I SA/Po 1385/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska as. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za październik – grudzień 2001r., luty, marzec, czerwiec, lipiec, wrzesień 2002r., luty – kwiecień, czerwiec – październik 2003r. uchyla zaskarżoną decyzję /-/ K.Pawlicki /-/ S.Małek /-/ M.Skwierzyńska ISA/Po 1385/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego załatwił odmownie wniosek M. S. o umorzenie zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od [...] do [...], za [...], za miesiące od [...] do [...] oraz od [...] do [...] w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami w wysokości [...]. Organ wskazał, że podatnik w okresie od [...] do [...] prowadził działalność gospodarczą . W latach [...] wykazywał przychody, a w latach [...] - przychodu nie osiągnął. Podatek od towarów i usług jest podatkiem pośrednim, cenotwórczym, nie obciążającym bezpośrednio podatnika, płaconym ostatecznie przez nabywcę towaru lub usługi. W związku z tym strona nie uregulowała podatku , który został uiszczony przez nabywcę towaru lub usługi. Analizując sytuację podatnika organ stwierdził, że dochód rodziny wynosi [...] miesięcznie i uzyskiwany jest ze zbiórki złomu i makulatury. Podatnik jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do pobierania zasiłku. Ponadto z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej strona otrzymuje na rzecz syna zasiłek w kwocie [...] miesięcznie. Zobowiązany zamieszkuje z żoną i z dwoma synami w mieszkaniu własnościowym o pow. [...] . Koszty eksploatacji mieszkania wynoszą ok. [...]. Podatnik posiada od [...], rozdzielność majątkową z żoną. W [...] podatnik złożył wniosek o restrukturyzację zaległości podatkowych, ale organ umorzył postępowanie z uwagi na brak stosownej opłaty. W ocenie organu w przypadku podatnika nie zachodzi żadna okoliczność, która uzasadniałaby umorzenie zaległości podatkowych. Ewentualne wystąpienie takiej okoliczności nie zobowiązuje jednak organu do umorzenia zaległości. W odwołaniu z dnia [...] podatnik zarzucił decyzji pominięcie istotnych dowodów, błędy w ustaleniach faktycznych i przekroczenie granic uznania administracyjnego. Skarżący wskazał, że rzeczywistą działalność gospodarczą prowadził do roku [...],a jej wyrejestrowanie nastąpiło w [...]. Ponadto toczyły się postępowania karne wobec nierzetelnych kontrahentów podatnika. Skarżący – mimo podejmowanych prób – nie odzyskał należności od swoich dłużników z okresu prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że nie dopatrzył się uchybień w zakresie prowadzonego przez organ I instancji postępowania oraz analizy zebranego materiału dowodowego. W świetle art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej umorzenie zaległości podatkowej może nastąpić w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W przypadku skarżącego organ nie stwierdził istnienia takiego interesu. Analizując sytuację materialną podatnika – oprócz ustaleń poczynionych już przez organ I instancji – organ odwoławczy zwrócił uwagę, że syn skarżącego, B. S. , kontynuuje naukę w A. w P. Powyższe oznacza, że kształcenie wymaga ponoszenia nakładów finansowych, których nie ujawniono w oświadczeniu o stanie majątkowym. Organ stwierdził, że wątpliwa jest wiarygodność oświadczenia bowiem wykazywane w nim dochody nie pokrywają kosztów nauki syna. Organ stwierdził również, że prowadzono wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, ale z uwagi na brak środków finansowych na rachunku bankowym nie nastąpiło umniejszenie przez podatnika jego zaległości. Zdaniem organu podatnik w żaden sposób nie uzasadnił wyjątkowości swojej sytuacji, a wskazał jedynie na stan posiadanych zaległości i trudną sytuację materialną. W skardze z dnia [...] podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz błędy w ustaleniu stanu faktycznego i przekroczenie granic uznania administracyjnego. Zdaniem skarżącego , mimo pogorszenia się jego sytuacji materialnej , organy nadal odmawiają mu umorzenia zaległości podatkowych. Argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji ogólnikowo odnosi się do obecnej sytuacji majątkowej podatnika oraz do przyczyn takiego stanu. Według skarżącego, choćby fakt pozostawania bezrobotnym, jest okolicznością mająca wpływ na egzystencję jego rodziny. Z kolei starania o odzyskanie należności od swoich byłych kontrahentów zakończył się niepowodzeniem i tym samym wpłynęły na pogorszenie sytuacji materialnej podatnika. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje . Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami i skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się zasadna . Zgodnie z treścią art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika , w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym , może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Tak więc z treści przepisu wynika wprost, że do uznania organu podatkowego pozostawiono ustalenia istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, w tym umorzenia zaległości podatkowych . O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowanie kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o umorzeniu zaległości . W piśmiennictwie zwraca się uwagę, aby przez ważny interes rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że ważny interes podatnika należy widzieć również mając na uwadze normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz konieczność ponoszenia wydatków np. związanych z kosztami leczenia członków najbliższej rodziny. Najważniejszym jednak jest, aby w postępowaniu określonym w analizowanym art. 67 a Ordynacji podatkowej, organ podjął decyzję po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych. Ocena występowania w każdej sprawie przesłanek do zastosowania ulgi może być dokonana tylko po wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie Sąd pragnie stwierdzić, co następuje. Po pierwsze- organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że według "oświadczenia o stanie majątkowym" – syn podatnika B. S. kontynuuje naukę w A. w P., która jest szkołą niepubliczną. Oznacza, to że M. S. na kształcenie syna musi ponosić znaczne nakłady finansowe, których nie ujawnił w w/w oświadczeniu. Do tego argumentu odniósł się skarżący w skardze i stwierdził , że w nauce syna pomaga rodzina. Należy zwrócić uwagę, że powyższe stwierdzenie organu nie zostało poparte żadnymi ustaleniami. W pierwszej kolejności nie ustalono w ogóle w jakiej szkole B. S. studiuje ( czy A. – to A., B., czy C.), gdzie się ona znajduje, jakie są koszty związane ze studiami i kto je ponosi. Po drugie - organ odwoławczy odnotował fakt podejmowania przez podatnika starań o odzyskanie należności od jego kontrahentów z lat [...] . Ograniczono się jednak w tym względzie do analizy dokumentów przedłożonych przez skarżącego. Brak natomiast ustaleń, czy i jaki wpływ na sytuację podatnika miało nierzetelne zachowanie się dłużników. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący w odwołaniu podał, że na spłatę zaległości związanych z niewypłacalnością kontrahentów zaciągnął kredyt, który długofalowo spłacał. Również i w tym zakresie nie poczyniono żadnych ustaleń. Rozpoznając ponownie sprawę, organ, mając na uwadze art. 122 Ordynacji podatkowej, winien uzupełnić materiał dowodowy tak, aby dokonać pełnej analizy sytuacji rodzinnej i materialne podatnika, a następnie, uwzględniając dokonaną wyżej wykładnię przepisu art. 67a Ordynacji podatkowej, rozważyć wystąpienie indywidualnego interesu skarżącego w przyznaniu mu stosownej ulgi. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K. Pawlicki /-/S. Małek /-/M. Skwierzyńska M. R-Ś