I SA/Po 1346/03
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-16
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Marzenna Kosewska, Beata Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie ustosunkowując się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, co skutkowało wadliwością decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i prawo do obrony, nie ustosunkowując się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu. Zaniechanie to skutkuje wadliwością decyzji, ponieważ strona została pozbawiona możliwości obrony swojego stanowiska, a organ nie zebrał pełnego materiału dowodowego. Odpowiedź na skargę nie może konwalidować wadliwej decyzji organu odwoławczego.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. dokonała zgłoszenia celnego towaru, klasyfikując go wg kodu PCN 2941 90 00 0. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe, wskazując jako prawidłowy kod PCN 2309 90 93 0 i określając niedobór cła. Dyrektor Izby Celnej, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję w części dotyczącej kraju pochodzenia, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak ustosunkowania się do argumentacji dotyczącej właściwej klasyfikacji towaru.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej, zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 02 lutego 2006 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2003 roku nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 1.415,- (tysiąc czterysta piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Kosewska /-/T.M. Geremek /-/B. Sokołowska
W dniu [...].02.2001r. Agencja Celna Spedycja Międzynarodowa "B" z R. dokonała zgłoszenia celnego m.in. towaru określonego jako "C", klasyfikując go wg kodu PCN 2941 90 00 0 i wnioskując o objęcie go procedurą dopuszczenia do obrotu (SAD nr [...])
W wyniku powtórnej kontroli tego zgłoszenia przeprowadzonej w siedzibie firmy "A" Sp. z o. o. z P. stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zadeklarowanego przez stronę kodu PCN dla ww. towaru.
W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia [...].11.2002r. nr [...] - wydaną na podstawie art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 13 § 1, art. 23 § 1 i 9, art. 30 § 1 pkt. 3, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b , art. 83 § 3, art. 85 § 1, art. 222 § 4 i art. 262 Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 119, poz. 1253) - uznał za nieprawidłowe powyższe zgłoszenie celne w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej produktu, wskazując jako prawidłowy kod PCN 2309 90 93 0, ze stawką celną 20%, określając także niedobór cła w kwocie 5.655,80 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż sporny preparat - jako stosowany do produkcji pasz w celu stymulacji wzrostu zwierząt - zawiera w swoim składzie 8 % substancji czynnej ( flavophospholipol - antybiotyk fosfoglikolipidowy ) i nośnik - węglan wapnia. Kod PCN 2941 90 00 0 zadeklarowany przez stronę (antybiotyki pozostałe) nie obejmuje jednak zgodnie z komentarzem zawartym w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej" preparatów antybiotykowych w rodzaju używanych do karmienia zwierząt, klasyfikowanych do pozycji 2309. Zawiera ona bowiem także preparaty do wyrobu pasz treściwych lub uzupełniających, będące zazwyczaj mieszankami składającymi się z kilku substancji, których rodzaj i proporcje różnią się w zależności od przewidywanej produkcji zwierzęcej. Substancje te dzielą się przy tym na trzy rodzaje - ułatwiające trawienie i zapewniające dobre wykorzystanie paszy przez zwierzęta ( m. in. antybiotyki ), konserwujące paszę oraz służące jako nośnik. Zdaniem organu celnego przedmiotowy towar jest preparatem ułatwiającym trawienie, złożonym z substancji aktywnej ( antybiotyku ) oraz nośnika.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 13 § 1 i 5 Kodeksu celnego, rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz "Wyjaśnień do Taryfy celnej") i przepisów postępowania (art. 122 Ordynacji podatkowej). Jej zdaniem sporny preparat jest antybiotykiem, wykorzystywanym do produkcji tzw. prefiksów. Charakter tego produktu oraz sposób jego pozyskiwania powodują przy tym niemożność uzyskania czystej masy aktywnej, która musi występować z dodatkową substancją, pełniącą rolę nośnika. Zdaniem Spółki na prawidłowość zakwalifikowania go do kodu PCN 2941 wskazuje sama Taryfa celna oraz Reguła 3(b) Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej, odnosząca się do interpretacji przepisów Taryfy. Zgodnie z treścią Reguły 3(b) do wyrobów stanowiących mieszaninę lub wytworzonych z różnych komponentów należy stosować pozycję obejmującą materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu, czyli w niniejszej sprawie - substancję aktywną (antybiotyk), a nie substancje neutralne. Organ celny w uzasadnieniu swojego orzeczenia nie odniósł się tymczasem do tej reguły. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono ponadto, iż jego uzasadnienie ma zbyt ogólnikowy charakter, a powołanych w nim regulacji celnych nie powiązano ze stanowiskiem sformułowanym przez organ celny. Wskazano również, że krajem pochodzenia towaru jest Bułgaria, a nie Niemcy (jak zadeklarowano w zgłoszeniu ).
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2003r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kraju pochodzenia ( zmieniając DE - Niemcy na BG - Bułgarię ), a w pozostałej części utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał generalnie stanowisko zajęte w I instancji, odnośnie konieczności zakwalifikowania importowanego towaru do kodu 2309, jako preparatu antybiotykowego używanego do żywienia zwierząt (złożonego z substancji aktywnej - antybiotyku oraz neutralnego nośnika ).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2003r. oraz decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 13 § 1 i § 5 Kodeksu celnego przez nieprawidłowe określenie wysokości cła, spowodowane niewłaściwą klasyfikacją towarów oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej i § 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej , poprzez niewłaściwą wykładnię wynikającą z nie uwzględnienia całości zawartych w niej regulacji) oraz naruszenie przepisów postępowania (art.122 Ordynacji podatkowej). Strona podniosła, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego w całości powiela decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w najmniejszym nawet stopniu nie ustosunkował się do argumentacji podniesionej w odwołaniu, w którym strona wskazała i obszernie uzasadniła, iż właściwym kodem dla spornego preparatu jest kod PCN 2941 90 00 0. Okoliczność ta i wskazywana przez stronę klasyfikacja - została w decyzji organu II instancji całkowicie pominięta.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Granice postępowania dowodowego są zatem wyznaczone przez zasady ogólne postępowania celnego, a przede wszystkim zasadę prawdy obiektywnej i zasadę dwuinstancyjności. Zasada ogólna prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych "do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego" sprawy. Z zasady praworządności wypływa natomiast obowiązek czuwania nad zgodnym z prawem rozstrzygnięciem spawy
W niniejszej sprawie naruszone zostały powyższe zasady postępowania, albowiem organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu. Według strony dla prawidłowego zakwalifikowania danego towaru do określonej pozycji Taryfy Celnej, konieczne jest uwzględnienie Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej, które stanowią integralną część Taryfy. Zgodnie z treścią Reguły 3(b) do wyrobów stanowiących mieszaninę lub wytworzonych z różnych komponentów należy stosować pozycję obejmującą materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu. Uwzględniając tą regułę strona wskazała, iż klasyfikacja spornego towaru powinna być dokonywana przede wszystkim z uwzględnieniem tego, iż podstawowym składnikiem importowanego produktu jest substancja aktywna ( antybiotyk ).
Dyrektor Izby Celnej rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania w ogóle nie odniósł się do przedstawionego zarzutu podniesionego przez stronę. Nie rozważył możliwości przypisania innego kodu spornemu towarowi. Zaznaczyć należy, iż zaniechanie przez organ celny podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, stanowi uchybienie przepisom postępowania, skutkujące wadliwością decyzji.
Nie ustosunkowanie się do zarzutu spowodowało także naruszenie prawa do obrony interesu prawnego strony, która pozbawiona została możliwości obrony swojego stanowiska, albowiem jej zarzuty zostały całkowicie pominięte w wydanej przez organ II instancji decyzji. Organ celny winien respektować prawo do obrony na każdym etapie postępowania zmierzającego do wydania decyzji. Strona nie poznała kontrargumentów organu odwoławczego, który w uzasadnieniu decyzji przytoczył jedynie argumenty organu I instancji. Natomiast z zasady prawdy obiektywnej wypływa dla organu celnego obowiązek wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa (patrz: Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, s. 108 ).
Dopiero w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutu, który strona podniosła w odwołaniu wskazując kod PCN 2309 90 93 0 Taryfy Celnej jako właściwy dla importowanego towaru i wyjaśnił m.in., dlaczego jego zdaniem, reguła 3 ( b ) nie mogła znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.
Odpowiedzi na skargę, w której organ ustosunkował się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu od decyzji I instancji, nie można jednak potraktować jako części decyzji II instancyjnej, gdyż odpowiedź na skargę nie jest jej elementem. Elementy decyzji zostały bowiem szczegółowo wymienione w art. 210 Ordynacji podatkowej.
Ponadto zaznaczyć należy, iż postępowanie odwoławcze zostało zakończone wraz z wydaniem decyzji przez organ II instancji i odwołanie od tej decyzji nie może być konwalidowane w odpowiedzi na skargę.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ celny winien odnieść się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu i rozważyć ewentualną potrzebę powołania biegłego aby jednoznacznie określić istotne cechy importowanego towaru które przemawiałyby następnie dokonaniem prawidłowej klasyfikacji taryfowej.
Z powyższych względów orzeczono na podstawie art. 145 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, natomiast o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/M. Kosewska /-/T.M. Geremek /-/B. Sokołowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło