I SA/Po 1314/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 09 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RL o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi RL na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości zaległości podatkowej w podatku dochodowym od przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości za 2013 r. oraz odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w w/w podatku wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący RL pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek w skardze uzasadnił tym, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej, jedynym jego dochodem jest kwota [...] z tytułu stosunku pracy. Wskazał, ze oprócz mieszkania, w którym obecnie mieszka, nie posiada żadnego majątku, nie posiada również oszczędności. Wnioskodawca podał, że jest osobą schorowaną, leczy się. Skarżący wskazał, że prowadzi sprawy cywilne przeciwko córkom K i A. W sporządzonym na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosku o przyznanie prawa pomocy wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, jedyny jego dochód stanowi kwota [...] netto. Umowę o pracę ma od [...], a wcześniej miał umowę zlecenia na dużo niższą kwotę. Z dochodu z tytułu pracy musi się utrzymać i mieć na rachunki, leki, koszty utrzymania mieszkania. Wnioskodawca podał, że nie stać go na uiszczenie wpisu sądowego ani na koszty zastępstwa procesowego. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej [...]. Skarżący jest zatrudniony na czas określony, z tego tytułu uzyskuje dochód netto w wysokości ok. [...]. Zobowiązania i stałe wydatki skarżącego wynoszą: [...]. Do wniosku załączył kserokopię umowy o pracę z dnia [...], z której wynika, że jest zatrudniony od [..] do [...] jako [...] za wynagrodzeniem brutto [...], zeznania rocznego podatkowego za [...], z którego wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń, jak i z akt sprawy administracyjnej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący choruje, leczy się, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca poza mieszkaniem, w którym mieszka, nie posiada żadnego majątku, z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości ok. [...] miesięcznie, z którego nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, który wynosi [...] oraz kosztów zastępstwa procesowego. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.