I SA/Po 1347/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-12-01
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części, a jeśli w części, to jakie świadczenia powinny zostać przyznane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony w części. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Z tego powodu przyznano jej zwolnienie od wpisu od skargi oraz ustanowiono radcę prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata i doradcy podatkowego oddalono, uznając, że ustanowienie jednego profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego) jest wystarczające do zapewnienia należytej reprezentacji, a ustanowienie rzecznika patentowego jest możliwe tylko w sprawach dotyczących własności przemysłowej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą zwrotu ulgi z tytułu wyszkolenia uczniów. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na swoją niepełnosprawność, niskie dochody i wysokie koszty leczenia. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Udzielono skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie radcy prawnego. 2. Oddalono wniosek w pozostałej części (dotyczącej ustanowienia adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W K o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu ulgi z tytułu wyszkolenia uczniów postanawia: 1. udzielić skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez: - zwolnienie od wpisu od skargi, -ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek w pozostałej części. /-/V.Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
Skarżąca WK pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.
Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia [...] wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...].
Wobec tego skarżąca złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata, ustanowienie doradcy podatkowego i ustanowienie rzecznika patentowego. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest inwalidką [...] grupy, stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie jakiejkolwiek pracy. Ma ukończone [...] lat. Wnioskodawczyni choruje na chorobę [...] i wobec tego znaczną część dochodów przeznacza na lekarstwa. Po opłaceniu wszystkich świadczeń pozostaje jej od [...] do [...]. Oświadczyła, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu emerytury uzyskuje dochód w wysokości [...], z tytułu dodatku pielęgnacyjnego [...]. Ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: czynsz [...], leki od [...] do [...], wyżywienie [...], energia elektryczna [...], pomoc osób trzecich [...], TV [...], inne wydatki około [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania zauważyć należy, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i wobec tego zwolniono ją od wpisu od skargi oraz ustanowiono dla niej radcę prawnego. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie adwokata i doradcy podatkowego, gdyż ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie trzech pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Natomiast rzecznika patentowego można ustanowić dla skarżącej wyłącznie w sprawach dotyczących własności przemysłowej.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło