I SA/Po 142/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-03-01

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z renty, nie może podjąć dodatkowej pracy z przyczyn zdrowotnych, ma na utrzymaniu dzieci, ponosi koszty leków i nie posiada majątku, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych. Wnioskodawca, utrzymujący się z niskiej renty, niezdolny do pracy z przyczyn zdrowotnych, ponoszący koszty leków i posiadający ograniczony majątek, spełnia te kryteria.
Stan faktyczny
Skarżący P. J. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. dotyczącej podatku od towarów i usług oraz odpowiedzialności podatkowej wspólnika. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że utrzymuje się z renty, nie może podjąć dodatkowej pracy z powodu choroby, ma na utrzymaniu dzieci, ponosi koszty leków i nie posiada znaczącego majątku ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu [...] [...] r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do listopada 2004r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki przekształconej za wskazane zaległości podatkowe postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...],- zł. Skarżący P. J. pismem z dnia [...] 2010r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] 2010r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. Z przyczyn zdrowotnych nie może podjąć dodatkowej pracy. Ma na utrzymaniu dzieci. Ponosi koszty związane z kupnem lekarstw. Oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych przedmiotów. Posiada oszczędności w wysokości [...],- zł oraz samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1974, który ma uszkodzony silnik. Wskazał, że nie stać go na naprawę samochodu. Skarżący z tytułu renty uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto, z którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Do pisma załączył kserokopię odcinka przekazu pocztowego. Na wezwanie z dnia [...] 2010r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy P. J. w odpowiedzi z dnia [...] 2010r. oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Podał, że nie posiada kont bankowych, nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą: lekarstwa około [...],- zł (leki na cukrzycę i do stabilizacji nadciśnienia tętniczego), środki czystości [...],- zł, wyżywienie [...],- zł, bilety komunikacji miejskiej [...],- zł. Oświadczył, że nie posiada żadnej nieruchomości, ani nie wynajmuje mieszkania. Mieszka u znajomych i przyjaciół, adres, który podaje, jest adresem tylko do korespondencji. Do pisma załączył kserokopie zeznań podatkowych, z których wynika, że dochód skarżącego w 2007r. wyniósł [...] zł, zaś w 2008r. [...] zł. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu renty w kwocie netto [...] zł, nie może podjąć dodatkowej pracy, gdyż choruje. Wnioskodawca również nie posiada majątku, który mógłby być źródłem finansowania kosztów sadowych Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło