I SA/Po 1358/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A we W o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A we W na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania postanawia: 1. zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej spółki radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca pismem z dnia [...] wniosła skargę kasacyjną od w.w wyroku. Równocześnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] zawiesiła działalność gospodarczą na [...]. Skarżąca oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji, prowadzone są wobec niej od wielu lat postępowania egzekucyjne, rachunek bankowy został zajęty. Spółka wskazała, że kapitał zakładowy wynosi [...], wartość środków trwałych [...], zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] i wynika ze spisania w przychody operacyjne zobowiązania z tytułu przeterminowanych weksli wystawionych przez spółkę. Skarżąca podała, że saldo na rachunku bankowym jest ujemne. Spółka oświadczyła, że stan kasy na koniec [...] wynosił [...], przychody ze sprzedaży w [...] [...], środki z tej działalności zostały w całości przeznaczone na zobowiązania spółki z tytułu najmu magazynu. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że przychody za [...] wyniosły [...], koszty za [...] [...]. Skarżąca podała, że Zarząd spółki podjął uchwałę o zawieszeniu działalności z dniem [...]. W rejestrze zmiana pojawiła się [...]. Skarżąca podała, że nie posiada środków w kasie. Skarżąca oświadczyła, że od [...] nie zatrudnia pracowników. Z dniem [...] została rozwiązana umowa o obsługę księgową spółki. Spółka ponosi tylko koszty związane z magazynowaniem środków trwałych i zapasów w wysokości [...] oraz koszty związane z siedzibą spółki w wysokości [...] miesięcznie. Z powodu kłopotów z płynnością finansową spółka nie reguluje w terminie swoich zobowiązań. Spółka wyjaśniła, że udziałowcami spółki są członkowie zarządu oraz B. MR nie jest udziałowcem od [...]. Skarżąca podała, że wspólnicy spółki nie posiadają nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów o wartości powyżej [...]. Mają zajęte konta bankowe z uwagi na zajęcia komornicze z tytułu odpowiedzialności zarządu za długi spółki. Do [...] byli zatrudnieni w A za minimalne wynagrodzenie, które było naliczane lecz od momentu braku płynności nie wypłacane. Od [...] udziałowcy są zatrudnieni w C z minimalnym wynagrodzeniem. Do pisma skarżąca załączyła odpisy deklaracji VAT-7 za [...], wyciąg z rachunku bankowego za okres [...], wykaz zobowiązań spółki. Na wcześniejszym etapie postępowania skarżąca spółka załączyła sprawozdania finansowe za [...], zeznania roczne podatkowe za [...], deklaracje VAT-7 za [...], wyciągi z rachunków bankowych, raport kasowy, kopie zeznań rocznych podatkowych i rachunków bankowych członków zarządu. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania: 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego wskazać należy, że w świetle przedstawionych przez spółkę oświadczeń i złożonych dokumentów wynika, że strona skarżąca nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, ponieważ spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, w [...] nie uzyskała żadnych przychodów, nie ma środków w kasie ani na rachunkach bankowych, spółka ma wiele zaległości i ma zajęte rachunki bankowe. Również sytuacja udziałowców spółki jest trudna i nie są oni w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.