I SA/Po 1406/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Asesor sądowy WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2007r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji. oddala skargę /-/ K. Nikodem /-/ E. Brychcy /-/ M. Skwierzyńska Postanowieniem z dnia 26.04.2007 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. nr 229 poz.1954 z 2005 / odmówił zwolnienia spod zajęcia samochodu osobowego marki A. W uzasadnieniu podano ,że dłużnik - M Z złożył pismo z dnia 25.01.2007 , które wpłynęło do urzędu w dniu 27.01.200 7. domagając się zwolnienia spod egzekucji zajętego samochodu osobowego. Dłużnik twierdził ,że samochód uległ awarii. Potencjalny nabywca samochodu oferował kwotę [...] zł tj zdaniem dłużnika więcej niż można by otrzymać w drodze licytacji publicznej. Organ egzekucyjny nie podzielił opinii wnioskodawcy twierdząc ,że sprzedaż zajętego pojazdu może się odbyć tylko w trybie przewidzianym w art. 105 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku nie dokonania sprzedaży w tym trybie organ dokona sprzedaży z wolnej ręki po cenie określonej przez ten organ jednak nie niższej niż 1/3 jej wartości szacunkowej . Zażalenie na powyższe postanowienie złożył dłużnik domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Żalący twierdzi ,że organ egzekucyjny wiedział o awarii samochodu bo dokument o awarii został dołączony do wniosku o rozłożenie na raty zadłużenia. Podano dalej ,że wycena rzeczoznawcy obejmuje także naprawy dokonane na koszt potencjalnego nabywcy, którego żalący znalazł z trudem. Sprawa związana z decyzją rozłożenia na raty jest obecnie na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Ostatecznie żalący wniósł o zezwolenie sprzedaży samochodu z wolnej ręki za kwotę [...] zł wskazanemu przez siebie nabywcy. Dyrektor Izby Skarbowej w P postanowieniem z dnia 12.07.2007 roku na podstawie art. 138 § 1 kpa w zw. z art. 144 i art.13 ustawy z 17.06.1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania egzekucyjnego. Wynika z niego ,że Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1999 i 2000 wszczął postępowanie egzekucyjne. W dniu 21.12.2005 poborca skarbowy doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy i dokonał zajęcia ruchomości w tym samochodu osobowego marki A .Zarzuty dłużnika na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostały uwzględnione podobnie jak i wniosek o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Pozytywnie załatwiono wniosek dłużnika o rozłożenie zaległości podatkowej na raty .Następnie postanowieniem z dnia 3.10.2006 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne do dnia 10.11.2006 roku z uwagi na ulgę w spłacie w formie decyzji ratalnej. Po upływie terminu zawieszenia złożono wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na odmowę rozłożenia zaległości na dalsze raty. W ocenie organu drugiej instancji wniosek dłużnika o zwolnienie zajętego samochodu spod egzekucji nie może zostać załatwiony pozytywnie. Przywołano treść art. 13 § 1 ustawy o p.e.a. który stanowi ,że organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes ,może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Zasadność zwolnienia spod egzekucji należy rozważyć w kontekście uzyskania zgody wierzyciela i ważnego interesu po stronie zobowiązanego. Dyrektor Izby Skarbowej przywołał treść wyceny rzeczoznawcy samochodowego w ocenie której wartość spornego samochodu wynosi [...] zł. Sprawia to ,że organ egzekucyjny ma realna szansę uzyskać znacznie wyższą kwotę w drodze licytacji niż zaoferowane [...] zł. Korzystniejszym rozwiązaniem dla Skarby Państwa jest sprzedaż przedmiotowego samochodu w trybie art. 105 § 1 ustawy o .p.e.a. , a nie jego zwolnienie i uzyskanie tylko [...] zł. W kwestii zarzutu ,że organy wiedziały o fakcie awarii samochodu ,a jego wycenia dokonana została po naprawie samochodu wskazano ,iż ryzyko podjętych negocjacji i umów z potencjalnym nabywcą obciąża dłużnika ,który nie uzyskał zgody organu egzekucyjnego do takiego działania. Podano także ,że wskazywany przez dłużnika nabywca może przystąpić do kupna spornego samochodu w drodze licytacji przeprowadzonej przez organ egzekucyjny. W ocenie organu odwoławczego strona żaląca nie wskazała argumentów przemawiających za zwolnieniem samochodu spod egzekucji .Nie wskazała też żadnego innego majątku do którego można by skierować egzekucję pozwalających na ewentualne zabezpieczenie należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Na powyższe postanowienie skargę do sądu złożył M Z domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do organu pierwszej instancji celem przeprowadzenia ponownej opinii biegłego sądowego z dziedziny motoryzacji dla ustalenia stosunku wartości nakładów osoby trzeciej do wartości samochodu bez tych nakładów i ustalenia czy powstała z mocy prawa współwłasność spornego samochodu. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie narusza art. 193 kodeksu cywilnego ,art. 13 i art.105 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieustaleni jakie jest stanowisko wierzyciela w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentacje, Wyjaśniono ,że sporny samochód po jego zajęciu został pozostawiony dłużnikowi pod dozorem. Zgodnie z art. 100 ustawy o.p.e.a. zobowiązany ma prawo zwykłego używania pozostawionej pod dozorem ruchomości byleby przez to ruchomość nie straciła na wartości, Tak więc dłużnik ,który stał się dozorcą zajętej ruchomości nie może nią swobodnie dysponować, Odnośnie braku stanowiska wierzyciela co do wniosku dłużnika wyjaśniono ,że w tym stanie faktycznym Naczelnik Urzędu Skarbowego jest jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem , wobec czego stanowisko wierzyciela jest zawarte w postanowieniu z dnia 26.04.2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw , brak również przesłanek pozwalających na jej uwzględnienie ,które sąd winien rozważyć z urzędu. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena zgodności z prawem postanowień w sprawie odmowy zwolnienia zajętego przedmiotu spod egzekucji administracyjnej. Zarzut skarżącego naruszenia art. 193 kodeksu cywilnego jest nietrafny. W toku postępowania egzekucyjnego zajęto samochód marki A indywidualizując jego dane. Samochód został oddany dłużnikowi pod dozór .Zgodnie z art. 101 ustawy o.p.e.a zobowiązanemu służy prawo zwykłego użytkowania zajętej ruchomości. Za prawo zwykłego użytkowania uważa się takie użytkowanie ,które zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem danej rzeczy może być uznane za zwykłe .Naprawa użytkowanego pojazdu nie uzasadnia przyjęcia tezy ,że nastąpiło takie pomieszanie rzeczy ruchomych ,że dotychczasowi właściciele rzeczy ruchomych stali się współwłaścicielami samochodu. Nie jest rolą organów egzekucyjnych ustalanie jaki jest stosunek rzeczy zużytych do naprawy do całości pojazdu. Dłużnik mógł jedynie w sposób zwykły korzystać z rzeczy nie był uprawniony do dokonywania żadnych istotnych zmian . Z dołączonej do akt egzekucyjnych opinii biegłego izby skarbowej ds. wycen ruchomości i praw majątkowych wynika ,że wartość rynkowa z dnia 27.02.2007 spornego pojazdu to kwota [...] zł. Trafna jest więc ocena organu egzekucyjnego, że ewentualna egzekucja w trybie art. 105 ustawy o.p.e.a. może dać więcej niż proponowana przez dłużnika kwota [...] zł. Ewentualne sprawy związane z kosztami naprawy samochodu przez osoby trzecie - potencjalnego kupca - są sprawą wewnętrznych rozliczeń z dłużnikiem. Nie trafny jest zarzut naruszenia przepisu art.105 ustawy o.p.e.a. Skarżący nie precyzuje bliżej który z paragrafów lub punktów tego artykuły miałby być naruszony. Ponieważ przepis ten wymienia stosowane do zajętych ruchomości rodzaje sprzedaży egzekucyjnej , przy czym to organ egzekucyjny decyduje de facto w jakiej formie ma dojść do sprzedaży zajętych ruchomości - w ocenie sądu nie występuje naruszenie tego przepisu. Przy wyborze formy sprzedaży organ egzekucyjny zobowiązany jest stosować zasadę gospodarnego prowadzenia egzekucji i wybrać taką formę sprzedaży , która pozwoli uzyskać najwyższą cenę sprzedaży. Skoro w drodze egzekucyjnej sprzedaży zgodnie z opinia rzeczoznawcy teoretycznie jest możliwe osiągnięcie wyższej ceny niż proponuje dłużnik to oczywiste jest ,że propozycja dłużnika nie może zostać zaakceptowana tym bardziej ,gdy dłużnik nie proponuje innej formy zabezpieczenia spłaty istniejącego długu podatkowego. Odnośnie zarzutu skargi w sprawie naruszenia art. 13 §1 ustawy o.p .e.a. należy uznać ,że nie ma on uzasadnionych podstaw. Zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia trzech przesłanek. Zobowiązany musi złożyć wniosek , uzyskać na zwolnienie zgodę wierzyciela i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego. Z przedstawionych powyżej trzech przesłanek ,które muszą występować łącznie- w tym stanie faktycznym jest tylko jedna - a mianowicie wniosek zobowiązanego. Ponieważ wierzycielem i organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego oczywiste jest ,że skoro organ egzekucyjny odmówił zwolnienia przedmiotu spod egzekucji to jako wierzyciel również odmówił udzielenia zgody. W ocenie Sądu nie występuje również w sprawie " ważny interes zobowiązanego " Pojęcie to jest nieostre i w każdej sprawie musi być rozpatrywane indywidualnie. Organy egzekucyjne prawidłowo oceniły ,że sprawy związane z nakładem na remont samochodu i negocjacjami z potencjalnym nabywcą podjęte były na ryzyko dłużnika i są jego sprawą ,która nie może wpływać na postępowanie egzekucyjne. Reasumując zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o obowiązujące przepisy i w sposób przekonywający uzasadnione , skarga jest więc nieuzasadniona i Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1270 / skargę oddalił . /-/k.Nikodem /-/E.Brychcy /-/M.Skwierzyńska