I SA/Po 136/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: przewodniczący asesor WSA: Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu powyżej kwoty 100 zł w pozostałej części wniosek oddalić /-/ K. Nikodem Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że co prawda skarżący nie posiada majątku, nieruchomości i wartościowych ruchomości, nie osiąga żadnego dochodu, jednakże przeznacza na utrzymanie swojej 4-osobowej rodziny ponad 3.000 zł miesięcznie, które to środki otrzymuje od ojca i teścia. Nie podał jednak, jakie konkretne kwoty otrzymuje od wskazanych osób, nie podał również jakie dochody osiąga jego ojciec i teść, a zatem nie uwiarygodnił, że osoby te są w stanie łożyć na utrzymanie skarżącego i jego rodziny. Skarżący wskazał, że żona jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna od 2003 r., gdy tymczasem z przedłożonych do akt sprawy o sygn. [...] decyzji Starosty wynika, że Ż. K. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia 7 lutego 2008 r. Skarżący nie wskazał, z jakich środków pokrywa wynagrodzenie za pracę swojemu pracownikowi w kwocie 400 zł. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując m.in. iż od chwili wszczęcia postępowania weryfikacyjnego przez organy celne sytuacja finansowa jego i jego rodziny ulega ciągłemu pogorszeniu. W ocenie skarżącego wskazana we wniosku sytuacja materialna skarżącego dowodzi poza wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie ponieść kosztu wpisu sądowego, zważywszy na ilość skarg skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. na decyzje Dyrektora Izby Celnej. Pozbawienie skarżącego prawa pomocy jest równoznaczne z pozbawieniem go konstytucyjnego prawa do sądu. Z treści wniosku i oświadczeń strony złożonych w toku postępowania wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem dzieci. Mieszka w lokalu należącym do ojca, nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Pomiędzy skarżącym a jego małżonką w dniu 31 lipca 2002r. ustanowiona została umownie rozdzielność majątkowa. Małżonka nie pracuje od 2003 r. i nie ma żadnego majątku ani też nie osiąga żadnego dochodu. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej również nie osiąga żadnego dochodu. Jednakże ponosi koszty miesięcznego utrzymania rodziny w wysokości około 3.000,- zł (mieszkanie, media, RTV, telefon 1.100,- zł, wyżywienie 1.500,- zł, inne opłaty 400,- zł). Środki na pokrycie wydatków otrzymuje od teścia i ojca. Skarżący nie udzielił odpowiedzi dotyczącej wysokości uzyskiwanych dochodów przez ojca i teścia. W aktach znajduje się również kserokopia umowy o pracę zawarta w dniu 2 stycznia 2008 r. pomiędzy firmą A T. K. ( zakładem pracy) a J. C. na czas określony do dnia 31 grudnia 2008 r., w której określono wynagrodzenie pracownika na kwotę 400 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym występuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest odpłatność wymiaru sprawiedliwości, wyrażająca się między innymi tym, że Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.).W związku z tym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy strona wykaże, iż nie jest w stanie uiścić ich w całości bądź w części bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący T. K. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania potrzebnego dla siebie i rodziny. Skarżący z jednej strony twierdzi, iż nie osiąga żadnych dochodów, że faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a z drugiej strony jak wynika z umowy o pracę, działalność w ramach firmy handlowej A. prowadzi, skoro zatrudnił na cały 2008 r. osobę fizyczną za wynagrodzeniem 400 zł miesięcznie. Mimo, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, wskazywał, że nie wie dokładnie, jakie dochody ona otrzymuje, powołując się wyłącznie na złożone mu oświadczenie żony. Nie wskazał także jaką część kwoty 3.000 zł otrzymuje od teścia, a jaką od ojca, jak również nie uprawdopodobnił, iż rzeczywiście taką pomoc od tych osób od ponad dwóch lat otrzymuje, ponieważ nie podał, w jakiej wysokości osiągają dochody wspomagający go rzekomo finansowo teść i ojciec. Sąd nie kwestionuje faktu, że sytuacja finansowa skarżącego jest trudna. Jednakże zgodnie z oświadczeniem łączna kwota środków pozostawionych do dyspozycji skarżącemu wynosi 3000 zł miesięcznie. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w marcu 2008 r. ogłoszonym przez GUS wynosiło 3144,41 zł. Zatem skarżący dysponuje środkami w wysokości zbliżonej do przeciętnego wynagrodzenia. Należy również zauważyć, że skarżącego stać na zatrudnienie pracownika i wypłacanie mu miesięcznego wynagrodzenia w kwocie 400 zł. Dlatego też wniosek skarżącego o zwolnienie w całości od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Jednakże, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności, jak również ilość spraw toczących się przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym w P. ze skargi T. K. oraz zasadę zagwarantowania prawa do sądowej kontroli aktów administracyjnych, zdaniem Sądu skarżący dysponuje środkami na wniesienie wpisu w kwocie 100 zł bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. . /-/ K. Nikodem