I SA/Po 1312/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A w F o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie: ponad uiszczoną kwotę [...] tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi, t.j. zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie [...] w sprawie ze skargi A w F na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: oddalić wniosek. A w F (dalej jako: "skarżący", "wnioskodawca", "strona") pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z akt sprawy wynika, że uiszczono wpis sądowy od skargi w kwocie [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]. W odpowiedzi skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie: ponad uiszczoną kwotę [...] tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi, t.j. zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...] przez Sąd Rejonowy ogłoszona została upadłość likwidacyjna spółki B. W obecnej chwili upadła spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie wynajmuje ani nie dzierżawi należącego do niej mienia. Zgodnie z przepisami prawa upadłościowego i naprawczego istotą postępowania upadłościowego jest likwidacja majątku poprzez sprzedaż mienia a następnie podział uzyskanych sum zgodnie z planem podziału funduszów masy upadłości – upadły na obecną chwilę nie uzyskuje żadnego dochodu. Wskazano, że środki znajdujące się na koncie bankowym upadłego służą bieżącemu zaspokajaniu kosztów postępowania upadłościowego, należą do nich w szczególności: ubezpieczenie mienia, opłaty za prowadzenie księgowości, konieczność dojazdu syndyka do przedsiębiorstwa mieszczącego się w F, pokrywanie kosztów korespondencji. Nie jest możliwe przeznaczenie kolejnych środków finansowych znajdujących się na rachunku bankowym upadłego na koszty sądowe w wysokości [...], z uwagi na konieczność opłacania bieżących zobowiązań. Brak regularnych płatności dokonywanych przez syndyka uniemożliwi prowadzenie postępowania upadłościowego i tym samym doprowadzi do umorzenia postępowania. Podano, że wartość środków trwałych B w upadłości likwidacyjnej określona została według bilansu za rok [...] na [...], jednakże Sędzia komisarz nie zgodził się na sprzedaż mienia upadłej spółki w częściach i zobowiązał syndyka do sprzedaży przedsiębiorstwa jako całości. Syndyk wystawiał przedsiębiorstwo na sprzedaż wielokrotnie jednocześnie obniżając cenę wywoławczą. Na dzień dzisiejszy nie zgłosił się żaden chętny nabywca, który spełniałby wymagania określone przez sędziego komisarza w postanowieniu o wyrażeniu zgody na sprzedaż mienia za kwotę nie niższą niż [...]. Powyższe powoduje, że syndyk nie może skutecznie dokonać likwidacji mienia. Konieczne stało się złożenie kolejnego wniosku o wyrażenie zgody na sprzedaż mienia po obniżonej cenie za kwotę [...]. W obecnej chwili syndyk oczekuje na wydanie postanowienia przez sędziego komisarza w tej kwestii. Mienie upadłego z upływem czasu traci również na wartości, albowiem ulega zniszczeniu. Syndyk dodał, że część mienia upadłej spółki została przywłaszczona i zniszczona przez bliżej nieokreślone osoby. W przedmiocie powyższego przywłaszczenia i dewastacji mienia prowadzone jest postępowanie karne przez Prokuraturę Rejonową. Syndyk podał, że osoba prowadząca księgi rachunkowe i odpowiedzialna za sporządzenie sprawozdania finansowego nie podpisała go, ze względów wskazanych w oświadczeniu złożonym łącznie ze sprawozdaniem finansowym za [...]. Wskazano, że upadła spółka posiada szereg zobowiązań finansowych względem kontrahentów. Wysokość zobowiązań przewyższa wartość majątku upadłej spółki, a suma uzyskana z likwidacji przedsiębiorstwa z dużym prawdopodobieństwem nie wystarczy na pokrycie zobowiązań wierzytelności zaliczanych do kategorii pierwszej zgodnie z ustawą prawo upadłościowe i naprawcze. Kondycja finansowa upadłej spółki nie pozwala na pokrycie w całości kosztów wpisu. Oddalenie wniosku spowoduje niemożność dochodzenia praw przed sądem. Brak możliwości wniesienia skargi wywrze skutek w postaci obciążenia masy upadłości niezasadnie naliczonym podatkiem od nieruchomości i tym samym umniejszy środki przypadające do podziału pomiędzy wierzycielami. Strona skarżąca podała, że wysokość środków finansowych na rachunku bankowym wynosi [...] i [...] w gotówce. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...], zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...]. Stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku prowadzonego przez C w W wynosi [...]. W kasie syndyk posiada [...]. Syndyk nie prowadzi działalności gospodarczej, w związku z powyższym upadły nie uzyskuje przychodów. Syndyk zobowiązany jest regularnie uiszczać co miesiąc opłatę za ubezpieczenie mienia upadłej spółki w wysokości [...]. Koszty opłat za prowadzenie księgowości wynoszą ok. [...] miesięcznie. Konieczne jest również ponoszenie stałych wydatków związanych z opłatami pocztowymi i biurowymi w wysokości ok. [...] miesięcznie. Do wniosku załączono wyciąg z rachunku bankowego za okres [...], z którego wynika, że saldo końcowe wynosi [...], sprawozdanie finansowe za [...] oraz oświadczenie z dnia [...] osoby odpowiedzialnej za prowadzenie ksiąg rachunkowych i sporządzenie sprawozdania finansowego B w upadłości likwidacyjnej za rok obrotowy [...] o odmowie podpisania sprawozdania finansowego. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że złożenie planu podziału funduszy masy upadłości nie jest możliwe, albowiem na chwilę obecną przedsiębiorstwo B sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej nie zostało sprzedane, w związku z czym plan podziału nie został sporządzony. Strona załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], sprawozdanie finansowe za okres [...], deklaracje VAT-7 za miesiące [...], wyciągi z rachunku bankowego za okres [...]. Z wyciągów wynika, że saldo końcowe na dzień [...] wynosi [...]. Załączono również potwierdzenie wykonanych operacji na rachunku bankowym, z którego wynika, że w dniu [...] przelano na rachunek bankowy C kwotę [...] tytułem polisy, w dniu [...] opłacono [...] za [...] w wysokości [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie starszego referendarza sądowego rozpoznającego wniosek w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie [...] należało oddalić. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że fakt ogłoszenia upadłości w stosunku do spółki w żadnym wypadku nie powoduje konieczności przyznania jej prawa pomocy, chociażby z tego powodu, iż w takiej sytuacji istnieje majątek, który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłatę zobowiązań. Zauważyć również należy, że realizacja przez osobę prawną jakiegokolwiek celu, w tym postępowania upadłościowego podmiotu, nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi w tym wypadku są opłaty związane z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Optymalizacja kosztów postępowania upadłościowego nie może opierać się na żądaniu Syndyka zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują uzupełniający wpis od skargi w wysokości [...]. Z załączonego przez Syndyka rachunku bankowego wynika, że środki finansowe na opłacenie uzupełniającego wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie posiada. Na dzień [...] saldo końcowe na rachunku bankowym wynosiło [...]. Z załączonego przez syndyka potwierdzenia operacji na rachunku bankowym wynika, że w dniu [...] została pobrana kwota w wysokości [...] tytułem opłaty za D za [...] oraz w dniu [...] opłacona polisa w E w kwocie [...], a zatem, że saldo końcowe na rachunku bankowym zostało umniejszone o kwotę [...]. Podkreślić również należy, że nie ma podstaw do przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 83/11, z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 40/13). Starszy referendarz sądowy zauważa, że mimo wezwania strona skarżąca nie złożyła raportów kasowych za okres od [...] do dnia otrzymania wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, t.j. do dnia [...], nie wiadomo zatem jaki jest stan kasy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.