I SA/Po 134/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku JL o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień - listopad 2006r., styczeń – kwiecień 2007r. oraz kosztów egzekucyjnych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący JL pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień – listopad 2006r., styczeń – kwiecień 2007r. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że pozostaje w związku małżeńskim, ma dziecko w wieku [...] lat. Pomiędzy wnioskodawcą a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska od [...]. Skarżący podał, że jego ostatnie miejsce zatrudnienia to spółka A, w której pełnił funkcję prezesa zarządu. Z funkcji tej został odwołany w [...] z powodu wydania przez niego pisemnego zarządzenia zabraniającego zbywania majątku spółki bez jego zgody. Z powodu szykan wobec jego osoby i jego małżonki skarżący zwolnił się z pracy, następnie zwolniła się jego żona. Wnioskodawca razem z żoną założyli własną firmę, kupili samochód dostawczy, jednakże z powodu kryzysu na rynku transportowym nie byli w stanie wypłacić nawet wynagrodzeń. Obecnie skarżący szuka pracy. Pozostaje na utrzymaniu żony, otrzymuje wsparcie od matki. Jedyne dochody jakie uzyskał w tym czasie pochodzą z prac dorywczych. Skarżący oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Pozostaje bez zatrudnienia i nie uzyskuje dochodów. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Podał, że nie posiada lokat bankowych i rachunku bankowego, żona posiada rachunek bankowy, na który wpływa co miesiąc kwota w wysokości [...] z tytułu umowy dzierżawy, emerytura matki w wysokości [...], na w.w rachunek wpłynęła w dniu [...] kwota w wysokości [...], przy czym z oświadczenia skarżącego wynika, że jest to zwrot pożyczki udzielonej przez jego żonę siostrze. Wnioskodawca oświadczył, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów z tytułu pracy dorywczej, sezonowej, nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Małżonka uzyskuje dochody w wysokości [...] brutto, t.j. [...] netto z umowy dzierżawy, poza w.w dochodami nie uzyskuje dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Żona wnioskodawcy nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, posiada natomiast zabudowaną działkę w C, z której uzyskuje dochód z tytułu dzierżawy, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym przeznaczają na miesięczne utrzymanie ok. [...], przy czym [....]. Mieszkanie należy do matki skarżącego i wobec tego wnioskodawca nie ponosi kosztów najmu. Skarżący posiada [...] udziału w samochodzie marki P, rok prod. [...], wartość rynkowa [...]. Małżonka skarżącego nie posiada samochodu osobowego. Wnioskodawca jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i nie przysługuje jemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych, małżonka nie jest zarejestrowana, otrzymuje dochody z dzierżawy. Do pisma załączył kserokopie: przedmałżeńskiej umowy majątkowej zawartej w dniu [...] przez JL i TO (obecnie L), zeznań podatkowych za [...], wyciągu z rachunku bankowego żony. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że spełnia przesłankę wynikającą z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z małym dzieckiem. Wnioskodawca nie pracuje, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Jego żona uzyskuje dochody z tytułu dzierżawy w wysokości [...] netto, które w całości są przeznaczane na utrzymanie rodziny. Skarżący nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Jego żona poza działką gruntu, którą dzierżawi, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawca mieszka ze swoja rodziną w mieszkaniu należącym do jego matki. W tych okolicznościach skarżący uprawdopodobnił, że nie posiada środków pieniężnych ani majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.