I SA/Po 130/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 08 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Spółka w skardze na powyższą decyzję wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nieuwzględnienie wniosku skutkować będzie realnym zagrożeniem dla jej dalszego bytu, wiążącą się ze znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Podała, że zgodnie z załączoną do wniosku dokumentacją finansową, obrazującą jej kondycję gospodarczą w 2014 r. (sprawozdanie finansowe za 2014 r., bilans zysków i strat za 2014 r., sprawozdanie Zarządu "[...]" sp. z o.o. z działalności spółki za 2014 r.), 2014 r. zakończył się stratą w wysokości [...] zł, co było spowodowane zaciągnięciem przez spółkę zobowiązań i poczynieniem wysokich nakładów finansowych, niezbędnych dla prowadzenia zamierzonej działalności gospodarczej. W związku z silną konkurencją na rynku, uzyskiwany z tego tytułu zysk okazał się niższy niż zakładany. Dodatkowo wszczynane i prowadzone przeciwko spółce postępowania karnoskarbowe (od kilku do kilkudziesięciu nowych postępowań wszczynanych w każdym kolejnym miesiącu) w sposób istotny negatywnie wpływają na jej sytuację, bowiem wiążą się z zatrzymaniami urządzeń należących do skarżącej i znajdujących się w nich środków pieniężnych, a także koniecznością poniesienia kosztów na pomoc prawną, niezbędną dla odzyskania bezpodstawnie zatrzymanych urządzeń (zwrot urządzeń następuje dopiero po upływie co najmniej kilku lub nawet kilkunastu miesięcy). Postępowania karnoskarbowe prowadzone przeciwko spółce i poprzedzające je czynności kontrolne przeprowadzane przez urzędy celne w lokalach, negatywnie wpływają na kontrahentów spółki (właścicieli lokali, w których eksploatowane są urządzenia skarżącej). Powyższe powoduje, że bardzo wielu kontrahentów (właścicieli lokali) rezygnuje ze współpracy ze spółką , pozbawiając ją tym samym możliwości czerpania spodziewanych (planowanych) zysków z eksploatacji automatów do gier w tych lokalach, co ma bezpośrednie przełożenie na kondycję finansową spółki. Skutkiem powyższego jest uzyskana w pierwszym półroczu 2015 r. strata z działalności na poziomie [...] zł. Spółka oświadczyła, że nie prowadzi innej niż wymieniona wyżej działalność gospodarcza. Tym samym jej sytuacja finansowa nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa, w tej sytuacji może spowodować, że spółka będzie zmuszona ogłosić stan niewypłacalności, mimo zawisłości prawie pół tysiąca postępowań administracyjnych i karnoskarbowych. Podała, że łączna suma kar pieniężnych w postępowaniach toczących się względem spółki wynosi [...] zł, a ostatecznie wymierzonych już ponad [...] zł (uwzględniając zaskarżoną decyzję), a zatem stanowi kwotę pieniężną, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze skarżącej w realiach gospodarczej kondycji wyznaczanej przedmiotem jej działalności. Do wniosku załączyła sprawozdanie finansowe za 2014 r., wykaz spraw prowadzonych w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych, kserokopie decyzji o wymierzeniu kar pieniężnych. Spółka ponadto przedłożyła oświadczenie o posiadanym majątku trwałym z dnia [...] grudnia 2015 r. wraz z ewidencją środków trwałych oraz wykazem automatów znajdujących się w depozycie organów celnych, oświadczenie o posiadanych środkach z dnia [...] grudnia 2015 r. wraz z listą rachunków. W ocenie skarżącej dokumenty te potwierdzają, że kara nałożona zaskarżoną decyzją grozi wyrządzeniem jej znacznej szkody lub spowodowania dla niej nieodwracalnych skutków. Z dokumentów tych wynika bowiem, że niezależnie od złej ogólnej sytuacji finansowej, skarżąca nie dysponuje również środkami niezbędnymi dla uiszczenia kary pieniężnej. Z kolei łączna wartość aktywów trwałych, w postaci automatów do gier, wynosi [...] zł, przy czym aktywa te znajdują się w posiadaniu organów celnych (zostały zatrzymane przez organy celne), tym samym skarżąca nie może swobodnie dysponować tymi aktywami. Spółka oświadczyła, że na jej rachunkach bankowych na dzień [...] listopada 2015 r. znajdowały się środki pieniężne w kwocie [...] zł, stan gotówki w kasie spółki wynosi [...] zł. Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą określoną w art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi na decyzję organ, który wydał decyzję, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja czy postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może zatem nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 138/04, niepubl.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Sąd mając na uwadze argumenty przedstawione we wniosku, uznał, że spółka uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. W opinii sądu w tym zakresie istotne znaczenie ma, że skarżąca w argumentacji wniosku podniosła, że aktualnie nie osiąga zysków, albowiem organy celne zatrzymały należące do niej urządzenia. Ponadto jest obciążana licznymi karami egzekwowanymi nałożonymi w innych postępowaniach. Przyczyny te, jej zdaniem, powodują niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej oraz wyrządzenia jej znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie przedłożone przez spółkę dokumenty, odnoszące się do jej stanu finansowego i majątkowego wskazują, że strata na dzień [...] czerwca 2015 r. wyniosła [...] zł, a na koniec 2014 r. [...] zł. Spółka podała, że posiada dwa rachunki bankowe, saldo bieżące na jednym rachunku wynosi [...] zł, na drugim [...] zł, stan gotówki w kasie spółki [...] zł. Biorąc pod uwagę powyższe, sąd uznał, że skarżąca spółka uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, co świadczy o wystąpieniu przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wziął także pod uwagę okoliczność, że jakkolwiek kara nałożona na spółkę w kontrolowanym postępowaniu wynosi [...] zł, to jednak względem spółki toczą się liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, a łączna suma kar pieniężnych w tych sprawach wynosi [...] zł. Sąd uznał za uzasadnione stanowisko spółki, że wykonanie zaskarżonej decyzji, w połączeniu z pozostałymi karami, nałożonymi w innych postępowaniach, rzutować będzie w sposób istotny na sytuację ekonomiczną skarżącej, co w konsekwencji może doprowadzić do utraty przez nią płynności finansowej i spowodować niemożliwość kontynuowania prowadzonej działalności gospodarczej. Okoliczność ta faktycznie może przyczynić się do likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego też mając na uwadze powyższe przychylenie się do złożonego wniosku było w ocenie sądu uzasadnione. Stanowi bowiem ochronę tymczasową do czasu wydania orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Ponadto stanowisko to koresponduje z dotychczasowym orzecznictwem sądowym, które jednoznacznie przyjmuje, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności stanowi spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tych kategoriach słuszne jest także twierdzenie, iż wykonanie decyzji może przyczynić się do wyrządzenia szkody o znacznych rozmiarach lub spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.