I SA/Po 1301/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AC o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi AC na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. z tytułu umorzenia przez bank odsetek od kredytu bankowego oraz umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca AC, reprezentowana przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Równocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest samotną matką [...] córek. Jedynym jej źródłem utrzymania jest dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. [...] netto. Wnioskodawczyni podała, że nie otrzymuje alimentów na młodszą córkę, natomiast płaci alimenty na starszą córkę w wysokości [...] miesięcznie. Skarżąca wskazała, że jej rachunek bankowy został zajęty na kwotę [...]. W wyniku zajęcia wynagrodzenia będzie otrzymywała jedynie [...] poborów, środki te będą musiały starczyć jej na utrzymanie siebie, córki oraz na alimenty na starszą córkę, co oznacza, że wystarczy jej jedynie na suchy chleb i wodę. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnią córką. Skarżąca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni podała, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...] miesięcznie. Skarżąca wyjaśniła, że nie ma żadnych innych dochodów poza wynagrodzeniem za pracę, z którego musi wszystko popłacić i przeżyć z córką. Ojciec dziecka nie płaci alimentów. Wobec powyższego cały ciężar utrzymania spoczywa na niej. Stać ją tylko na zakup podstawowych artykułów żywnościowych. Do wniosku załączyła kserokopie: odcinka wynagrodzenia za pracę za [...], biletu tramwajowego, przelewów za śniadania i obiady dziecka, za abonament RTV, czynsz, opłaty za świetlicę dziecka, opłaty za instrument, zapłaty za gaz, telefon, energię elektryczną oraz potwierdzeń wykonania operacji kartowej dokumentujących dokonanie zakupów w aptekach, umowy alimentacyjnej z dnia [...], odpis skrócony aktu urodzenia starszej córki. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnią córką, którą sama wychowuje. Ponadto skarżąca płaci alimenty na starszą córkę, która mieszka u ojca, co wynika z akt administracyjnych sprawy. Skarżąca uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, które wynoszą ok. [...] netto. Wnioskodawczyni nie ma żadnych innych dochodów, nie otrzymuje również alimentów na młodsze dziecko, zobowiązana jest natomiast do płacenia alimentów na starszą córkę. Skarżąca wykazała zatem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.