I SA/Po 13/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-02-10
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez osobę fizyczną po jej śmierci podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez osobę fizyczną po jej śmierci podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 PPSA, ponieważ zmarły utracił zdolność sądową. Brak ten nie może zostać uzupełniony w trybie art. 58 § 2 PPSA, gdyż śmierć osoby fizycznej jest zdarzeniem definitywnie kończącym jej zdolność do czynności prawnych i sądowych.Stan faktyczny
Skarżący XA złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarga była obarczona brakami formalnymi. W trakcie postępowania ustalono, że skarżący zmarł przed wniesieniem skargi. Sąd zwrócił się o akt zgonu, który potwierdził datę śmierci.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi XA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (PIT-38) za 2008 r. postanawia: odrzucić skargę
Pismem z dnia [...] grudnia 2015r. została złożona przez XA skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2015r. Skarga ta była obarczona brakiem formalnym w postaci braku podpisu skarżącego oraz nieuiszczeniu wymaganej opłaty od skargi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że pismem z dnia [...] grudnia 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] poinformował, XA zmarł w dniu [...] listopada 2015r. Informacja o śmierci podatnika została odnotowana w systemie Poltax Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] listopada 2015r.
W związku z powyższym Sąd zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z prośbą o nadesłanie aktu zgonu XA.
Jak wynika z nadesłanego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] odpisu skróconego aktu zgonu, XA zmarł w dniu [...] listopada 2015r., zatem przez złożeniem skargi do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do postanowień art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Jak wskazuje się w przy tym w doktrynie mając na uwadze art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) oraz art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy stwierdzić, że osoby fizyczne posiadają zdolność sądową od chwili urodzenia do śmierci [tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex, 2013, dostępny w bazie danych Lex Omega – dokument nr 148303]. Mając na uwadze powyższe, należy w świetle znajdującego się w aktach sprawy wyciągu z rejestru zgonów stwierdzić, że skarżący z chwilą śmierci to jest z dniem [...] listopada 2015 r. utracił zdolność sądową.
Zauważyć w tym miejscu należy, że stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. - Sąd odrzuca skargę: jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Mając na uwadze, że skarżący zmarł w dniu [...] listopada 2015 r. czego procesowym skutkiem była utrata zdolność sądowej przyjąć należy, że skarżący nie mógł osobiście sporządzić ani też wnieść skargi. W takiej sytuacji konieczne jest odrzucenie skargi stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Co prawda stosownie do postanowień art. 58 § 2 p.p.s.a. - Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. W realiach niniejszej sprawy nie możliwe jest jednak zastosowanie dyspozycji tego przepisu, bowiem utrata przez osobę fizyczną zdolności sądowej w wyniku śmierci nie może zostać uzupełniona w trybie tego przepisu. Z tych samych przyczyn za bezcelowe należało uznać wzywanie strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło