I SA/Po 133/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P K o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - maj, lipiec – październik 2007r. oraz za styczeń - marzec, maj, czerwiec i sierpień 2008r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od 1/2 wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący PK, reprezentowany przez adwokata AS wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wnioskodawca pracuje i z tytułu wynagrodzenia uzyskuje dochód w wysokości [...] miesięcznie. Żona również pracuje i zarabia ok. [...]. Na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostają dzieci. Koszty utrzymania domu w sezonie zimowym wynoszą od [...]. Żona na leczenie wydaje od [...] miesięcznie. Skarżący i jego żona spłacają kredyty zaciągnięte na kwotę ok. [...]. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z synem i z córką. Razem z żoną posiada dom o pow. [...] m2 oraz działkę gruntu o pow. [...] ha obciążoną kredytem. Podał, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona i dzieci nie posiadają odrębnego majątku. Dochód skarżącego z tytułu umowy o pracę wynosi [...], dochód żony [...]. Wskazał, że otrzymywane dochody w całości przeznaczają na bieżące utrzymanie. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PK w odpowiedzi oświadczył, że ani on, ani jego żona nie uzyskują dodatkowych dochodów z pracy sezonowej, dorywczej, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Posiadają samochód osobowy marki R, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Podał, że opłaty miesięczne na utrzymanie domu wynoszą ok. [...], przy czym [...]. Wskazał, że spłacają raty kredytów: - kredyt zaciągnięty w [...] na okres do końca [...] na remont domu – rata ok. [...], - kredyt zaciągnięty w [...] we frankach szwajcarskich na okres do końca [...] na kupno samochodu – rata ok. [...]. Nadto żona spłaca dwie pożyczki zaciągnięte w Kasie Zapomogowo - Pożyczkowej i z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych kończące się w [...] - raty po [...]. Wskazał, że razem z żoną ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku [...] lat. Wydatki związane z ich edukacją wynoszą ok. [...] miesięcznie. Wydatki na leczenie chorób sezonowych to ok. [...] rocznie. Podał, że dochód jego i małżonki po opłaceniu kosztów utrzymania domu, rat kredytów i pożyczek jest przeznaczany w całości na wyżywienie i środki czystości. Do pisma załączono informację o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za [...], zeznania podatkowe za [...], wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i jego żony. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie wpisu od skargi powyżej [...] w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Nie zwolniono natomiast wnioskodawcy od uiszczenia ½ wpisu od skargi. Zauważyć bowiem należy, że skarżący i jego żona są osobami czynnymi zawodowo, uzyskują stałe miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, posiadają dom oraz samochód osobowy R z [...]. Nadto wnioskodawca i jego żona zaciągnęli kredyty na remont domu i na kupno samochodu, małżonka zaciągnęła również dwie pożyczki w pracy. Łączna kwota zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek wynosi [...] miesięcznie. Fakt, że skarżący i jego żona spłacają zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym nie może stanowić przesłanki do zwolnienia ich w całości z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i przerzucenia tych kosztów na ogół obywateli. Skarżący w oświadczeniu podał, że uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...], natomiast z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na jego konto z tytułu wynagrodzenia za pracę wpłynęły kwoty: [...] ([...]), [...] ([...]) i [...] ([...]), podał, że żona otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...], natomiast na jej rachunek bankowy z tytułu wynagrodzenia wpłynęły środki pieniężne w wysokości: [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]). Nadto wskazać należy, że strona ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Natomiast za częściowym zwolnieniem skarżącego od ½ wpisu od skargi przemawia okoliczność, że wnioskodawca i jego żona mają na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci, które uczą się i nie posiadają własnych dochodów. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby nie mógł ich ponieść będzie mógł ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek