I SA/Po 134/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-07-04
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Janusz Ruszyński, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, gdy zarzuty wnosi zobowiązany?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stanowisko wierzyciela co do zarzutów zobowiązanego jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Obowiązek zapłacenia odsetek za zwłokę powstaje z mocy prawa z chwilą powstania zaległości, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M.L. na podstawie tytułów wykonawczych ZUS dotyczących zaległości w składkach na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Zobowiązany wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne, kwestionując istnienie obowiązku i prawidłowość tytułów wykonawczych. Wierzyciel (ZUS) oddalił zarzuty, a następnie organ egzekucyjny utrzymał je w mocy. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. M.L. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie sędzia NSA Janusz Ruszyński /spr./ as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. /-/K.Nikodem /-/ W.Zygmont /-/ J.Ruszyński
Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wystawionych w dniu [...] lipca 2005 roku i przesłanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych -Oddział w P. - [...] Inspektorat Miejski, obejmujących zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne na łączną kwotę [...] zł. plus odsetki za zwłokę, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M.L. zam. P. oś. [...].
W dniu [...] sierpnia 2005 roku kopie tytułów wykonawczych doręczono pełnomocnikowi - ojcu zobowiązanego T.L.
W dniu [...] września 2005 roku do Urzędu Skarbowego wpłynęły zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące nieistnienia obowiązku wniósł pełnomocnik zobowiązanego L.T.
Zgodnie z wymogami art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przesłał zarzuty do wierzyciela celem zajęcia stanowiska co do ich zasadności.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 09.2005 roku wierzyciel -ZUS - Oddział w P. - [...] Inspektorat Miejski oddalił zarzuty wniesione przez T.L. pełnomocnika zobowiązanego.
Na podstawie w/w postanowienia wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] nr [...] oddalił zarzuty na przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
Wnosząc na to postanowienie zażalenie, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji i zwrot tytułów wykonawczych wierzycielowi. Kwestionując przede wszystkim legalność postanowienia wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w P. zarzucił, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa, a przede wszystkim nie zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, że stanowisko wierzyciela jest dla niego wiążące. Zarzucił wierzycielowi, że uchyla się od wskazania z jakiego tytułu prawnego obowiązek określony w tytułach wykonawczych wynika.
Skarżący zarzucił , że tytuły wykonawcze są wadliwe pod względem formalnym, zwłaszcza w części dotyczącej odsetek za zwłokę. Zarzuca wierzycielowi, że nie podał w tytułach wykonawczych podstawy prawnej dochodzenia odsetek za zwłokę.
Ponadto pełnomocnik zobowiązanego podnosi, iż egzekucja wobec zobowiązanego jest prowadzona, mimo iż wierzyciel pismem z dnia [...] 07.2004 roku skierowanym do spółki " A" z/s S. ulica [...] zawiadomił, że należności objęte zajęciem wynagrodzenia za pracę M.L. zostały w całości umorzone w związku z czym postępowanie egzekucyjne zostaje umorzone.
Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z materiałem przekazanym w sprawie oraz uwzględniając stan faktyczny i prawny sprawy postanowił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego utrzymać w mocy.
Podejmując takie rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził przede wszystkim, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jest w tym przypadku wyłącznie organem egzekucyjnym, prowadzącym egzekucję wobec M.L. na wniosek i na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS-Oddział w P. - [...] Inspektorat Miejski w P. obejmujących zaległości z tytułu obowiązkowych składek..
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując zażalenie na postanowienie organu I Instancji w sprawie oddalenia zarzutu dotyczącego nieistnienia egzekwowanego obowiązku, powołał się na obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. :
art.29 stanowiący, iż organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku,
art. 26, art.27 dotyczący prawidłowości wystawienia tytułów wykonawczych,
art. 34 nakazującymi organowi egzekucyjnemu uzyskanie przed wydaniem postanowienia w sprawie zarzutów, stanowiska wierzyciela co do ich zasadności.
Na koniec organ odwoławczy wyraźnie stwierdził, że wypowiedź wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. - [...] Inspektorat Miejski w sprawie zarzutów zobowiązanego /postanowienie z dnia [...] września 2005 roku nr -[...] była dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w tej sprawie postanowienie nr [...] z dnia [...] roku M.L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zobowiązany M.L. podtrzymuje zarzuty podnoszone w dotychczasowym postępowaniu.
Tak więc z uwagi na nieprawidłowe działania ZUS przed wystawieniem tytułów wykonawczych, uważa wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego za niezgodne z prawem. Skarżący twierdzi, że wierzyciel naruszył szereg przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , ordynacji podatkowej oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Kwestionuje przede wszystkim działania wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., co do sposobu obliczania składek ZUS, odsetek za zwłokę oraz kwestionuje dochodzenie składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy . Zdaniem skarżącego tytuł wykonawczy nie zawiera podstawy prawnej dochodzenia należności odsetek za zwłokę, natomiast podstawa prawna dochodzenia należności głównej /art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ jego zdaniem jest wadliwa.
Zarzuca , iż wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze na przedmiotowe zaległości bez wydania odpowiedniej decyzji.
Zdaniem skarżącego wysokość stawki odsetek za zwłokę powinna zostać przyjęta w wysokości z dnia wystawienia tytułu wykonawczego. Ponadto zarzuca , iż postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało bez uprzednio przeprowadzonego przez wierzyciela postępowania wymiarowego oraz wydania stosownej decyzji.
Na koniec zarzuca brak możliwości zaskarżenia postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela w sprawie stanowiska co do zgłoszonych zarzutów oraz nie zgadza się, że stanowisko wierzyciela w nim zawarte jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem skargi są czynności i postanowienia organu egzekucyjnego poczynione w związku z wnioskiem wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie.
Po wpłynięciu takiego wniosku organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania czy ZUS jako wierzyciel zasadnie domaga się wszczęcia postępowania egzekucyjnego i czy jego żądanie a ściślej obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wymagalny. Trafnie zauważył organ odwoławczy, że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny może rozstrzygać wyłącznie kwestie wynikające z samego postępowania egzekucyjnego po wystawieniu tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny nie ma możliwości badania, czy wierzyciel /ZUS/ słusznie domaga się uiszczenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
W postępowaniu egzekucyjnym nie można domagać się stwierdzenia, że obowiązek dłużnika nie istnieje.
Organ egzekucyjny nie jest też uprawniony do kwestionowania wypowiedzi wierzyciela. Wynika to z treści art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 19966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z treścią art. 34 § 2 ustawy stanowisko wierzyciela /ZUS/ zawarte w postanowieniu z [...] września 2005 r. było dla organu egzekucyjnego wiążące.
Analiza treści tytułów wykonawczych prowadzi do wniosku, że spełniały one wymogi zawarte w art. 27 § 1 ustawy. Wierzyciel wypełnił rubryki dotyczące pobierania odsetek za zwłokę, stawek odsetek i kwot odsetek za zwłokę na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Wskazano również podstawę prawną dochodzenia należności.
Na marginesie jedynie należy stwierdzić, że odsetki za zwłokę powstają z chwilą powstania zaległości /a więc od daty upływu terminu do uiszczenia składek i są liczone do momentu uregulowania składki. Nieuzasadniony okazał się zarzut pominięcia pisma ZUS z [...] lipca 2002 r.
Z jego treści wynika, że umorzono wyłącznie postępowanie egzekucyjne /a nie należności z tytułu zaległych składek/, z różnica w wysokości należności głównej /zaległość składkowa/ powstała w związku z ponownym rozliczeniem konta po korekcie deklaracji. Wszczęto ponownie postępowanie egzekucyjne doręczając uprzednio upomnienia do zapłaty.
Jako podstawę prawna domagania się odsetek za zwłokę wskazano art. 23 pkt. 1 ustawy z 13 listopada 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 53 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Obowiązek zapłacenia odsetek za zwłokę powstaje z chwilą powstania zaległości z mocy samego prawa, bez potrzeby wydawania w tym przedmiocie decyzji.
W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania, czy wierzyciel słusznie i w prawidłowych kwotach obciążył zobowiązanego odsetkami za zwłokę.
Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z cytowanymi wyżej przepisami i skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
/-/ K.Nikodem /-/ W.Zygmont /-/J.Ruszyński
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło