I SA/Po 1339/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-06-09

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała trudną sytuację materialną, ale nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ustanowienie adwokata i radcy prawnego są formami alternatywnymi, dlatego nie ma potrzeby ustanawiania obu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną, posiadanie jedynie wyposażenia zakładu fryzjerskiego, niskie dochody, a także otrzymywanie zasiłku chorobowego i alimentów. Wcześniejsze wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji i zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania zostały oddalone.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącej adwokata. 2. Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego. 3. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie częściowym (wpis od zażalenia), w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M P o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego, 3. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...], w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. /-/V. Mielcarek Z akt sprawy wynika, że skarżąca MP pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia [...] skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie [...]. Postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca pismem z dnia [...] wniosła o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia [...] o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W tych okolicznościach skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...] i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Na zarządzenie Sądu pismem z dnia [...] wezwano skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Wobec tego MP złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazała, że nie jest w stanie pokryć kosztów pełnomocnika z wyboru oraz kosztów sądowych. Skarżąca podała, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Prowadzi zakład fryzjerski i posiada jedynie wyposażenie do tego zakładu. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości około [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] M P w odpowiedzi z dnia [...] podała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Oświadczyła, że nie jest w stanie złożyć zeznań podatkowych za [...] i [...], ponieważ rozlicza się ze Skarbem Państwa na podstawie karty podatkowej. Rachunku bankowego nie posiada. Koszty ponoszone przez skarżącą wynoszą około [...], przy czym czynsz za lokal [...], woda [...], energia elektryczna [...], gaz [...], telewizja kablowa [...], wyżywienie [...]. Kredytów skarżąca nie zaciągnęła. Posiada samochód osobowy marki O, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...]. Skarżąca oświadczyła, że obecnie jest w ciąży i został jej wypłacony zasiłek chorobowy. Z pomocy opieki społecznej nie korzysta. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że na zwolnieniu lekarskim przebywała od [...], obecnie jest na urlopie macierzyńskim. Podała, że z ojcem dziecka nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Do pisma załączyła kserokopie decyzji w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na rok [...]. Kolejnym pismem z dnia [...] M P oświadczyła, że na zwolnieniu lekarskim była do [...] oraz, że otrzymuje na dziecko alimenty w kwocie [...] miesięcznie. Wniosek skarżącej o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy). W rozpatrywanej sprawie skarżąca w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa oraz w pismach uzupełniających ten wniosek wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby skarżąca nie miała środków finansowych na uiszczenie tych kosztów będzie mogła ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Nie zwolniono również skarżącej od uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, gdyż z akt sprawy wynika, że skarżąca wpis w kwocie [...] uiściła /karta nr [...] akt sądowych/. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego, gdyż ustanowienie adwokata i radcy prawnego są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło