I SA/Po 1306/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-04-01
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazano na jego bezrobotność, korzystanie z pomocy MOPS, niskie dochody matki, obciążenia hipoteczne nieruchomości oraz fakt leczenia i okresowego przyznawania renty. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a., przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący JG złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną, bezrobotność, niskie dochody, obciążenia majątkowe oraz problemy zdrowotne.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono JG od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla JG radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 01 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JG o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi JG na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za lata 2006-2012 postanawia: 1. zwolnić JG od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla JG radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżący JG pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za lata 2006-2012. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, skąd otrzymuje wsparcie w wysokości [...] oraz ma opłacane zakupy lekarstw. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnią matką. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2 oraz we współwłasności działkę gruntu o pow. [...] ha (użytkowanie wieczyste), zabudowaną budynkiem mieszkalno-warsztatowym, obciążoną hipoteką, nieruchomość rolną o pow. [...] ha, obciążoną hipoteką i o pow. [...] ha, obciążoną hipoteką (por. karta nr [...] akt sądowych), nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący podał, że matka otrzymuje emeryturę w wysokości [...], wnioskodawca zasiłek z MOPS w wysokości [...]. Skarżący wskazał, że nie stać go na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, jest osobą bezrobotną, korzysta z pomocy opieki społecznej i z tego tytułu otrzymuje [...], matka jest emerytką i z tego tytułu otrzymuje [...]. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że skarżący leczy się, miał przyznaną w związku z chorobą okresowo rentę. Z akt administracyjnych wynika również, że nieruchomości, których jest współwłaścicielem, zostały zajęte przez Komornika Sądowego. Wnioskodawca jest osobą rozwiedzioną, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, którego nie realizuje. Z oświadczeń skarżącego i z akt sprawy wynika, że skarżący nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło