I SA/Po 1438/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie Sędziowie NSA Jerzy Małecki As.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz(spr.) Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2007 r. sprawy ze skargi R.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Ruszyński /-/J.Małecki Pismem z dnia [...]r. R.Z. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do Urzędu Skarbowego z uwagi na trwające postępowania odwoławcze w innych sprawach, dokonane wpłaty i oczekiwanie na przeliczenie właściwych kwot zaległości przez Urząd Skarbowy. Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w sprawie nr [...]na podstawie art.56 § 3 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954; dalej u.p.e.a.) załatwił wniosek R.Z. odmownie. W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że nie wystąpiła żadna z przesłanek z art.56 § 1 u.p.e.a., której wystąpienie warunkuje zawieszenie postępowania. W szczególności wskazano, że wszczęcie postępowania o rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie to zobowiązany złożył zażalenie z dnia [...]r., w którym podniósł, że art.56 § 1 pkt.5 u.p.e.a. przewiduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając wskazał, że ciążące na nim obowiązki podatkowe wykona w terminie 12 miesięcy oraz, że dokonał już wszystkich możliwych zabiegów nie czyniąc zaległości w bieżących podatkach i realizując układy ratalne w ZUS. Ponadto wskazał, że art.26 § 1 i § 5 u.p.e.a. określa zasady prowadzenia egzekucji, a jego naruszenie stanowi naruszenie praw podatnika. Składając wniosek miał według zażalenia udowodnić swój ważny interes. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]na podstawie art.138 § 1 pkt.1 w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm; dalej kpa) oraz art.56 u.p.e.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając podniósł, że trwające postępowania odwoławcze w sprawie udzielenia zobowiązanemu układu ratalnego nie zostały objęte katalogiem, który nakazuje organowi egzekucyjnemu zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wskazano także, że podnosząc zarzut naruszenia art.26 § 1 i § 5 u.p.e.a. żalący się nie sprecyzował, na czym ono polega. Nie zgodzono się także, iż naruszono art.56 § 1 pkt.5 u.p.e.a., a oczekiwanie na wydanie prawomocnego rozstrzygnięcia, czy powoływanie się na zagrożenie działań gospodarczych nie są okolicznościami z ustaw szczególnych powołanych w tym przepisie. Organ odwoławczy podniósł także, iż odrębnymi instytucjami są zawieszenie i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to R.Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargą z dnia [...]r. wnosząc o jego uchylenie lub zmianę. Zarzucono, że postanowienia zostały wydane w wyniku postępowania podatkowego przeprowadzonego niezgodnie z obowiązującymi regulacjami. Uzasadniając skarżący podniósł, że w międzyczasie otrzymał kolejna decyzję w przedmiocie wniosku o odroczenie terminu zapłaty zaległości podatkowej. Sprawa ta w ocenie skarżącego nie została do końca rozpoznana i winna mieć wpływ na wydane postanowienie przez organ egzekucyjny. Dodatkowo R.Z. zarzucił naruszenie art.122, art.125 § 1 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej pominął zdaniem skarżącego stan faktyczny i etap zaawansowania prac. Należy przypuszczać, zdaniem autora skargi, że pozytywna decyzja będzie miała skutek bezpośredni do wydania postanowienia. Wskazał, że art.54 § 6 u.p.e.a. umożliwia wstrzymanie w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Prosząc o odroczenie terminu do spłaty zaległości skarżący nie wyciągał ręki po jałmużnę. Wskazał, iż z całokształtu okoliczności wynikało, że kolejna decyzja będzie tylko formalnością, W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Sądy administracyjne dokonują kontrolę legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowo - administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu. Przede wszystkim stanowisko strony skarżącej opiera się na błędnym założeniu jakoby organ egzekucyjny był zobligowany do zawieszenie postępowania z uwagi na złożone przez R.Z. wnioski o odroczenie terminu płatności i rozłożenie na raty zaległości podatkowych. Problematyka zawieszenie postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art.56 u.p.e.a. W § 1 przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Skarżący nie wskazał, aby zaszła którakolwiek ze wskazanych w tym przepisie okoliczności uprawniająca organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wymaga wyraźnego podkreślenia, że dopiero pozytywna decyzja w przedmiocie udzielenia podatnikowi ulgi w zapłacie podatku jak odroczenie terminu płatności, czy rozłożenie na raty zaległości podatkowej z art.67a § 1 Ordynacji podatkowej, może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepis ten zawiera bowiem zamknięty katalog przypadków uprawniający do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie jest w szczególności taką podstawą złożenie wniosku lub odwołania od niekorzystnej decyzji w przedmiocie udzielenia podatnikowi ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przewidzianych w Rozdziale 7a Działu III Ordynacji podatkowej, na co prawidłowo wskazały organy egzekucyjne. Nie jest to także inny przypadek przewidziany wprost w ustawie, czego wymaga art.56 § 1 pkt.5) u.p.e.a. Nie można także takiej podstawy prawnej upatrywać w art.54 § 6 u.p.e.a., który stanowi, że wniesienie skargi, o której mowa w art.54 § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Przepis ten reguluje bowiem instytucję wstrzymania postępowania egzekucyjnego i to tylko w przypadku wniesienia przez zobowiązanego skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego do organu nadzoru. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Zupełnie zaś chybione były zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, albowiem organy podatkowe w toku postępowania egzekucyjnego nie stosują i nie stosowały tego aktu prawnego. Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a. /-/ M. Jaśniewicz /-/J. Ruszyński /-/ J. Małecki