I SA/Po 1348/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JR o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi JR na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako prezesa za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r., styczeń 2009 r., czerwiec 2009 r., od listopada do grudnia 2009 r., od stycznia do kwietnia 2010 r., grudzień 2011 r., od stycznia do lutego 2012 r., od czerwca do lipca 2012 r., oraz podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od września do grudnia 2010 r., od listopada 2008 r. do sierpnia 2009 r., od listopada 2009 r. do kwietnia 2010 r., od września do grudnia 2010 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący JR, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Równocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie złożył uzupełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że z uwagi na brak dochodów w wystarczającej wysokości nie ma możliwości dokonania opłaty sądowej. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca podał, że posiada [...] udziału w nieruchomości rolnej o pow. [...] oraz [...] udziałów w A, wartość nominalna [...] udziału [...]. Wnioskodawca podał, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Wnioskodawca wskazał, że jest zatrudniony w A w oparciu o umowę o pracę. Spółka jednakże nie wypłaca wynagrodzenia. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] podał, że do [...] zajmował się stałą opieką nad swoją mamą, która ma [...] lat i która uzyskuje emeryturę w wysokości [...] brutto. Jednakże od [...] matka skarżącego przebywa czasowo w specjalistycznym ośrodku rehabilitacyjnym. Skarżący podał, że posiada [...] udziałów w A, gdzie pełni funkcję Prezesa Zarządu. Ponadto pełni funkcję Prezesa Zarządu w Spółce B, przy czym spółka nie rozpoczęła jeszcze działalności. Skarżący oświadczył, że z tytułu pełnienia w.w funkcji nie otrzymuje wynagrodzenia. Skarżący oświadczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych, nie posiada domu lub mieszkania. Skarżący podał, że jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...], przy czym [...] nieruchomości posiada AK, [...] GR, [...] wnioskodawca. Skarżący oświadczył, że obecnie nie ma dochodów, korzysta z doraźnej pomocy dorosłych dzieci. Wnioskodawca podał, że od [...] pozostawał w rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] Sąd Okręgowy orzekł rozwód pomiędzy GR a JR. Do pisma załączył kserokopię wezwania Sądu Okręgowego z dnia [...], wyciągi z rachunku bankowego, listę nierozliczonych płatności z tytułu wynagrodzenia za pracę z dnia [...], zeznania roczne podatkowe za [...], z których wynika, że skarżący w w.w okresie nie uzyskał dochodów. Pismem z dnia [...] skarżący podał, że jest zameldowany w W ul. A [...]. Wnioskodawca podał, że do [...] prowadził wspólne gospodarstwo domowe z matką. Od [...] korzysta z jednego pokoju w lokalu przy ul. A [...]. Oprócz niego w mieszkaniu przebywa syn, który ponosi bieżące koszty utrzymania lokalu – czynsz [...], media [...]. Pokrywa również koszty bytowe. Skarżący podał, że jest obciążony [...] kredytami. Kredyty były obsługiwane w [...]. Potem z uwagi na trudności finansowe związane z ograniczeniem dochodów w spółce A spłata była nieregularna. Wierzytelności z tytułu niespłaconych kredytów zostały sprzedane przez C do firmy D, która prowadzi windykację z tego tytułu. Mieszkanie, w którym skarżący jest zameldowany, stanowi własność byłej żony. Skarżący podał, że w [...] dokonał darowizny, jej przedmiotem było [...] akcji E o wartości nominalnej i rynkowej w dniu darowizny [...] za jedną akcję. Akcje były objęte lock up do dnia [...]. W [...] akcje w.w spółki były notowane po [...], w dniu [...] akcje spółki zostały wykluczone z obrotu na NewConnect. Darowizna była przeznaczona na zabezpieczenie kredytu udzielonego skarżącemu i jego córce przez F w [...]. Do pisma załączył umowę darowizny oraz informację z G o zajęciach na rachunku bankowym przez organy egzekucyjne. W piśmie z dnia [...] skarżący oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z synem. Wskazał, że pomoc finansową jaką otrzymuje od syna jest pomocą doraźną, świadczoną w miarę jego możliwości finansowych. Wnioskodawca podał, że podobną pomoc otrzymuje od pozostałych członków rodziny oraz okazjonalnie od przyjaciół. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest osobą rozwiedzioną, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, posiada [...] udziału w nieruchomości rolnej o pow. [...], posiada [...] udziałów w spółce A, w której pełni funkcję Prezesa Zarządu, przy czym nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Skarżący nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawca nie uzyskuje żadnych dochodów, korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół. Skarżący zaciągnął [...] kredyty, które spłacał w [...], potem spłacał je nieregularnie, wierzytelności z tytułu niespłaconych kredytów zostały sprzedane przez D do firmy E, która prowadzi windykację z tego tytułu. Skarżący wykazał zatem, że nie ma środków na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.