I SA/Po 1396/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-01-16

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy, narusza prawo, jeśli organ administracji publicznej dysponuje uznaniem administracyjnym w tej kwestii?
Ratio decidendi
Decyzja organu administracji publicznej o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, nawet w przypadku wystąpienia przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy, nie narusza prawa, jeśli organ prawidłowo zastosował przepisy dotyczące uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji oznacza, że organ ma prawo, ale nie obowiązek, umorzyć należności, nawet jeśli przesłanki do umorzenia są spełnione. Sąd bada jedynie legalność decyzji, a nie jej celowość.
Stan faktyczny
P.Z. złożył wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy z powodu pogorszenia sytuacji materialnej, długotrwałej choroby, utraty pracy i tragedii rodzinnej. Organ pierwszej instancji oraz Prezes ZUS odmówili umorzenia, uznając, że problemy finansowe wnioskodawcy mają charakter przejściowy i nie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Wnioskodawca wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak czynnego udziału strony w postępowaniu. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem /spr./ Sędziowie WSA Karol Pawlicki as. sąd. WSA Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009r. sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę /-/ Sz.Widłak /-/ K.Nikodem /-/ K.Pawlicki W dniu [...]2007r. P.Z. złożył w II Oddziale ZUS w P. Inspektorat w Ś. W. wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Wniosek uzasadnił pogorszeniem sytuacji materialnej spowodowanej długotrwałą chorobą, utratą pracy, tragedią rodzinną. Wskazał, że jest zadłużony w bankach i u osób prywatnych. Obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, ponieważ utracił pracę i zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okresy od 09/1999r. do 12/1999r.,od 03/2000r. do 10/2000r., od 12/2000r. do 03/2005r. w łącznej kwocie [...]zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okresy od 06/2000r. do 10/2000r., od 12/2000r. do 12/2003r., od 09/2004r. do 02/2005r., od 09/2005r. do 10/2005r., od 12/2005r. do 01/2006r. w łącznej kwocie [...] zł., na Fundusz Pracy za okresy od 09/1999r. do 12/1999r., od 03/2000r. do 10/2000r.,od 12/2000r. do 03/2005r. w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji ustalił, że P. Z. prowadził działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa finansowego do dnia [...] 2007r. W okresie od kwietnia 2005r. do lutego 2007r. podlegał wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu, ponieważ ubezpieczenie społeczne opłacane było z tytułu jego zatrudnienia na umowę o pracę. Organ wskazał, że zaległości za okresy od 09/1999r. do 12/1999r., od 03/2000r. do 10/2000r., od 12/2000r. do 08/2004r., od 9/2005r. do 10/2005r. i od 12/2005r. do 01/2006r. objęte są tytułami wykonawczymi, na podstawie których prowadzona jest nadal egzekucja. Organ przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu należności w trybie art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. - Dz. U. z 2007r., Nr 11, poz.74; dalej u.s.u.s.) kierował się przesłankami określonymi w § 3 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141, poz. 1365)-dalej rozporządzenie MGPiPS, ponieważ nie występuje przesłanka do uznania, że należności z tytułu składek są całkowicie nieściągalne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie znalazł podstaw do umorzenia zaległych składek, uznając, że problemy finansowe P. Z. mają charakter przejściowy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że P. Z. jest współwłaścicielem mieszkania w Ś. W., którego wartość wycenił na kwotę [...] zł, posiada samochód osobowy Fiat Siena rok produkcji 1998 o wartości około [...] zł, posiada również inny majątek ruchomy, który został ustalony przez organ egzekucyjny. W okresie od 2005r. do 2007r. nie korzystał z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej, nie posiada zaległości podatkowych, posiada natomiast zobowiązania: w bankach na łączną kwotę [...] zł, w Spółdzielni Mieszkaniowej – [...] zł, u osób fizycznych – [...] zł. Wraz z żoną w roku 2003r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł, w roku 2004r. – [...] zł, w roku 2005 – [...] zł, w roku 2006 – [...] zł. na dzień rozpatrywania wniosku na dochód rodziny składa się: zasiłek dla bezrobotnych P. Z. (od [...] 2007 do [...] 2008), świadczenie rentowe i wynagrodzenie za pracę małżonki w wysokości łącznie ok. [...] zł. Ustalono również, że córka otrzymuje stypendium w kwocie [...] zł. Zakład na podstawie posiadanych dokumentów ustalił, że miesięczny dochód rodziny wynosi ok. [...] zł brutto, natomiast koszty utrzymania według oświadczenia strony około [...] zł. W takcie prowadzenia działalności gospodarczej P. Z. dwukrotnie podjął zatrudnienie , w okresach od [...]2005 r. do [...] 2005 i od [...] 2005 do [...] 2007. Organ wskazał nadto, że według oświadczenia P. Z. córka studiuje ostatni rok, zatem można założyć, że po ich ukończeniu podejmie pracę, co finansowo odciąży zobowiązanego. Wygospodarowane środki będzie mógł zobowiązany przeznaczyć na spłatę zadłużenia. Sam fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie jest przesłanką do umorzenia zobowiązania. Organ nie uznał, że okoliczności wskazane we wniosku o umorzenie zaległości z tytułu składek, wbrew temu co wskazuje wnioskodawca, nie dają podstaw do uznania, że zobowiązany poniósł stratę wskutek nadzwyczajnego zdarzenia, które uzasadniałoby pozytywne rozpatrzenie wniosku. Za taką okoliczność nie można uznać śmierci syna. Utrata samochodu w wyniku kolizji drogowej w tym konkretnym przypadku również nie może przemawiać za umorzeniem zaległości. Organ wskazał, że samochód nie jest niezbędnym narzędziem do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa finansowego, jak również już [...] 2002 r. wnioskodawca nabył samochód osobowy Fiat Siena, którego cały czas jest właścicielem. Przesłanka przewlekłej choroby oraz konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny nie występuje. Organ wskazał, że pomimo że zarówno ubezpieczony jak i jego małżonka są osobami pozostającymi pod kontrolą lekarską, to stan zdrowia w oparciu o przedstawione dokumenty nie wskazuje na niemożność wykonywania pracy. P. Z. nie pobiera świadczenia rentowego, a w okresie wystawienia zaświadczenia lekarskiego był zatrudniony. Z przedłożonej przez stronę dokumentacji nie wynika, aby P. Z. musiał stale sprawować opiekę nad przewlekle chorą małżonką. Oświadczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2006r. jednoznacznie wskazuje, że J. Z. nie wymaga takiej opieki, może podejmować lekką pracę w zmiennej pozycji ciała . Od [...] 2007r. jest zatrudniona na umowę o pracę. P. Z. pismem z dnia [...] 2008 r. skierowanym do Prezesa ZUS wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. Strona zarzuciła Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych naruszenie przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego. Zdaniem strony organ nie rozpatrzył wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. P. Z. wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydając decyzję nie przyjął argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę i w sposób lakoniczny uzasadnił decyzję odmawiającą umorzenia zaległości. ZUS nie dołożyły należytej staranności w wyjaśnieniu sprawy. Ponadto zarzucił organowi, że w toku prowadzonego postępowania nigdy nie zaproponował spłaty należnej zaległości w formie ratalnej. W ocenie strony wszystkie okoliczności wskazane we wniosku i w toku postępowania dowodzą, że spełnia warunki do umorzenia należnych składek. Nie podziela stanowiska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że śmierć syna nie jest nadzwyczajnym zdarzeniem, który może mieć wpływ na umorzenie należnych składek ubezpieczeniowych bowiem od 2001r. Od śmierci syna zapadł na długotrwałą chorobę, która trwa do dnia dzisiejszego. W piśmie wskazuje, że spłata zadłużenia wobec ZUS pozbawi jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wydana decyzja narusza zasady współżycia społecznego. Nadto strona porusza kwestię przedawnienia. W jego ocenie stosowanie 10-letniego okresu przedawnienia do zaległości powstałych przed 1 stycznia 2003r. stanowi łamanie reguły legalizmu z art. 7 Konstytucji. W ocenie wnioskodawcy zadłużenie powstałe przed 1 stycznia 2003r. uległo przedawnieniu i tym bardziej powinno ulec umorzeniu. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] 2008r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Prezesa ZUS organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych. Z przeprowadzonego postępowania wynika, że nadal prowadzone jest postępowanie egzekucyjne zmierzające do odzyskania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należnych mu zobowiązań, co dowodzi braku całkowitej nieściągalności należności. Zdaniem Prezesa ZUS brak jest podstaw prawnych i faktycznych do umorzenia zaległych składek. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozpatrując umorzenie zadłużenia na podstawie art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. oraz rozporządzenia MGPiPS wskazał, że decyzje w zakresie umarzania należności z tytułu składek mają charakter uznaniowy, a więc pozwalają uwzględnić ważny interes zobowiązanego pomimo braku całkowitej nieściągalności tych należności. Z drugiej jednak strony, podejmując decyzję w przedmiocie umorzenia, Zakład, będąc dysponentem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, którego przychody pochodzą między innymi z wpłat i dotacji budżetu państwa, musi uwzględnić obecny stan finansów ubezpieczeń społecznych. Dlatego też w ocenie organu drugiej instancji umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie wyjątkowych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia, inne względy społeczne oraz znikome źródła przychodów nie jest realnie możliwe wywiązanie się ze zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem organu takie okoliczności nie występują w sprawie. Dokonując ponownej analizy materiału dowodowego zebranego w toku postępowania przez pierwszą instancją, jak i dokumentów zebranych w toku postępowania przez Prezesem ZUS, organ stwierdził, że nadal nie korzysta wnioskodawca z pomocy społecznej, nie uzyskuje świadczenia rentowego, jak również nie wystąpił z wnioskiem o przyznanie takiego świadczenia Nie stwierdzono do dnia wydania decyzji bezskuteczności egzekucji. J. Z. – żona zobowiązanego otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Organ rozpatrujący ponownie wniosek wskazał, że wydając decyzję w zakresie umorzenia zaległości składek wzięto pod uwagę zarówno dokumenty dostarczone przez P. Z., jak również zebrane przez organ. Zdaniem Prezesa ZUS, biorąc pod uwagę stan majątkowy zobowiązanego, prowadzone postępowanie egzekucyjne, jak i obecny stan finansów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie jest możliwe umorzenie należności z tytułu składek ZUS. Organ ustosunkowuje się również do zarzutu przedawnienia zobowiązań. Na decyzję Prezesa ZUS P. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuca naruszenie art.28 ust.3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS oraz art. 7, art. 10, art. 77, art .80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm; dalej: k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz braku czynnego udziału strony w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi strona podnosi, że mimo "uznaniowego charakteru" decyzji, w jego przypadku zachodzą przesłanki do umorzenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne. Bezsporne jest, że we wrześniu 2004 r. skarżący utracił jedyne źródło dochodu z wykonywanej działalności gospodarczej. W chwili obecnej nie udało mu się znaleźć zatrudnienia ani też podjąć na nowo działalności gospodarczej. W chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, opłacenie zaległych składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący spełnia przesłanki do umorzenia wskazanych zaległości, z uwagi na zły stan zdrowia (jest osobą, która musi być pod stałą kontrolą lekarską, względy społeczne – śmierć syna, niepełnosprawność żony, znikome źródło dochodów. W odpowiedzi na skargę z dnia 4 września 2008r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Natomiast w myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji oceniając czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów, Sąd, nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2008r. nr [...] utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]2008r. nr [...]r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W myśl art. 32 u.s.u.s. do składek na ubezpieczenia zdrowotne, m.in. w zakresie stosowania ulg i umorzeń, stosuje się odpowiednio przepisy, dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Natomiast stosownie do art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę ( art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Artykuł 28 ust. 2 u.s.u.s. określa, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która nie zachodzi w przypadku zaległości P. Z. Jednakże w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano ponadto możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących jednocześnie płatnikami składek, w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 MGPiPS. Stosownie do regulacji zawartej w § 3 ust. 1. MGPiPS Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zdaniem Sądu niezależnie od tego, czy chodzi o kwestię umorzenia należności z tytułu składek, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, czy także w przypadku umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz przepisy rozporządzenia MGPiPS, ustawodawca używając zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten, przy ustalonym stanie faktycznym, nie ma obowiązku umorzenia zaległych składek. Ponadto Zakład nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., czy też w rozporządzeniu MGPiPS, to jest stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek albo, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Uznaniowość decyzji o umorzeniu (albo o odmowie umorzenia) należności z tytułu składek oznacza to, iż do organu orzekającego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Organ ten dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do zaistniałej w danej sprawie sytuacji faktycznej. W świetle ukształtowanej w doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności, świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Z powyższych względów sama odmowa umorzenia należności z tytułu składek nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek umorzenia skutkować może wyłącznie odmową udzielenia tej ulgi. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285, Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., może, ale nie musi umorzyć zaległości. Regulacja zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone". Badając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów, Sąd, nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W ocenie Sądu brak podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 28 ust.3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS oraz naruszenia art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 k.p.a. sformułowanego jako błędne ustalenie stanu faktycznego oraz braku czynnego udziału strony. W rozpatrywanej sprawie wydanie decyzji poprzedzone było przeprowadzeniem szczegółowego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie sytuacji materialnej skarżącego. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia zaległości z tytułu składek, biorąc pod uwagę obszerny materiał dowodowy. Wziął pod uwagę zarówno dokumenty przedłożone przez skarżącego oraz dokumentację zgromadzoną przez organ rentowy (korespondencja z Powiatowym Ośrodkiem Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ś. W., z Ośrodkiem Pomocy Społecznej, z Powiatowym Urzędem Pracy w Ś. W., z Urzędem Skarbowym w Ś. W., Ministerstwem Sprawiedliwości, Departamentem Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych i Informacji Resortu, Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych w W., Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Departamentem Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w W. itd.). wyczerpująco ustalając faktyczną sytuację materialną i rodzinną strony oraz realne możliwości uregulowania zaległości. Z akt sprawy wynika, że zarówno skarżący jak i jego małżonka są osobami zdolnymi do pracy umożliwiającej zarobkowanie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że P. Z. prowadził działalność gospodarczą przez wiele lat (do [...] 2008 r.). W okresie od [...] 2005r. do [...]2007r. był również zatrudniony na umowę o pracę, w okresie od [...] 2007r. do [...] 2008r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Skarżący wykazał jedynie, że jest pacjentem gabinetu psychiatrycznego, jednakże z materiału dowodowego nie wynika, że jest całkowicie czy nawet częściowo niezdolny do pracy. Po ustaniu zatrudnienia nie występował z wnioskiem o przyznanie świadczenia rentowego. Według informacji otrzymanej z Urzędu Skarbowego w Ś. W. skarżący wraz z żoną osiągają co roku stałe dochody. W 2008 r. miesięczny dochód rodziny wynosił [...] zł brutto, koszty utrzymania rodziny, jak podał skarżący, wynoszą około [...] zł. Córka skarżącego na dzień składania wniosku otrzymywała stypendium w wysokości [...] zł., była studentką ostatniego roku studiów. Skarżący wraz z żoną posiada własnościowe prawo do lokalu o wartości około [...] zł, posiada samochód osobowy Fiat Siena rok produkcji 1998 o wartości około [...] zł, posiada również inny majątek ruchomy, który został ustalony przez Urząd Skarbowy w Ś. W. W ocenie Sądu organ ustalił stan faktyczny konieczny do podjęcia rozstrzygnięcia, dlatego też zarzut naruszenia art. 77 i 80 kpa nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela przyjęte przez organ stanowisko, że pomimo trudnej sytuacji materialnej skarżącego, nie można wykluczyć, że skarżący nie będzie w przyszłości w stanie zaspokoić roszczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Biorąc pod uwagę brak przeciwwskazań lekarskich jak i wiek skarżącego, skarżący może podjąć pracę bądź rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej na własny rachunek. Ważny interes osoby zobowiązanej powinien być w każdym przypadku konfrontowany z interesem społecznym, biorąc pod uwagę przeznaczenie składek, dlatego instytucja umorzenia winna być zastrzeżona wyłącznie do wyjątkowych sytuacji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.7 i art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału przed wydaniem decyzji, Sąd zauważa, że w dniu [...] 2007r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy, nie zgłaszając do nich zastrzeżeń. Następnie przed wydaniem decyzji organ pismem z dnia [...] 2008r. zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa przeglądania akt w dniu [...] 2008r., zgłaszając zastrzeżenie co do sporządzenia odręcznej notatki dotyczącej informacji o dochodach przesłanej z Urzędu Skarbowego w Ś. W. Następnie organ rentowy w dniu [...] 2008r. do akt sprawy dołączył dokumenty pozyskane z bazy danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którymi strona nie została zapoznana. Wśród nich znalazły się ZUA zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych J. Z. z tytułu zatrudnienia w firmie M. od dnia [...] 2007r., RCA raport imienny za miesiąc 12/2007r. złożony przez płatnika - firmę M., w którym wykazano kwotę wynagrodzenia J. Z., ZZA zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego P. Z. przez Powiatowy Urząd Pracy w Ś. W., ZWUA wyrejestrowanie z ubezpieczenia zdrowotnego P. Z. przez Powiatowy Urząd Pracy w Ś. W., ZUA zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych P. Z., RCA raport imienny za miesiąc 12/2007r. złożony przez płatnika - Powiatowy Urząd Pracy w Ś. W. Bez wątpienia doszło do naruszenia prawa w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu, które to prawo wyraża się m.in. w umożliwieniu stronie zapoznania się z całym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Jednakże zadaniem Sądu w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. , jest ocena, czy owo naruszenie prawa mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dołączone do akt przed wydaniem decyzji pierwszej instancji dokumenty były to wyłącznie dokumenty ZUS dotyczące zgłoszenia do ubezpieczenia i raporty imienne płatnika, które nie wnosiły nic nowego do sprawy, potwierdzały jedynie stan faktyczny ustalony w toku postępowania. Dlatego też w ocenie Sądu wskazane naruszenie prawa nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, zważywszy, że Prezes ZUS w postępowaniu drugoinstancyjnym przed wydaniem decyzji pismem z dnia [...] 2008r. zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, dlatego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji. /-/Sz. Widłak /-/ K. Nikodem /-/ K. Pawlicki

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło