I SA/Po 1350/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-03-09
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, posiadająca stały dochód z emerytury i dodatnie saldo na rachunku bankowym, może skorzystać z prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Posiada stały dochód z emerytury oraz dodatnie saldo na rachunku bankowym, co pozwala jej na uiszczenie wpisu od skargi. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być udzielane jedynie w przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów, a nie w celu ochrony czy wzbogacania majątku.Stan faktyczny
Skarżąca KS złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu dotyczącą podatku od nieruchomości za 2000 r. Wnioskodawczyni uzasadniała wniosek wysokimi kosztami utrzymania mieszkania, chorobami i koniecznością zakupu leków, a także posiadaniem nieruchomości, z których nie osiąga dochodu. Wskazała na emeryturę jako główne źródło dochodu. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżąca podała szczegółowe koszty utrzymania i brak innych dochodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku KS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2008r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000r. postanawia: oddalić wniosek /-/V. Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...],- zł.
Skarżąca KS złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] lutego 2008r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że koszty utrzymania mieszkania (czynsz, energia elektryczna, telefon, RTV, TV kablowa, ubezpieczenie mieszkania, na życie i NW) wynoszą około [...],- zł. Wnioskodawczyni choruje na jaskrę, nadciśnienie tętnicze i kupuje lekarstwa za [...],- zł miesięcznie. Pozostała kwota, t.j. [...],- zł, pozostaje na żywność, ubiór, środki czystości, bieżące naprawy oraz koszty związane podwyżkami cen wody, energii elektrycznej i inne wydatki. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz [...] działki niezabudowanej użytkowanej przez X, [...] nieruchomości niezabudowanej – droga publiczna, [...] nieruchomości zabudowanej, która od około 50 lat użytkowana jest przez Uniwersytet [...] – z tytułu posiadania tych nieruchomości nie osiąga żadnego dochodu. Wnioskodawczyni otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto.
Na wezwanie z dnia [...] lutego 2009r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy KS w odpowiedzi z dnia [...] lutego 2009r. podała, że nie posiada samochodu osobowego, nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wskazała, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...] zł, przy czym czynsz (w tym ogrzewanie, woda, gaz) [...] zł, energia elektryczna [...],- zł, telefon stacjonarny [...],- zł, abonament RTV [...],- zł, telewizja kablowa [...],- zł, ubezpieczenia (mieszkania, na życie, NW) [...],- zł, leczenie i kupno lekarstw [...],- zł, na wyżywienie, środki czystości, ewentualne podwyżki, bieżące naprawy odzieży, wyposażenie mieszkania pozostaje około [...],-zł, kredytów nie zaciągała. Do pisma załączyła kserokopie rocznych obliczeń podatku przez organ rentowy za 2006 i 2007r. oraz kserokopie wyciągów z rachunku bankowego za miesiące listopad i grudzień 2008r. oraz styczeń 2009r.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy).
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca osiąga bowiem stały miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł, posiada również mieszkanie. Z przedłożonej kserokopii wyciągów z rachunku bankowego wynika, że saldo końcowe na dzień [...] listopada 2008r. wynosi [...] zł, na dzień [...] grudnia 2008r. [...] zł i na dzień [...] stycznia 2009r. [...] zł. Zatem z zestawienia operacji na rachunku bankowymi wynika, że saldo jest dodatnie. Wobec tego skarżąca jest w stanie uiścić wpis od skargi w wysokości [...],- zł.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło