I SA/Po 1438/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R Z w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R Z na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić wniosek /-/ M. Jaśniewicz Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym oddalił wniosek R Z z dnia [...]. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w wymiarze [...], - zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że koszty miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...],- zł; przy czym [...] zł za najem, czynsz, wodę energie elektryczną, abonament RTV i telewizje kablową, [...] zł za telefon komórkowy, koszty obsługi pojazdu z leasingu - [...] zł, spłata kart kredytowych - [...] zł, koszty nauki [...] zł. W ocenie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P argumentacja skarżącego odnosząca się do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sadowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. R Z posiada bowiem majątek nieruchomy ( dom w budowie i działkę gruntu ), który może być źródłem finansowania kosztów sądowych. Również zona skarżącego posiadała udział w nieruchomości budowlanej, który sprzedała za kwotę [...], - zł. Ponadto skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, o czym świadczą przychody osiągane w ostatnich latach - tj. w 2005 r. w wysokości [...] zł, i w 2006 r. w wysokości [...] zł. Wobec powyższego, zdaniem referendarza sądowego nie ulega wątpliwości, iż skarżący posiada środki finansowe. Także jako profesjonalista, prowadzący działalność gospodarczą i należycie dbający o swoje interesy powinien uwzględnić w procedurze planowania wydatków ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych czy też sądowoadministracyjnych, i w związku z tym czynić konieczne oszczędności na ten cel, a nie liczyć na kredytowanie w tym zakresie z funduszy Skarbu Państwa. Na powyższe postanowienie został przez skarżącego w dniu [...] r. wniesiony sprzeciw. W jego uzasadnieniu R Z podniósł, iż uzyskiwane na przestrzeni lat dochody nie odzwierciedlają jego bieżącej zdolności finansowej. Zadeklarowana kwota do wcześniejszej spłaty zadłużenia w wymiarze [...],- zł okazała się zbyt wysoka, albowiem koszty obsługi doradztwa handlowego jak również wola i spłata pozostałych zobowiązań wobec Skarbu Państwa, okazały się wyższymi od przewidywanych i stąd mniejsza kwota obecnie zadeklarowanej spłaty. Skarżący wskazał, że podejmując obecnie wszelkie starania co do spłaty ciążącego na nim zadłużenia, wydanie przez niego kwoty należnej do uiszczenia wpisu, jest dużym obciążeniem. Podkreślił także, iż wnosząc o przyznanie prawa pomocy prosił jedynie o "gest" a nie o "jałmużnę". W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministarcyjnego w kwocie [...],- zł w związku czym zasadnym byłoby przyznanie mu prawa pomocy; co też było jego obowiązkiem zwarzywszy na treść przepisów regulujących instytucje prawa pomocy. Bezspornym jest, iż R Z posiada majątek nieruchomy ( dom w budowie i działkę gruntu), który może być źródłem finansowania kosztów postępowania sądowego., a żona skarżącego posiadała udział w działce budowlanej, który został sprzedany za kwotę [...],- zł. W ocenie Sądu na podkreślenie zasługuje fakt, iż skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskiwał przychody w wysokości, odpowiednio w roku 2005 - [...] zł a w 2006 r. - [...] zł, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że nie dysponuje on żadnymi środkami finansowymi. Jako przedsiębiorca, a więc podmiot profesjonalny skarżący powinien uwzględnić możliwość uczestnictwa w postępowaniach sądowych czy tez sądowoadministarcyjnych i w z związku z tym czynić konieczne oszczędności, a nie oczekiwać na zastosowanie zwolnienia przez Skarb Państwa, które jest instytucją o charakterze wyjątkowym. R Z pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i z trójką dzieci. Koszty miesięcznego utrzymania jego samego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...],- zł. Zdaniem Sądu skarżący powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności w bieżących wydatkach, a dopiero gdyby poczynione przez niego oszczędności były niewystarczające na pokrycie wymaganych kosztów, ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. W danej sprawie na uwagę w ocenie Sadu zasługuje także fakt, że to właśnie skarżący jako inicjator postępowania ( wniosek z dnia [...] r. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do momentu wydania przez organy odwoławcze prawomocnych rozstrzygnięć po złożeniu przez zobowiązanego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług na raty) winien liczyć się z koniecznością uiszczenia należnego wpisu sądowego, stanowiącego warunek konieczny do dalszego prowadzenia sprawy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy osobie fizycznej jest wykazanie że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i dla rodziny. Takie zwolnienie powinno być stosowane jedynie wyjątkowo i to w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w których to zdobycie przez stronę środków pieniężnych na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest obiektywnie niemożliwe. Z tej przyczyny, Sąd badając niniejszą sprawę wziął pod uwagę aktualną sytuację finansową strony, która to w jego ocenie nie uprawnia skarżącego do zwolnienia z obowiązku zapłaty wpisu sądowego w wymiarze [...],- zł. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem forma dofinansowania skarżącego przez Skarb Państwa, wobec czego wnioskodawca w pierwszej kolejności powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, aż do granic zabezpieczenia absolutnie minimalnych kosztów utrzymania siebie i rodziny. W danej sprawie, w ocenie Sądu nie występują więc przesłanki pozwalające na zastosowanie instytucji prawa pomocy, z uwagi na dysproporcje kwoty należnego wpisu - [...] zł, w stosunku do kosztów wydatkowanych przez skarżącego każdego miesiąca na utrzymanie rodziny. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.245 § 1 p.p.s.a., art.246 § 1 pkt.1) i 2) p.p.s.a.) w zw. z art.160 p.p.s.a i art.16 § 2 p.p.s.a. /-/ M. Jaśniewicz