I SA/Po 143/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Protokolant: ref staż. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [..] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zwolnienie zajętej wierzytelności oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...], obejmującego zobowiązanie P. B. w podatku od towarów i usług za kwiecień 2015 r. Zawiadomieniem nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w [...]. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu został doręczony stronie w dniu 16 lipca 2015 r. Dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu odebrał w dniu 17 lipca 2015 r. i pismem z dnia 23 lipca 2015 r. powiadomił o przeszkodach w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków. Pismem z dnia 28 lipca 2015 r. zobowiązany wniósł na powyższą czynność egzekucyjną skargę, którą Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. oddalił, jednocześnie informując, że zobowiązany może wnieść do organu I instancji odrębne podanie, w którym powinien doprecyzować zakres swojego żądania. Pismem z dnia 7 września 2015 r. zobowiązany wniósł o zwolnienie spod egzekucji zajętej wierzytelności. Organ egzekucyjny pismem z dnia 15 września 2015 r. wezwał stronę o doprecyzowanie żądania, w szczególności poprzez wskazanie ważnego interesu, który stanowiłby podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku oraz określenie, czy wnosi o zwolnienie w całości czy części, a także przedłożenie dokumentów na poświadczenia wniosku. W piśmie z dnia 25 września 2015 r. zobowiązany wskazał, że przedmiotem jego wniosku jest zwolnienie w całości spod egzekucji wierzytelności w [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. postanowieniem z dnia [...], nr [...], nie wyraził zgody na zwolnienie spod egzekucji zajętej wierzytelności w [...]. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że zobowiązany nie wskazał innego majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby dochodzić zaległych zobowiązań, ani w żaden inny sposób nie ustosunkował się do wezwania. Podkreślono przy tym, że organ egzekucyjny nie ma możliwości ustalenia "ważnego interesu strony". W zażaleniu z dnia 14 października 2015 r. zobowiązany wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że organ jest w posiadaniu wyroku WSA w Poznaniu z klauzulą prawomocności, na podstawie którego zadłużenie zobowiązanego w stosunku do urzędu skarbowego może być skompensowane. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zobowiązany nie przedłożył żadnych dowodów na poparcie swojego żądania, a zatem nie było możliwości ustalenia jego ważnego interesu. Ponadto podniesiono, że zobowiązany nie wskazał także innego majątku, który mógłby zostać zajęty w celu realizacji ciążącego na nim obowiązku. W związku z powyższym brak było podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku. W skardze z dnia 21 grudnia 2015 r. złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu P. B. wniósł o "cofnięcie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. wraz z poprzedzającymi decyzjami i ponowne rozpoznanie sprawy z faktycznym stanem prawnym". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności dokonanej przez organy egzekucyjne odmowy wyrażenia zgody na zwolnienia spod zajęcia wierzytelności w [...]. Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."), organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub w części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Stosownie zaś do art. 1a pkt 21 u.p.e.a. przez zwolnienie spod egzekucji rozumie się niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji z całości lub części składników majątkowych zobowiązanego. Istotą instytucji zwolnienia spod egzekucji określonego składnika majątkowego zobowiązanego jest zmniejszenie uciążliwości prowadzonej względem zobowiązanego egzekucji. Przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów zobowiązanego, ale także ochronę wierzyciela. Wobec tego zwolnienie spod egzekucji nie może prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się bezskuteczna. Zastosowanie tej instytucji jest dopuszczalne jedynie w sytuacji możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej z innego składnika majątku zobowiązanego. W związku z tym należy przyjąć, że wnosząc o zwolnienie z egzekucji, zobowiązany powinien wskazać nie tylko argumenty przemawiające za pozytywnym rozpatrzeniem takiego wniosku, ale też wykazać, że prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności jest możliwe z jego innych składników majątkowych. Ponadto należy podnieść, że pojęcie ważnego interesu zobowiązanego, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., jest swoistą klauzulą generalną, której ocena może być dokonana po wnikliwym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy. Co istotne, o istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jej subiektywne przekonanie, że taki interes istnieje, lecz konkretne i zobiektywizowane okoliczności faktyczne przemawiające za zastosowaniem zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego. Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy skarżący nie wykazał, aby jego "ważny interes" przemawiał za zwolnieniem z egzekucji wierzytelności w [...]. W szczególności należy zauważyć, że skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na poparcie swojego żądania, co de facto czyniło jego wniosek gołosłownym. Ponadto nie wskazał także innych składników swojego majątku, z którego organ mógłby przeprowadzić egzekucję. Podkreślenia także wymaga, że organ I instancji pismem z dnia 15 września 2015 r. wezwał skarżącego do wskazania swojego ważnego interesu. W udzielonej odpowiedzi skarżący nie wskazał jednak swojego żadnego ważnego interesu. Tym samym stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo wywiodły, iż nie było możliwości ustalenia ważnego interesu strony, a wobec tego brak było podstaw do zastosowania w sprawie zwolnienia z egzekucji, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 13 § 1 u.p.e.a. i zasadnie nie wyraziły zgody na zwolnienie spod egzekucji zajęcia wierzytelności w [...]. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.