I SA/Po 1406/97

WyrokWSA w Poznaniu1998-03-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małżonek podatnika ponosi odpowiedzialność majątkową za zaległości podatkowe drugiego małżonka, jeśli wspólność majątkowa małżeńska została zniesiona przed powstaniem tych zaległości?
Ratio decidendi
Małżonek podatnika nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za zaległości podatkowe drugiego małżonka, jeśli wspólność majątkowa małżeńska została zniesiona z mocą na przyszłość przed powstaniem tych zaległości. Odpowiedzialność ta dotyczy bowiem zobowiązań powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej i może być zaspokojona wyłącznie z majątku wspólnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności majątkowej małżonka za zaległości podatkowe żony. Zaległości te powstały w latach 1995/96, podczas gdy wspólność majątkowa małżeńska została zniesiona w 1992 roku. Organ podatkowy wydał decyzję obciążającą majątek skarżącego. Skarżący kwestionował tę decyzję, wskazując na zniesienie wspólności majątkowej przed powstaniem zobowiązań podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Na odpowiedzialność majątkową małżonka podatnika /art. 41 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ składają się trzy elementy: - solidarna odpowiedzialność, - odpowiedzialność dotyczy zobowiązań, które powstały w czasie trwania małżeństwa. Za moment końcowy istnienia małżeństwa uznaje się datę śmierci jednego z małżonków, datę uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie lub orzeczenia o unieważnieniu małżeństwa, - zaspokojenie zaległości podatkowych może nastąpić tylko z majątku wspólnego podatnika i jego małżonka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są niesporne. Niesporne jest w szczególności to, że zaległości podatkowe żony skarżącego powstały w latach 1995/96 a wspólność majątkowa małżeńska została zniesiona w 1992 roku. Na odpowiedzialność majątkową małżonka podatnika /art. 41 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/ składają się trzy elementy: - solidarna odpowiedzialność, - odpowiedzialność dotycząca zobowiązań, które powstały w czasie trwania małżeństwa. - zaspokojenie zaległości podatkowych może nastąpić tylko z majątku wspólnego podatnika i jego małżonka. Za moment końcowy istnienia małżeństwa uznaje się datę śmierci jednego z małżonków, datę uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie lub orzeczenia o unieważnieniu małżeństwa, Wraz z zawarciem małżeństwa powstaje ustawowa wspólność małżeńska - majątkowa. Wspólność ta może być zmieniona ze skutkiem wstecznym - z ważnych powodów /art. 52 par. 1 Krio/ o czym orzeka Sąd bądź z mocą na przyszłość. Nie jest sporne, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tym drugim przypadkiem. Oznacza to, że takie zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej z mocą na przyszłość, wywołuje ten skutek, iż do daty zniesienia wspólności majątkowej przedmioty stanowiące majątek wspólny tworzą nadal ten majątek, natomiast przedmioty nabyte przez małżonków po dacie zniesienia wspólności majątkowej stanowią ich majątek odrębny. Bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego jest częściowy podział majątku wspólnego obejmujący mieszkania. Jest to bowiem tylko częściowy podział. Tak więc prawo wieczystego użytkowania powstałe przed zniesieniem wspólności ustawowej nadal stanowi majątek wspólny skarżącego i jego żony. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji skarżący pozostawał w związku małżeńskim oraz istniał też majątek wspólny skarżącego i jego żony. Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu, a skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło