I SA/Po 1396/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-08
Skład orzekający: Tadeusz M.Geremek, Ryszard Słupczyński, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty zastępstwa prawnego poniesione przez stronę w postępowaniu celnym mogą zostać zaliczone do kosztów postępowania na podstawie art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej, jeśli organ celny uznał, że obecność pełnomocnika nie była konieczna, ponieważ organ sam zadbał o interes strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne nie przekroczyły granic uznania administracyjnego przy ocenie, czy wydatki na zastępstwo prawne mogą zostać zaliczone do kosztów postępowania na podstawie art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że przepis ten określa katalog otwarty, a zaliczenie wydatków zależy od uznania organu celnego, którego stanowisko ma charakter uznaniowy. Fakt poniesienia wydatków na pełnomocnika i korzystne zakończenie sprawy dla strony nie zmienia tej oceny.Stan faktyczny
Spółka "A" wniosła skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego, która orzekała o zwrocie nadpłaconego cła i odsetek. Spółka domagała się również zwrotu kosztów pomocy prawnej poniesionych w postępowaniu celnym. Organy celne uznały, że koszty zastępstwa prawnego nie mogą zostać zaliczone do kosztów postępowania, ponieważ obecność pełnomocnika nie była konieczna, a organ sam zadbał o interes strony. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Spółki "A".Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M.Geremek (spr.) Sędziowie NSA Ryszard Słupczyński WSA Walentyna Długaszewska Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A" w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania o d d a l a s k a r g ę /-/W. Długaszewska /-/ T.M.Geremek /-/ R. Słupczyński AR
Dyrektor Urzędu Celnego, decyzją nr [...] z dnia [...] działając na podstawie art246 §5,art.250 i art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /DzU nr 75 z 2001r.poz.802 w zw. z decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr. [...] z dnia [...] uchylającą w całości decyzje Dyrektora Urzędu Celnego nr[...] z dnia [...] orzekł:
1.zwrot nadpłaconego cła i odsetek wyrównawczych w kwocie łącznie 4011,80 zł.
2.wypłatę odsetek od zaległości podatkowych wg podanego wyliczenia
W uzasadnieniu tej decyzji podano, że wysokość zwracanych należności ustalono na podstawie wpłat dokonanych przez stronę.
Zgodnie z art.250 §3 i §5 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych orzeczono również zapłatę odsetek od zaległości podatkowych.
Pełnomocnik Spółki "A" odwołał się od powyższej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 265 §2 Ordynacji podatkowej oraz art.2 i 32 ust.2 Konstytucji RP i wniósł o jej zmianę i przyznanie spółce kosztów pomocy prawnej w kwocie 2.139,53 zł.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik odwołującej się spółki wskazał na fakt, że z art. 265 Ordynacji podatkowej wynika, że wyliczenie składników kosztów zawarte w tym przepisie nie jest zamknięte. Podobnie określa możliwość zaliczenia do kosztów postępowania także innych wydatków bezpośrednio związanych z rozstrzygnięciem sprawy w §2 art.265 Ordynacji podatkowej.
Odwołujący się podniósł również ze organ celny nie może podnieść zarzutu ze skarżąca spółka mogła należycie chronić swoje interesy bez profesjonalnej pomocy prawnej.
W niniejszym postępowaniu Urząd Celny działał z urzędu, merytoryczne decyzje zostały uchylone a nadpłacone odsetki zwrócone spółce.
Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją nr [...] z dnia [...]---utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu celnego I instancji.
W szczególności organ odwoławczy wyjaśnił że zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu administracyjnym koszty postępowania przed organami administracyjnymi ponosi Skarb Państwa /art./264 Ordynacji podatkowej/Od tej zasady ustawodawca przewidział wyjątki, które zostały uregulowane m.in. w art.267 §1 tej ustawy
Do kosztów postępowania, zgodnie z art.265 §1 Ordynacji podatkowej zalicza się: koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy ustalone zgodnie z przepisami o należnościach świadków i biegłych w posterowaniu sądowym; koszty związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo strona została błędnie wezwana do stawienia się; wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom; koszty oględzin oraz koszty doręczenia pism urzędowych.
Z powyższego wynika ze poniesionych przez stronę kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu celnym nie można zaliczyć do kosztów wynikających z ustawowego obowiązku prowadzącego postępowanie organu celnego. Wprawdzie, na podstawie art.265 §2 Ordynacji podatkowej, do kosztów zastępstwa można zaliczyć inne wydatki, jednakże musza być one związane bezpośrednio z rozstrzygnięciem sprawy.
Organ odwoławczy wyjaśnił w związku z tym, że w niniejszej sprawie uznanie roszczeń strony nie jest wynikiem ustalenia, że zastosowana w zaskarżonej decyzji klasyfikacja taryfowa i stawka celna były nieprawidłowe, lecz uznaniem, że wątpliwości taryfikacyjne odnośnie importowanych kserokopiarek prze dniem 23.07.1999 r. winny być rozstrzygnięte na korzyść strony.
Zdanie organu odwoławczego obecność pełnomocnika strony w tym postępowaniu nie była konieczna, ponieważ organ sam zadbał o jej interes.
W skardze do Sądu Administracyjnego pełnomocnik spółki "A" zarzucił zakażonej decyzji naruszenie art. 2 i art.32 Konstytucji RP oraz art.265 §2 Ordynacji podatkowej i wniósł o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie są koszty zastępstwa prawnego strony w postępowaniu celnym a zatem spór dotyczy również wykładni przepisu art.265 §2 Ordynacji podatkowej.
W myśl art.265 §1 cyt. ustawy, o kosztów postępowania zalicza się wskazane tam enumeratywnie koszty wymienione w pkt.1-5 a w szczególności koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, koszty związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu lub strona została błędnie wezwana do stawienia się, wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom, koszty oględzin i koszty doręczenia pism urzędowych.
Koszty te oczywiście mają odpowiednie zastosowanie do postępowania celnego.
Natomiast stosownie do treści art.265 §2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy/celny/może zaliczyć do kosztów postępowania także inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.
Już brzmienie powołanego wyżej przepisu wskazuje na to że w przeciwieństwie do przepisu poprzedniego określa on koszty zastępstwa jako katalog otwarty.
Wobec powyższego zaliczenie wydatków do kosztów postępowania zależy wyłącznie od organu celnego, zaś jedynym kryterium wynikającym z przepisów jest bezpośredni związek z rozstrzygnięciem sprawy. Związek ten ocenia, zatem organ celny, w związku, z czym jego stanowisko w tym zakresie ma charakter uznaniowy.
Podobnie jak w innych sprawach, w których rozstrzygnięcie ma charakter uznania administracyjnego również i w tym przypadku ustawa nie przewiduje odrębnych środków zaskarżenia. Sąd może jedynie ocenić czy w ustalonych okolicznościach sprawy nie zostały przekroczone granice tego uznania.
Sąd w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdza, że organy celne w niniejszej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Oceny tej nie może zmienić fakt, że strona uznała za konieczne skorzystanie z zastępstwa prawnego i poniosła wydatki na wynagrodzenie pełnomocnika jak również fakt, iż postępowanie z udziałem tego pełnomocnika zakończone zostało korzystnie dla strony.
Dodatkowo należy podnieść, że regulacja zawarta w art.266 §1 cyt. ustawy określa, jakie koszty postępowania zwraca organ celny na żądanie.
Z przytoczonych względów nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszania przez organy celne, art.2 i 32 Konstytucji RP.
Skoro zatem skarga okazała się niezasadna, w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U nr 153 poz.1270/ należało orzec jak w sentencji wyroku.
/-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek /-/ R. Słupczyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło