I SA/Po 1345/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-10-14

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania administracyjnego przed WSA, jeśli przedmiotem postępowania jest prawo majątkowe (nadpłata podatku), które podlega dziedziczeniu, należy zawiesić postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w przypadku śmierci strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W przypadku nadpłaty podatku, która jest prawem majątkowym podlegającym sukcesji podatkowej na podstawie Ordynacji podatkowej, nie zachodzi wyjątek od obowiązku zawieszenia postępowania. W związku z tym, śmierć strony powoduje konieczność zawieszenia postępowania od dnia zdarzenia, a czynności procesowe dokonane po tej dacie są traktowane jako niebyłe.
Stan faktyczny
Skarżąca H. B. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym. Skarga została odrzucona z powodu braków formalnych, których skarżąca nie uzupełniła. Po śmierci skarżącej, jej syn A. B. wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, wskazując na śmierć matki jako przyczynę niemożności uzupełnienia braków i wnosząc o zawieszenie postępowania. Do zażalenia dołączono akt zgonu.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (PIT-38) za 2008 r.; postanawia zawiesić postępowanie. Pismem z dnia 11 czerwca 2015 r. skarżąca wniosła skargę do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazaną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Wniesiona skarga była obarczona brakami formalnymi w postaci braku podpisu skarżącej oraz nieuiszczeniu wymaganego wpisu od skargi. Mając na uwadze fakt, że skarżąca pomimo kierowanych do niej wezwań nie uzupełniła braków formalnych skargi – postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 22 września 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 1345/15 odrzucono skargę. W odpowiedzi na nadesłany na adres skarżącej odpis wyżej wymienionego postanowienia – pismem z dnia 01 października 2015 r. A. B. wniósł jako syn skarżącej zażalenie na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 22 września 2015 r. A. B. wskazał przy tym, że w związku ze śmiercią swojej matki – będącej skarżącą w niniejszej sprawie, nie było możliwe uiszczenie należnych opłat i podpisanie stosownych dokumentów. W omawianym piśmie wniesiono ponadto o zawieszenie postępowania do czasu stwierdzenia nabycia spadku po H. B. Do pisma dołączono dowód uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie [...] zł jak też kserokopię aktu zgonu skarżącej. Z przedłożonej przez A. B. kserokopii aktu zgonu wynika, że skarżąca – H. B. zmarła w dniu 26 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") – Sąd zawiesza postępowanie z urzędu: w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Zgodnie z kolei z dyspozycją art. 124 § 3 p.p.s.a. – nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Co istotne w odniesieniu do realiów poddanej sądowej kontroli sprawy zgodnie z art. 124 § 2 p.p.s.a. – w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 i 4, zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały. Zdarzenia te nie wstrzymują jednak wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy. W odniesieniu do ostatniej z przytoczonych regulacji w doktrynie wskazuje się, że w razie podejmowania przez Sąd – z uwagi na brak wiedzy o istniejącej przesłance zawieszenia postępowania czynności procesowych w czasie od nastąpienia zdarzenia skutkującego zawieszeniem postępowania ze skutkiem ex tunc do czasu ogłoszenia lub podpisania postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania – podjęte czynności należy traktować jako niebyłe [por. M. Niezgódka-Medek, w: A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013 – dokument LEX nr 148402]. Odnosząc przytoczone powyżej regulacje do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wywołane skargą postępowanie podlega zawieszeniu. Jak wynika bowiem z przedłożonej przez A. B. kserokopii aktu zgonu, skarżąca – H. B. zmarła w dniu 26 czerwca 2015 r. (k. [...] akt sądowych). Stosownie do dyspozycji art. 124 § 2 p.p.s.a., od tego też dnia skutek wywiera zawieszenie postępowania. W związku z tym wszelkie czynności dokonane w niniejszym postępowaniu mające miejsce po tej dacie należy uznać za niebyłe, dotyczy to zwłaszcza kierowanych na adres skarżącej wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi, jak też wydanego w dniu 22 września 2015 r. postanowienia tutejszego Sądu o sygn. akt I SA/Po 1345/15 odrzucającego skargę. Warto ponadto zaznaczyć, że w sprawie nie znajduje zastosowania wyjątek przewidziany w art. 124 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Wskazać w kontekście tej regulacji należy, że objęta skargą decyzja dotyczy odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Nadpłata podatku jest prawem majątkowym, które nie jest ściśle związane z osobą zmarłego, stosownie bowiem do postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 613) – spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Z powyższej regulacji wynika jednoznacznie, że nadpłata jako prawo majątkowe jest przedmiotem sukcesji podatkowej. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 oraz art. 131 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło