia z banku o zamknięciu rachunku bankowego. Jednakże powyższy brak nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Wobec wskazanych okoliczności i przedłożonych dokumentów Sąd zmienił zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i wniosek Syndyka uwzględnił. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.