I SA/Po 1386/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-16
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek umorzyć zaległości podatkowe lub odsetki, jeśli podatnik znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, ale posiada majątek, który mógłby zostać sprzedany w celu uregulowania zobowiązania?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku umorzenia zaległości podatkowych lub odsetek, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej podatnika, jeśli posiada on majątek, który może zostać sprzedany w celu pokrycia zobowiązania. Decyzja o umorzeniu ma charakter fakultatywny i pozostawiona jest uznaniu organu podatkowego. Sąd administracyjny kontroluje jedynie prawidłowość postępowania i zgodność z przepisami, nie ingerując w uznanie administracyjne organu.Stan faktyczny
E.S. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 rok oraz odsetek za zwłokę. Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez podatnika dochodu z dzierżawy gospodarstwa rolnego i możliwość jego sprzedaży. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej podatnika, umorzenie byłoby przedwczesne ze względu na posiadanie gospodarstwa rolnego. Pełnomocnik E.S. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA w Poznaniu, podnosząc m.in. kwestię sfałszowania wcześniejszej decyzji podatkowej oraz zarzuty dotyczące postępowania sądowego w innej sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd, Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 rok oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...]2004r., na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, odmówił uwzględnienia wniosku E. S. i umorzenia mu zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodu za rok 1992 w wysokości [...]zł i odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że z dokonanych ustaleń wynika, iż podatnik posiada dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...]ha w wysokości [...]zł miesięcznie. Umowa dzierżawy została zawarta na okres do dnia [...]2013r. Miesięczne wydatki podatnika wynoszą [...]zł, a więc przekraczają uzyskiwany dochód.
Zaproponowano podatnikowi umorzenie odsetek za zwłokę o ile zapłaci jednorazowo bądź w ratach należność główną, mając na uwadze możliwość sprzedaży gospodarstwa rolnego przez podatnika.
E. S. nie zamierzał jednak sprzedać gospodarstwa i skorzystać z propozycji organu podatkowego, wobec czego uznano, że umorzenie zaległości podatkowej i odsetek jest nieuzasadnione.
Od decyzji tej podatnik odwołał się do Dyrektora Izby Skarbowej. W odwołaniu E. S. podniósł, że decyzja w sprawie wymiaru podatku dochodowego z dnia [...]1994r. wydana przez Podatkową Komisję Odwoławczą jest sfałszowana, a Naczelny Sąd Administracyjny, do którego ją zaskarżono, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, kierując się Talmudem i wyznaczając termin 7 dni do dopełnienia tej czynności, a nie biorąc pod uwagę faktu, że skarżący nie miał środków na uiszczenie tego wpisu.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy przeanalizował ponownie sytuację materialną i zdrowotną podatnika, uwzględniając fakt, że korzysta on z pomocy finansowej ojca - rencisty i przyznał, że jest ona trudna oraz, że ma on kłopoty zdrowotne. Jednakże wobec posiadania przez E. S. gospodarstwa rolnego, na którym ustanowiono hipotekę ustawową, umorzenie zaległości podatkowej byłoby przedwczesne. W. w. organ podnosi także, że podatnik przez ostatnie 10 lat nie podjął żadnych kroków w celu wywiązania się z ciążącego na nim zobowiązania podatkowego.
Decyzję tę M. S., działający jako pełnomocnik swego syna E. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc, że decyzja Podatkowej Komisji Odwoławczej z dnia [...]1994r. została sfałszowana.
Ponadto stwierdza, że jego syn w 1992r. nabył gospodarstwo rolne za [...]mln. zł. W związku z czym złożył stosowne zeznanie podatkowe, które jednak organ podatkowy uznał za niewiarygodne, co do możliwości zgromadzenia przez niego oszczędności pozwalających na nabycie tego gospodarstwa.
Wywodzi także, jak w odwołaniu, że sąd administracyjny oddalił wniosek jego syna o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty sądowej, co wiąże z działalnością zorganizowanej żydowskiej grupy przestępczej.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W rozpatrywanej sprawie nie podlega ocenie Sądu decyzja Podatkowej Komisji Odwoławczej dnia [...]1994r. określająca E. S. podatek dochodowy od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Decyzja ta jest ostateczna i znajduje się w obrocie prawnym, wywołując tym samym skutki podatkowe m. inn. w postaci obowiązku podatnika do zapłaty określonego w niej podatku.
Z tych względów przedmiot oceny Sądu stanowi jedynie zaskarżona decyzja odmawiająca skarżącemu umorzenia podatku.
Decyzja ta wydana została na podstawie przepisu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć mu zaległości podatkowe lub odsetki, o ile po jego stronie występują okoliczności wskazujące na to, że ma on ważny interes w tym zakresie.
Treść powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje na fakultatywny charakter umorzenia, innymi słowy rozstrzygnięcie wniosku podatnika w tej kwestii pozostawione jest uznaniu organu podatkowego, który może, ale nie jest zobowiązany, umorzyć zaległości podatkowe lub odsetki nawet w przypadku, gdy po stronie podatnika występuje uzasadniony interes przemawiający za umorzeniem.
Sąd administracyjny przeprowadza w związku z powyższym kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji w aspekcie ustalenia istnienia przesłanki warunkującej umorzenia oraz zgodności z przepisami postępowania określonymi w Ordynacji podatkowej.
W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy prawidłowo ustalił, że sytuacja materialna i zdrowotna podatnika jest trudna. Uznał jednak, że okoliczności te nie mogą przesądzić o zasadności umorzenia zaległości podatkowej wobec posiadania przez E. S. gospodarstwa rolnego (zabezpieczonego hipoteką), po sprzedaży którego podatnik mógłby zapłacić zaległy podatek.
Postępowanie podatkowe było przeprowadzone w sposób zapewniający skarżącemu czynny udział w srpawie (k. 24 i 55 akt podatkowych), a decyzje są uzasadnione prawidłowo zgodnie z przepisem art. 210 Ordynacji podatkowej. W związku z tym brak podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 67 § 1 lub inne przepisy Ordynacji podatkowej. Sąd nie ma możliwości przesądzać o zasadności lub bezzasadności umorzenia, wbrew zasadzie uznania administracyjnego. Nie stwierdza się też przedawnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego wobec zabezpieczenia go hipoteką, o czym stanowi przepis art.70 § 6 Ordynacji podatkowej.
Z tych względów skargę uznać należy za nieuzasadnioną, co jednak nie przesądza o możliwości złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku o umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek o ile jego sytuacja zdrowotna, majątkowa lub życiowa ulegnie pogorszeniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
AR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło