I SA/Po 1318/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-03-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędzia NSA Stanisław Małek, WSA Elwira Brychcy (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie obciążające wierzyciela (ZUS) kosztami egzekucyjnymi jest zasadne, gdy tytuł wykonawczy w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego zawierał prawidłowy adres dłużnika, a zmiana adresu nastąpiła w toku postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący ZUS miał rację. Tytuły wykonawcze w momencie ich składania i wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie zawierały wad uniemożliwiających prowadzenie egzekucji, ponieważ podany adres siedziby spółki był prawidłowy. Jeśli w toku postępowania okazało się, że dłużnik zmienił adres, organ egzekucyjny powinien był przekazać sprawę właściwemu organowi, a nie obciążać wierzyciela kosztami. W związku z tym zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) złożył tytuły wykonawcze przeciwko firmie "A" spółka z o.o. w celu prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążył ZUS kosztami egzekucyjnymi, uznając, że podany adres dłużnika był nieprawidłowy i uniemożliwiał egzekucję. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. ZUS złożył skargę do WSA, argumentując, że adres był prawidłowy w momencie składania tytułów i że organ egzekucyjny działał opieszale, naruszając przepisy k.p.a. oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Stanisław Małek WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant ref. staż. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2007r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/E. Brychcy /-/J. Ruszyński /-/St. Małek
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 64 c § 7 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. nr 229 poz.1954 z 2005 / obciążył wierzyciela tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwotą [...] zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny w toku postępowania prowadzonego na wniosek wierzyciela wobec firmy "A" spółka z o.o. w P. ul. [...].W uzasadnieniu podano ,że przedłożone tytuły wykonawcze miały wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego bo zawierały nieprawidłowy adres dłużnika wobec czego za zwrot każdego z przedłożonych tytułów wykonawczych należy się zwrot poniesionych wydatków w kwocie [...] zł.
Po rozpoznaniu zażalenia wierzyciela domagającego się uchylenia zaskarżonego postanowienia - Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt1 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 i 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podano ,że na wniosek wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie wobec dłużnika ,a w toku tego postępowania okazało się ,że zobowiązany nie ma siedziby w miejscu wskazanym w tytule wykonawczym tj. w P. przy ulicy [...]. Powyższe zdaniem organu wyczerpuje przesłanki z art. 64 c § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakazujące obciążyć wierzyciela kwotą [...] zł za zwrot każdego tytułu wykonawczego. Podano także ,że wierzyciel od dnia [...]r. wiedział o nowym adresie dłużnika jednak nie powiadomił o tym organu czym spowodował niepotrzebne podjęcie działań egzekucyjnych. Organ odwoławczy nie zgodził się z formułowanym zarzutem opieszałości w prowadzeniu działań egzekucyjnych.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W zakresie zarzutów odnośnie obciążenia kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego skarżący podał ,że w chwili składania tytułów wykonawczych podany adres siedziby zobowiązanej spółki był prawidłowy i gdyby organ podjął działania bez zbędnej zwłoki , a więc bez naruszenia art. 12 i 35 kodeksu postępowania administracyjnego nie doszło by do obecnej sytuacji. Postanowienie będące przedmiotem skargi zostało wydane zdaniem skarżącego z naruszeniem art. 64c §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona, a argumenty w niej zawarte należy uznać za trafne.
Na wstępie należy wyjaśnić ,że w wystawionych przez ZUS tytułach wykonawczych z dnia [...] r. , a przyjętych przez organ egzekucyjny do wykonania podano pełną nazwę zobowiązanej i adres siedziby spółki wpisując: P. ul. [...]. Stwierdzić więc należy ,że złożone tytuły wykonawcze spełniały wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W aktach postępowania egzekucyjnego brak jakichkolwiek danych aby na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego adres spółki był inny. Dopiero w dniu [...] r. w toku czynności egzekucyjnych poborca skarbowy ustalił ,że pod wskazanym adresem nie ma siedziby dłużnika. Nie jest to jednak okoliczność wystarczająca do przyjęcia zgodnie z art. 64c §2 cyt. ustawy ,że tytuł wykonawczy ma wady uniemożliwiające przeprowadzenie egzekucji i dający podstawę do obciążenia wierzyciela kosztami dotychczasowych czynności egzekucyjnych. Wbrew twierdzeniom organu uznać należy ,że w tytułach wykonawczych w momencie ich składania i wszczęcia postępowania egzekucyjnego wad nie było, adres siedziby zobowiązanej spółki wpisany był prawidłowo. Jeżeli w toku postępowania egzekucyjnego okazało się ,że dłużnik zmienił adres to organ egzekucyjny winien na podstawie art. 65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przekazać sprawę właściwemu organowi. Vide. Wyrok NSA z dnia 24.11.1998 r. III SA 918/97 . Jeszcze raz należy bowiem podkreślić ,że tytuł wykonawczy w momencie wszczęcia egzekucji nie zawierał wad uniemożliwiających prowadzenie postępowania.
W tym stanie faktycznym zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 64 c §2 w zw. z art. 27 § 1pkt2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 18 cyt ustawy w zw. z art. 65§ 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Powyższe uchybienia sprawiają ,że Sąd uwzględniając skargę na zasadzie art. 145 §1 pkt.1lit.c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1270 / orzekł jak w pkt. I wyrku , a na zasadzie art. 152 cyt. ustawy jak w pkt. II wyroku .
/-/E. Brychcy /-/J. Ruszyński /-/S. Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło