I SA/Po 1357/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-22
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej sytuacja materialna, obejmująca niskie dochody z zasiłków, chorobę i brak środków na pokrycie kosztów sądowych oraz zastępstwa procesowego, spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca MG złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu podała, że jest osobą niepełnosprawną, choruje, utrzymuje się z zasiłków, nie posiada znaczących aktywów ani oszczędności, a jej dochody są niskie. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej stan zdrowia i wysokość otrzymywanych świadczeń.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MG z dnia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi MG na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżąca MG pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, trwa postępowanie w celu ustalenia w jakim stopniu. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą nieporadną ze względu na krzywdy wyrządzone jej rodzinie, ubóstwo i historię życia. Z wniosku wynika, że skarżąca choruje. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, mieszka sama. Skarżąca podała, że posiada udział [...] w zespole pałacowo-parkowym w B, bez możliwości korzystania i wstępu do niego, udział wg wyceny szacuje się na wartość [...] oraz mieszkanie o pow. [...] w bloku z lat [...]-tych o wartości ok. [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca oświadczyła, że otrzymuje zasiłek okresowy z MOPR w wysokości [...], dodatek mieszkaniowy w wysokości [...], dodatek energetyczny w wysokości [...] i zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości [...]. Do wniosku skarżąca załączyła kserokopie: zaświadczeń o stanie zdrowia, skierowań na badania, wyników badań.
Z akt sprawy wynika, że na wcześniejszym etapie postępowania skarżąca załączyła kserokopie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] w okresie [...], decyzji Poznańskiego Centrum Świadczeń z dnia [...] o przyznaniu zryczałtowanego dodatku energetycznego na okres [...] w wysokości [...], decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu zasiłku okresowego miesięcznie [...] w wysokości [...], decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącu [...] w wysokości [...] [por. karta nr [...] akt sądowych].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że ma [...] lata, utrzymuje się z zasiłków, choruje, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło