I SA/Po 1348/06

WyrokWSA w Poznaniu2007-03-22

Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Jerzy Małecki, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę jest możliwe, gdy podatnik posiada majątek, który może posłużyć do zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa, pomimo jego trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej?
Ratio decidendi
Umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę jest najdalej idącą ulgą i może być stosowane jedynie wyjątkowo. Nawet w przypadku trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej podatnika, posiadanie przez niego majątku nieruchomego, który może posłużyć do zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa, stanowi przeszkodę do umorzenia zaległości, gdyż jest to sprzeczne z interesem publicznym. W takiej sytuacji organ podatkowy może rozważyć inne formy ulgi, np. rozłożenie zaległości na raty lub umorzenie odsetek.
Stan faktyczny
Podatnik J.O. złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999-2002, powołując się na brak możliwości finansowych, niepełnosprawność i konieczność ponoszenia kosztów związanych z opieką oraz utrzymaniem rodziny. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez podatnika majątku nieruchomego i otrzymywane honoraria. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że zaległości powstały wskutek zaniedbań podatnika i że istnieje możliwość zaspokojenia roszczeń Skarbu Państwa z posiadanych nieruchomości. Podatnik złożył skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie jego indywidualnej sytuacji, błędną interpretację interesu publicznego i pominięcie zarzutów odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Roman Wiatrowski (spr.) Protokolant sekr. sąd Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999-2002 oddala skargę /-/ R.Wiatrowski /-/ G.Gorzan /-/ J.Małecki I SA/Po 1348/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999-2002r. w łącznej kwocie [...]zł oraz odsetek od tej zaległości w kwocie [...]zł należnych od J.O. Z uzasadnienia decyzji organu podatkowego I instancji wynika, iż wnioskiem z dnia [...]r. J.O. zwrócił się o umorzenie powyższej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jako uzasadnienie wniosku J.O. wskazał, iż nie posiada możliwości finansowych do uregulowania należności podatkowych. Oświadczył, że uzyskiwane honorarium przeznaczone jest na pokrycie podstawowych potrzeb i kosztów związanych z malowaniem. Podatnik jest osobą niepełnosprawną, która wymaga całodobowej opieki innych osób i z tego tytułu ponosi koszty. Na podstawie złożonego przez podatnika oświadczenia o stanie majątkowym z dnia [...]r., Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że podatnik otrzymuje rentę rodzinną w kwocie [...]złotych i honorarium ze związków "AMUN" w kwocie [...]CHF. Organ I instancji zauważył, że podatnik jest właścicielem działki w L. i nieruchomości w B. W związku z tym, że strona posiada majątek nieruchomy, to zdaniem organu I instancji istnieje pełna możliwość zabezpieczenia zaległości podatkowych na tym majątku poprzez ustanowienie hipoteki. Powołując się na przesłanki zastosowania art. 67a§1 Ordynacji podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że umorzenie zaległości podatkowej przy tak wysokich honorariach jakie podatnik otrzymywał w latach 1999-2002 jest niezgodne z interesem publicznym Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego zobowiązany, zastępowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie. W odwołaniu podniesiono, że organ źle rozumie interes publiczny i nie rozważył w żadnym stopniu ważnego interesu podatnika. Zdaniem strony ustalenia dokonane przez organ podatkowy I instancji są co do zasady prawdziwe, ale honoraria ze Stowarzyszenia Artystów Malujących Ustami i Nogami nie są kwotami przyznawanymi periodycznie w sposób stały. Są natomiast kwotami, które zapewniają podatnikowi możliwość egzystowania w ogóle. To właśnie dzięki tym dochodom zobowiązany jest w stanie wykonywać ciążący na nim obowiązek utrzymania żony i 17 letniej córki. Dzięki tym dochodom J.O. jest również w stanie opłacić pomoc medyczną - całkowicie w tym przypadku niezbędną, bez której nie może funkcjonować. Ponadto jako artysta podatnik musi zapewnić sobie materiały do pracy twórczej. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyraził, pogląd iż przypadki uzasadniające zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań, o której mowa w art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, winny mieć charakter nadzwyczajnych okoliczności losowych, które powstały niezależnie od woli i sposobu postępowania podatnika, u większości podmiotów nie występujących. Tymczasem organ odwoławczy zauważa, że powstaniu przedmiotowych zaległości podatkowych nie towarzyszyły takie okoliczności. Dalej organ odwoławczy przytoczył okoliczności związane z powstaniem zobowiązania podatkowego. Wskazał, że w latach 1999 - 2002 J.O. uzyskiwał honorarium artystyczne z tytułu członkostwa w Stowarzyszeniu Artystów Malujących Ustami i Stopami z siedzibą w K.L. Dochodów z tego źródła podatnik nie zadeklarował do opodatkowania. Prowadząc postępowanie w sprawie wymiaru zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych za wymienione lata, w dniu [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał J.O. do sporządzenia i przekazania pisemnej informacji dotyczącej otrzymanych z powyższego tytułu dochodów oraz o podanie między innymi: - czy podatnik posiada rachunki bankowe lub oszczędnościowe, jeśli tak to w jakim banku, liczbę tych rachunków, a także obroty stany tych rachunków od 1998r. lub - do upoważnienia organu pierwszej instancji do wystąpienia do banku lub innych instytucji finansowych o przekazanie w/w informacji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie podatnik poinformował wyłącznie o posiadaniu jednego rachunku w Banku PKO S.A. odmówił przy tym upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego do wystąpienia do instytucji finansowych w celu uzyskania danych w przedstawionym zakresie. Z uwagi na powyższe organ podatkowy wystąpił z urzędu do Banku PKO S.A. o podanie pożądanych informacji. W wyniku podjętych czynności ustalono, że w latach 1999- 2002 J.O. posiadał w wymienionym Banku cztery rachunki, w tym jedno konto złotowe i trzy konta walutowe. Na podstawie przesłanych wydruków dotyczących historii poszczególnych rachunków bankowych oraz pozostałych materiałów zgromadzonych w sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego określił stronie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999,2000,2001 i 2002 w wysokościach odpowiednio [...]zł, [...]zł, [...]zł, i [...]zł. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowe zaległości powstały wskutek zaniedbań J.O., który nie był zainteresowany ujawnieniem swoich dochodów. Wobec tego nie można uznać, że przedmiotowe zaległości powstały na skutek działania czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu i w konsekwencji nie stanowiły podstaw do ich umorzenia. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na aktualną sytuację materialną podatnika, wskazując, iż zobowiązany posiada dwie nieruchomości: posiadłość w B. oraz działkę budowlaną w L. Mając to na względzie organ odwoławczy uznał, że istnieje możliwość zaspokojenia przynajmniej w części roszczeń Skarbu Państwa. Zdaniem organu odwoławczego trudno natomiast ocenić zdolności płatnicze J.O., ponieważ oświadczenie o bieżącej sytuacji finansowej złożone Dyrektorowi Izby Skarbowej było nierzetelne. Przedstawione w oświadczeniu wydatki nie znajdują pokrycia w wykazanych dochodach. W oświadczeniu wskazano, bowiem że J.O. otrzymuje emeryturę w wysokości [...]zł miesięcznie. Żona podatnika uzyskiwała natomiast rentę rodzinną w kwocie [...] złotych. Do protokołu spisanego w [...]r. przez pracownika Izby Skarbowej, pełnomocnik skarżącego zeznał, iż B.O. otrzymuje od męża alimenty w wysokości [...]zł miesięcznie, a K.O.- córka podatnika- od ojca alimenty w wysokości [...]zł miesięcznie. Łączne dochody wyniosły [...] zł. Wydatki natomiast oszacowano na kwotę [...]zł miesięcznie, w tym [...]zł na czynsz, [...]zł - opłata za gaz i prąd, [...]zł za wodę i kanalizację, [...]zł za telefon, [...]zł- inne jednorazowe koszty związane z utrzymaniem mieszkania, [...]zł - alimenty uiszczane przez podatnika na rzecz żony i córki, [...]zł wydatki na naukę w szkołach niepublicznych i [...]zł wydatki na ochronę zdrowia. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, iż według oświadczenia J.O. wydatki przekraczają jej wpływy o około [...]zł miesięcznie. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy nie uznał za dowód oświadczenia podatnika z dnia [...]r. w części dotyczącej wskazanych dochodów oraz wydatków. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, również że podatnik nie dostarczył dokumentów, które świadczyłyby o rezygnacji odwołującego się z członkostwa w Światowym Stowarzyszeniu Artystów Malujących Ustami i Nogami, a co za tym idzie o utracie dochodów z tego tytułu, na co powołała się strona w piśmie złożonym w Izbie Skarbowej w dniu [...]r. Co prawda pełnomocnik odwołującego się wyjaśnił , iż wystąpienie zobowiązanego nastąpiło w formie ustnej, a Stowarzyszenie nie informuje swoich członków na piśmie o utracie członkostwa, jeśli sami o to wnoszą, co jest przyczyną nie dostarczenia żądanych dowodów. Niemniej jednak w świetle przedstawionej przez podatnika sytuacji finansowej, wskazującej na nadwyżkę wydatków nad dochodami strony, organ odwoławczy miał wątpliwości, czy taka rezygnacja faktycznie miała miejsce. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej strona zastępowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999 - 2002 w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę [...]zł oraz na podstawie art. 61§ 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Zaskarżonemu orzeczeniu pełnomocnik skarżącego zarzucił: 1. Brak ustosunkowania się, poza jednym wyjątkiem, do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Strona skarżąca wywodzi, iż pominięcie w rozważaniach zawartych w decyzji odwoławczej argumentów odwołującego i skupienie się na znalezieniu nowych argumentów na poparcie decyzji organu I instancji nie znajduje uzasadnienia w kontrolnej funkcji instytucji odwołania. 2. Dokonanie w sposób ogólnikowy oceny sytuacji podatnika, bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności dotyczących podatnika i trudnej sytuacji, w jakiej się znalazł. Należy, zdaniem strony, zwrócić uwagę, że sytuacja osobista J.O. (niezdolność do samodzielnej egzystencji), konieczność utrzymania żony( również niepełnosprawnej), a także 17 letniej córki same w sobie powodują, że organ podatkowy powinien dojść do wniosku o konieczności umorzenia zaległości podatkowych. 3. Dokonanie niewłaściwej interpretacji terminu "interes publiczny", o którym mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej poprzez nie wzięcie pod uwagę pracy J.O. na rzecz równouprawnienia osób niepełnosprawnych. Skarżący poprzez swoją pracę uczestniczył w życiu publicznym. Jako członek Światowego Stowarzyszenia Artystów Malujących Nogami i Ustami próbował uświadamiać społeczeństwu problemy niepełnosprawnych, bezprzedmiotowość poprzez wizyty w szkołach nakreślał młodzieży problemy związane z niepełnosprawnością i równouprawnieniem. 4. Bezprzedmiotowość twierdzenia, iż warunkiem koniecznym do umorzenia zaległości podatkowej jest, by zobowiązania te powstały wskutek działania czynników, na które podatnik nie miał wpływu, ponieważ zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu wystarczy ważny interes podatnika. 5. Bezprzedmiotowość argumentu dotyczącego możliwości przynajmniej częściowego zaspokojenia roszczeń Skarbu Państwa. Zdaniem strony skarżącej okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia w kontekście instytucji umorzenia. Istotą bowiem instytucji umorzenia zaległości podatkowych jest pomoc osobom, które tego wymagają. 6. Dokonanie niewłaściwej oceny faktycznej sytuacji podatnika i znaczenia dla jego dalszego życia konieczności uregulowania zaległości podatkowych. Znaczna część dochodów pochodzi, bowiem z honorariów ze Stowarzyszenia Artystów Malujących Ustami i Nogami. Honoraria te jednak nie są kwotami przyznawanymi periodycznie w sposób stały. To właśnie dzięki tym dochodom zobowiązany jest w stanie wykonywać ciążący na nim obowiązek alimentacyjny i obowiązek utrzymania żony jak i 17 letniej córki. Ciężar finansowy związany z utrzymaniem córki z pewnością w najbliższym czasie wzrośnie, gdyż zamierza ona podjąć studia wyższe. J.O. jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, podobnie ja jego żona. Pomimo tego pracuje i zapewnia swojej rodzinie godny byt, będąc jednocześnie aktywny społecznie. Wszystko to przemawia za uznaniem całkowitej zasadności umorzenia zaległości podatkowych, gdyż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały obie alternatywnie wymienione w art. 67a Ordynacji podatkowej przesłanki, tzn. "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". 7. Dokonanie niewłaściwej oceny zebranych dowodów, poprzez niesłuszne uznanie, iż dowody winny być przedstawiane w formie pisemnej i nie podanie, dlaczego pewnym dowodom nie dano wiary, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. Wątpliwości organu dotyczące faktu rezygnacji z członkostwa w Światowym Stowarzyszeniu Artystów Malujących Ustami i Nogami, jak i co oświadczenia majątkowego podatnika nie zostały w żaden sposób uzasadnione. Co więcej organ nie zastosował skutecznie instytucji art. 155 Ordynacji podatkowej, która służy właśnie wyjaśnianiu takich wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy Administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji był wniosek strony o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999-2002r. w łącznej kwocie [...]zł oraz odsetek od tej zaległości w kwocie [...]zł należnych od J.O. Zakres rozpoznania w tej sprawie wyznacza art.67a§ 1pkt3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U Nr 137, poz. 926 z późn. zm; dalej Ordynacja podatkowa), zgodnie z którym to przepisami organ podatkowy, ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Treść zacytowanego przepisu prawa prowadzi do wniosku, iż decyzje organu podatkowego w omawianym zakresie podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wskazuje na to użyte w nim słowo "może". W orzecznictwie sądowym, jak też w doktrynie prawa podatkowego, przyjmuje się, iż nie oznacza to jednak całkowitej dowolności rozstrzygnięć organów podatkowych w zakresie umarzania zaległości podatkowych. Decyzje w tych sprawach muszą być poprzedzone postępowaniem, w trakcie którego zostanie zgromadzony pełny materiał dowodowy i materiał ten zostanie oceniony zgodnie z regułami dowodowymi obowiązującymi w postępowaniu podatkowym. W przypadku uznania administracyjnego do organu administracji państwowej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była wyżej mowa (por. wyrok NSA z dnia 26 IX 2003 r., III SA 2457/02, LEX nr 145036). Wybór sposobu załatwienia wniosku podatnika o umorzenie zaległości zależy wyłącznie od woli organu podatkowego, nawet wtedy, gdy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej. W tym zakresie organ podatkowy ma jedynie obowiązek przeprowadzić w sposób prawidłowy postępowanie w sprawie i wydać decyzję (por. wyrok NSA z 1 IX 2004 r., III SA 1154/03, LEX nr 149171). Na wstępie należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że stan finansowy i majątkowy i zdrowotny dłużnika może stanowić samoistną przesłankę umorzenia zaległości podatkowej w oderwaniu od przyczyn związanych z powstaniem tej zaległości, jednakże wybór rozstrzygnięcia należy, jak wyżej wskazano, do organu administracji państwowej. Poddając kontroli okoliczności zbadania przez organy podatkowe właśnie sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego jako przesłanki zaistnienia "ważnego interesu podatnika" na względzie mieć należy, iż umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę jest najdalej idącą ulgą w spłacie zobowiązań podatkowych i może być stosowane jedynie wyjątkowo. W rozpatrywanej sprawie nie pozostaje natomiast kwestią sporną, że podatnik posiada dwie nieruchomości w L. i w B. W tej sytuacji podzielić należy stwierdzenie organów podatkowych, iż za przyznaniem żądanej przez podatnika ulgi nie przemawia aktualna sytuacja materialna podatnika. W szczególności na akceptację zasługuje stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, zgodnie z którym jeżeli podatnik posiada dwie nieruchomości, to istnieje choćby częściowa możliwość zaspokojenia zaległości podatkowych. Dokonując wykładni pojęć "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" należy odwołać się do obowiązującego systemu prawa, wskazując na zasadę powszechności opodatkowania zawartą w art. 84 Konstytucji, zgodnie z którym każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach i podkreślając jednocześnie znaczenie ściągalności podatków dla Skarbu Państwa (interesu publicznego) oraz stawiając tezę o niedopuszczalności przenoszenia negatywnych skutków działalności podatnika na Skarb Państwa, co ma bezpośrednie odniesienie do norm art. 6 i 26 Ordynacji podatkowej, które to przepisy mówią o tym, że podatek to publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe i bezzwrotne świadczenie na rzecz, między innymi, Skarbu Państwa, a podatnik odpowiada za nie całym swoim majątkiem. Na akceptację zasługuje zatem, stanowisko organów podatkowych, iż przeciwko umorzeniu zaległości wraz z odsetkami przemawia okoliczność, że skarżący posiada dwie nieruchomości. Dopóki bowiem istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Dokonując w ten sposób wykładni pojęcia "interes publiczny" organy orzekające w sprawie bez wątpienia nie naruszyły prawa. Patrząc na to zagadnienie z drugiej strony - "ważnego interesu podatnika", w istniejącym tu stanie faktycznym stwierdzić trzeba, że nie może on być rozumiany jako wola zakończenia "ciążącej" sprawy podatkowej, a do czego w sprowadzałoby się umorzenie całej zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Wobec powyższych ustaleń dotyczących posiadanych nieruchomości, pozostałe powoływane przez stronę okoliczności związane z sytuacją osobistą J.O.- niezdolność do samodzielnej egzystencji, konieczność utrzymania żony( również niepełnosprawnej), a także 17 letniej córki, a także nawet po przyjęciu stanowiska strony o niskich dochodach ( emerytura skarżącego [...]złote i renta żony [...]złotych), same w sobie nie stanowią przesłanki do zastosowania całkowitego umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, ponieważ w przedmiotowej sprawie jak wyżej wykazano istnieją realne możliwości zaspokojenia choćby części powstałej zaległości podatkowej. Okoliczności te niewątpliwie wskazujące na trudną sytuację zdrowotną skarżącego i związanymi z nią trudnościami finansowymi mogłyby pozostawać przesłanką do zastosowania innej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, związanej choćby z umorzeniem odsetek za zwłokę i rozłożeniem zaległości podatkowej na dogodne dla strony raty, o co J.O. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego wnioskiem z dnia [...]r. ( karta 88-89 akt administracyjnych). Nawet, gdyby uwzględnić zarzuty strony skarżącej związane z ustaleniami organów podatkowych w zakresie rezygnacji z członkostwa w Światowym Stowarzyszeniu Artystów Malujących Ustami i Nogami, jak i też zarzuty wobec ustaleń organów podatkowych co do oświadczenia majątkowego podatnika (w części dotyczącej nadwyżki ponoszonych wydatków nad uzyskiwanymi wpływami), to i tak nie są to okoliczności, które wobec powyższych ustaleń, dotyczących posiadanych nieruchomości, mogłyby przesądzić o konieczności zastosowania ulgi w postaci całkowitego umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Na marginesie jedynie wskazać należy, że skład Sądu rozstrzygający przedmiotową sprawę nie dopatrzył się również nieprawidłowości w zakresie postępowania i oceny jakiej dokonały organy podatkowe w stosunku do pozostałych wskazywanych przez stronę przesłanek, jej zdaniem przemawiających, za umorzeniem zaległości podatkowych a związanych ze stanem zdrowia skarżącego i jego rodziny, niskimi dochodami i wysokimi kosztami utrzymania oraz zaangażowaniem skarżącego w pracę na rzecz równouprawnienia osób niepełnosprawnych. W szczególności uznać należy, iż organy mogły powziąć uzasadnione wątpliwości związane z tak nagłą utratą źródła zarobkowania skarżącego w postaci honorariów otrzymywanych ze Stowarzyszenia Artystów Malujących Ustami i Nogami. Podatnik posiadający zaległości podatkowe powinien ze swej strony wyczerpać wszystkie możliwości uregulowania tych zobowiązań a dopiero w dalszej kolejności, wobec obiektywnego braku możliwości wypełnienia tych obowiązków poszukiwać w tym zakresie pomocy Państwa. Dobrowolna rezygnacja ze źródła przychodów, zapewniającego znaczne dochody, może natomiast świadczyć o chęci przerzucenia ciężaru związanego z koniecznością zapłaty zaległości podatkowej na Skarb Państwa. Dobrowolnej rezygnacji ze źródła dochodu, który mógłby umożliwić choćby częściowe uregulowanie zaległości podatkowej nie może tłumaczyć powoływany przez skarżącego spadek nastroju i złe samopoczucie psychiczne wywołane postępowaniem podatkowym. Nie można również podzielić stanowiska strony skarżącej, że organy podatkowe nie mogą dokonywać swobodnej oceny dowodów, a w rozpatrywanej sprawie nie zastosowały skutecznie instytucji art. 155 Ordynacji podatkowej. Art. 191 Ordynacji podatkowej wyraża właśnie zasadę swobodnej oceny dowodów, ponieważ zgodnie z tym przepisem organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast zgodnie z art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy wzywał podatnika do wyjaśnienia wątpliwości związanych zarówno z okolicznością rezygnacji w Stowarzyszeniu Artystów Malujących Ustami i Nogami, jak też prosił o podanie informacji związanych, ze złożonym przez podatnika oświadczeniem majątkowym ( wezwanie z dnia [...]r. k. 126 akt administracyjnych). Na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego złożył wyjaśnienia pismem z dnia [...]r. ( k.132 akt administracyjnych), a także złożył wyjaśnienia do protokołu z dnia [...] (k.134 akt administracyjnych). W zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, wbrew twierdzeniu strony wskazano dlaczego określonym dowodom nie dano wiary. Organ odwoławczy uzasadnił, że nie uznał za dowód oświadczenia z dnia [...]r. w części dotyczącej wskazanych dochodów oraz wydatków, ponieważ wg oświadczenia podatnika wydatki rodziny przekraczają jej wpływy. Natomiast w kwestii rezygnacji J.O. z członkostwa w Światowym Stowarzyszeniu Artystów Malujących Ustami i Nogami, organ odwoławczy wskazał, że podatnik nie dostarczył w powyższym zakresie żadnych dokumentów. Przesądzającego znaczenia dla uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami nie mogła mieć praca J.O. na rzecz równouprawnienia osób niepełnosprawnych. "Interes publiczny", który pozostaje przesłanką zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych nie może być oderwany od konieczności spłaty tych zobowiązań, natomiast w rozpatrywanej sprawie taki bezpośredni związek nie zachodzi. Wobec tego, że jak na wstępie wskazano kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych. Sąd stwierdził, że w toku tego postępowania podjęto niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrano dowody w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek do zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań w zakresie całkowitego umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Wydana na ich podstawie decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. W procesie dochodzenia do tej decyzji organy podatkowe zbadały całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej i odsetek z zwłokę. Wreszcie Sąd przyjął, że w ramach swego uznania organy podatkowe nie naruszyły art. 191 Ordynacji podatkowej, regulującego zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, a także innych przepisów dotyczących postępowania w tym również art. 155 Ordynacji podatkowej. Z tych powodów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. /-/R. Wiatrowski /-/ G. Gorzan /-/J. Małecki

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło