I SA/Po 1379/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-06-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Gabriela Gorzan, Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędzia NSA Sylwester Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozostawić podanie bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty skarbowej, czy też powinien zastosować procedurę zwrotu podania przewidzianą w art. 261 § 2 KPA?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma podstawy prawnej do pozostawienia podania bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty skarbowej. W takiej sytuacji powinien zastosować procedurę zwrotu podania zgodnie z art. 261 § 2 KPA. Ustawa nie przewiduje innej formy rozstrzygnięcia niż zwrot podania, a możliwość wniesienia zażalenia dotyczy postanowienia o zwrocie podania, a nie o pozostawieniu go bez rozpoznania. Ponadto, organ powinien rozważyć możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy mimo nieuiszczenia należności, jeśli zachodzą przesłanki z art. 261 § 4 KPA.Stan faktyczny
Skarżący L.J. złożył wniosek o wyłączenie spod egzekucji ruchomości zajętych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec W.B. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty skarbowej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 44 KPA (dotyczące doręczeń) oraz art. 261 KPA, wskazując na brak możliwości obrony jego praw i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zwrotu podania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Janusz Ruszyński(spr) Sylwester Marciniak Protokolant sekr.sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej - J.W. sprawy ze skargi L.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania podania o wyłą- czenie spod egzekucji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...]r., II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego 250 zł 00 gr. (dwieście pięćdziesiąt złotych zero gr.), tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/S.Marciniak /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński LF
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]r. w sprawie [...] utrzymał postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z [...]r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek L.J. o wyłączenie spod egzekucji ruchomości zajętych w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec W.B.
Podstawą pozostawienia bez rozpoznania powyższego wniosku było nie uiszczenie przez wnioskodawcę opłaty skarbowej od wniosku.
Organy skarbowe stwierdziły, że doręczenie wezwań o uiszczenie opłaty skarbowej było zgodne z treścią art. 42, 43 i 44 kpa.
W skardze na powyższe postanowienie L.J. wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 44 kpa i 261 kpa.
Naruszenie tych przepisów polegało według skarżącego na tym, że organy skarbowe nie wzięły pod uwagę tego, że skarżący nie wiedział o pozostawieniu w urzędzie pocztowym zawiadomienia o przesyłce zawierającej wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej od wniosku.
Naruszenie zaś art. 261 kpa polegało według skarżącego na tym, że organy skarbowe nie rozważyły możliwości zastosowania art. 261 § 1 kpa nakładającego obowiązek rozpatrzenia wniosku nawet w przypadku uiszczenia stosownej opłaty m.in. gdy przemawia za tym ważny interes strony.
Nadto, według skarżącego naruszenie art. 261 kpa polega na tym, że art. 261 § 2 kpa przewiduje zwrot podania a nie pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia przepisów regulujących zasady doręczeń.
Zastępcze formy doręczeń, przewidziane w art. 43 i 44 kpa rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi.
Domniemanie to może być obalone, gdy adresat udowodni, że pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Takiego dowodu skarżący jednak nie wskazał.
Uzasadniony okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 261 § 2 kpa.
W przypadku, gdy strona nie uiści należności z góry, muszą być podjęte czynności przewidziane w art. 261 § 1-3 tzn. musi upłynąć bezskutecznie termin ustanowiony do ich wniesienia, następnie musi być wydane postanowienie o zwrocie podania, a czynności postępowania zostają zaniechane. Oznacza to, że nie rozpoczyna się merytorycznego rozpoznania sprawy.
Ustawa nie przewiduje w art. 261 innej formy rozstrzygnięcia niż zwrot podania. Nie ma więc podstawy prawnej pozostawienia podania bez rozpoznania.
Należy też zwrócić uwagę na to, że § 3 art. 261 kpa przewiduje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zwrotu podania a nie pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Organy skarbowe nie rozpoznały również sprawy w kontekście treści art. 261 § 4 kpa. Przepis ten zawiera obowiązek rozpatrzenia podania i załatwienia sprawy mimo nieuiszczenia należności, jeżeli zachodzą przesłanki z pkt 1-3 § 4.
Mając na uwadze powyższe uchybienia orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"c" ustawy z 30.08.2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 200 tej ustawy.
/-/S.Marciniak /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło