I SA/Po 1327/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A sp. z o.o. z siedzibą w C o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę A sp. z o.o. w C na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wobec tego skarżąca spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego RO pismem z dnia [...] wniosła od w.w wyroku skargę kasacyjną, a następnie sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że kwota [...] jest kwotą niebagatelną, której zapłata łączy się z uzasadnionymi trudnościami. Za zwolnieniem spółki z kosztów sądowych przemawiają okoliczności takie jak: wykazanie przez spółkę w [...] straty, brak środków na rachunkach bankowych w wysokości wystarczającej na zapłatę wpisu, nieprowadzenie przez spółkę jakiejkolwiek działalności gospodarczej, toczenie się w stosunku do spółki wielu równoległych postępowań podatkowych, t.j. w zakresie podatku dochodowego i podatku od nieruchomości, brak jakichkolwiek nadwyżek pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na uregulowanie kwoty wpisu. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...], wartość środków trwałych na dzień [...] [...], wysokość straty za ostatni rok obrotowy w przybliżeniu [...]. Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w B wynosił [...], zaś w C [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] przedłożyła szereg dokumentów. Z załączonych do pisma zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od [...] wynika, że przychód skarżącej spółki wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr [...] akt sądowych], za okres od [...] przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Bilans sporządzony na dzień [...] po stronie aktywów i pasywów zamykał się sumą [...] [karta nr [...]], zaś na dzień [...] odpowiednio sumą [...] [karta nr [...]]. Z załączonych deklaracji VAT-7 sporządzonych w dniu [...] wynika, iż podstawa opodatkowania wynosiła odpowiednio [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Ponadto z w.w deklaracji wynika, że spółka nabyła towary i usługi, których wartość netto wynosiła odpowiednio [...] i wobec tego wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości odpowiednio [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Do pisma skarżąca załączyła zestawienie kosztów za miesiąc [...], odpisy z wyciągów z rachunków bankowych, informacje dodatkowe do sprawozdań finansowych za lata [...] wraz z notami uzupełniającymi. Z oświadczenia skarżącej z dnia [...] złożonego do akt sprawy o sygn. [...] wynika, że roczne zeznanie podatkowe za [...], a także rachunek zysków i strat za [...] nie zostały jeszcze sporządzone. Na kolejne wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że zatrudnia [...] pracowników. Do pisma załączyła wykaz środków trwałych. Wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi kasacyjnej. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze wskazane kryterium wyjaśnić należy, że przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym działalności operacyjnej. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącą dysponuje i obraca ona środkami przekraczającymi wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. W złożonym oświadczeniu skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...], wartość środków trwałych na dzień [...][...]. Z deklaracji CIT-8 za rok [...] wynika, iż przychody w tym roku wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...], strata [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Skarżąca podniosła, że również w [...] poniosła stratę, jednakże strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia zatem potrzeby kredytowania skarżącej należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez nią skargą kasacyjną. Skarżąca oświadczyła, że zatrudnia na umowę o pracę [...] pracowników [karta nr [...] akt sądowych]. Spółka przedłożyła także informację o kosztach utrzymania za miesiąc [...], z której wynika, że w w.w miesiącu poniosła koszty w wysokości [...] (za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, koszty bankowe, usługi zarządzania, wynagrodzenia i składki ZUS) [karta nr [...] akt sądowych]. Godzi się zauważyć, że skarżąca spółka dysponuje majątkiem o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. Wprawdzie skarżąca nie posiada środków na rachunkach bankowych, ale posiada majątek wielokrotnie przewyższający kwotę wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej, który może być źródłem finansowania opłaty sądowej. Taka sytuacja nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 cyt. ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2004r., sygn. akt FZ 463/04). Nawet jeśli spółka nie ma możliwości spieniężenia składników ruchomych majątku, czy nieruchomości, mogą one przynosić potencjalne pożytki, mogą również służyć jako zabezpieczenie pożyczki, czy też kredytu, jeśli właścicielowi, który jest obowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 478/04). Ponadto spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć opłaty sądowe przez żądanie dopłat od wspólników. Zauważyć bowiem należy, że wspólnik większościowy D Sp. z o.o. do Protokołu z posiedzenia Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki A Sp. z o.o. w dniu [...] oświadczył, że zapłacił zobowiązania A sp. z o.o [karta nr [...] akt sądowych]. Natomiast z przedłożonych przez skarżącą informacji nie wynika, aby w związku z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej zwróciła się z żądaniem dopłat od wspólników. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek