I SA/Po 1442/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak Sędziowie NSA Jerzy Małecki NSA Gabriela Gorzan (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi T.F. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia w całości lub części odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oddala skargę /-/ G.Gorzan /-/ S.Marcianiak /-/ J.Małecki Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił skarżącemu T. F. umorzenia w całości lub części odsetek za zwłokę należnych od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc październik [...]r. w kwocie [...]zł oraz w całości lub w części odsetek za zwłokę należnych od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc październik [...]r. w kwocie [...]zł. Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał w oparciu o przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, że zaległości podatkowe w zakresie podatku VAT i podatku dochodowego od osób fizycznych powstały w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą od [...]r. pod nazwą "Przedsiębiorstwo "A" w zakresie budownictwa ogólnego i inżynierii lądowej. Zaległości podatkowe natomiast z tytułu przeniesienia odpowiedzialności podatkowej dotyczyły odpowiedzialności za zaległości podatkowe Przedsiębiorstwa "B" sp. z o.o., której skarżący był jedynym członkiem zarządu. Organ wskazał, iż ulga wynikająca z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej - o jaką ubiega się skarżący, może zostać udzielona na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Ważny interes to sytuacja, w której z powodów nadzwyczajnych przypadków losowych, jak klęska żywiołowa czy ekologiczna doszło do zaistnienia trudnej sytuacji podatnika, że nie jest on w stanie regulować zaległości podatkowych. Organ stwierdził, iż w przypadku skarżącego nie miała miejsca, którakolwiek z wyjątkowych sytuacji. Nie można zaliczyć do nich wskazanych we wniosku okoliczności nieterminowego regulowania na rzecz skarżącego zobowiązań przez Gminę, która w [...]r. wstrzymała płatności, powodując zachwianie sytuacji finansowej skarżącego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że skarżący nie zlikwidował działalności gospodarczej, ale od [...]r. do [...]r. nie dokonał żadnej sprzedaży usług. Do okoliczności tych nie należy także utrzymywanie się przez skarżącego z renty w kwocie [...],- zł miesięcznie / po potrąceniu ok. [...],- zł przez Komornika Sądowego/, zamieszkiwanie w domu jednorodzinnym należącym do córki, istnienie w małżeństwie skarżącego od dnia 1 marca [...]r. ustroju rozdzielności majątkowej, skoro skarżący posiada majątek w postaci nieruchomości o powierzchni [...]m- wraz z kompleksem budynków magazynowych i biurowych o pow. [...]m-, położonych w Z. oraz samochód [...]. Od decyzji organu pierwszej instancji skarżący złożył odwołanie, wydanej decyzji zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na braku wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, a w szczególności sytuacji podatnika, w konsekwencji niepełnego przeanalizowania ważnego interesu podatnika, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]r. nr [...] /k. 155 akt administracyjnych/ utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając organ przytoczył przesłanki warunkujące możliwość umorzenia zaległych odsetek za zwłokę / art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej/, a następnie wskazał, że zaległości podatkowe powstały w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Należność od gminy P. w wysokości [...]zł została wyegzekwowana w [...] roku przez komornika sądowego i przelana na pokrycie powstałych zaległości podatkowych skarżącego, w tym zarachowana w kwocie [...]zł na odsetki za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za październik [...]r. postanowieniem urzędu skarbowego z dnia [...]r., a tych odsetek za zwłokę m. innymi wniosek dotyczy. Zaległości w zobowiązaniach podatkowych skarżącego, po zaliczeniu powyższej wpłaty i dokonanych korektach deklaracji PIT-5 za październik [...]r. i PIT - 32 za [...]r. wynoszą w podatku VAT - [...]zł, w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-4 - [...]zł, z tytułu przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na skarżącego za zaległości Przedsiębiorstwa "B" Spółka z o.o. łącznie [...]zł. Uznając za prawidłowe ustalenia organu I instancji co do sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego organ odwoławczy wskazał nadto, że nie ma podstaw do umorzenia zaległych odsetek za zwłokę z tego powodu, iż skarżący nie zapłacił podatków należnych za październik [...]r., ponieważ będąca kontrahentem skarżącego gmina P. nie zapłaciła w tym czasie należności za wykonane na jej rzecz przez skarżącego roboty budowlane. Taka sytuacja jest związana z ryzykiem prowadzącego działalność gospodarczą podatnika i choć może prowadzić do zachwiania jego zdolności finansowej, nie oznacza jednak, że jej skutki mają być przerzucone na budżet państwa. Jak wskazał organ odwoławczy skarżący posiada majątek w postaci zabudowanej budynkami magazynowymi nieruchomości, przy ul. [...], do którego została skierowana egzekucja w celu zaspokojenia wierzytelności z tytułu zaległości podatkowych skarżącego. Na decyzję Izby Skarbowej skarżący złożył skargę, zarzucając naruszenie art. 67 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie okoliczności, że nierzetelny kontrahent, którym okazała się gmina P., nie uregulował na czas należności za wykonane przez skarżącego roboty budowlane, co z kolei uzasadnia w sposób przeważający istnienie ważnego interesu podatnika i umorzenie zaległych odsetek za zwłokę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przytoczonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzja organu podatkowego rozstrzygająca wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowej ma charakter uznania administracyjnego. Oznacza to, że ocena występowania przesłanek, od których zależy możliwość udzielenia podatnikowi ulgi w postaci umorzenia zaległości, należy do organów podatkowych. Kontrola sądowo-administracyjna tego rodzaju decyzji jest ograniczona i sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury. W szczególności kontroli podlega to, czy podjęto wszelkie czynności w celu ustalenia w sposób wnikliwy stanu faktycznego sprawy, czy jego ocena jest wszechstronna, a dokonana na jej podstawie klasyfikacja przesłanek ustawowych nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Zakres kontroli sądowej w sprawie umorzenia zaległości ma na celu zbadanie czy swobodne uznanie administracyjne organu podatkowego, nie przekształciło się w uznania dowolne, a jako takie naruszyłoby prawo. Badając z tego punktu widzenia treść wydanych decyzji w rozpatrywanej sprawie oraz materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy. Sąd nie dopatrzył się dowolności ze strony organów obu instancji przy podejmowaniu decyzji. Organy podatkowe słusznie wskazały, że Skarb Państwa nie może ponosić ryzyka związanego z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Dotyczy to argumentu nierzetelności gminy, jako kontrahenta skarżącego, a w szczególności zapłaty przez nią z opóźnieniem, po przeprowadzeniu postępowania sądowego, zaległych wobec skarżącego należności za wykonane roboty. Prowadząc działalność gospodarczą podatnik nie może zakładać, że wszystkie należności będzie otrzymywał na bieżąco, bez żadnej zwłoki. Założenie takie nie może wytyczać sposobu zachowania się podatnika wobec ciążącego na nim obowiązku w zakresie regulowania należności podatkowych. Przeciwne powyższemu rozumowanie, jakie zdaje się prezentować skarżący prowadziłyby do niedopuszczalnego uzależniania przez podmiot gospodarczy regulowania ciążących na nim zobowiązań podatkowych od zachowania się jego kontrahentów. Dlatego też zwłoka z zapłatą należności za wykonane roboty lub spór o ich wysokość między kontrahentami umowy nie mogą być uznane za wyjątkowe okoliczności, uzasadniające rezygnację z wierzytelności podatkowej, należnej we właściwym terminie, a co się z tym wiąże uzasadniające umorzenie odsetek za zwłokę od takiej wierzytelności. Dlatego prawidłowe jest stanowisko organów, że przedstawione przez skarżącego motywy wniosku nie uzasadniały przyjęcia występowania interesu publicznego, jak również ważnego interesu podatnika. W interesie publicznym bowiem leży realizacja przez podatników konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania i równości w zakresie traktowania ich przy wykonywaniu tego obowiązku, natomiast za ważny interes podatnika uznaje się w świetle doktryny i orzecznictwa sądowego wystąpienie wyjątkowych okoliczności wywołanych nadzwyczajnymi zdarzeniami, np. klęski żywiołowe, poważne choroby podatnika czy członków najbliższej rodziny lub inne wypadki, których skutki w sferze podatnika uniemożliwiają nie tylko uzyskiwanie przychodów, ale wywołują zwiększone potrzeby i wydatki, co powoduje niezdolność zapewnienia przez podatnika minimum egzystencji sobie i rodzinie. Słusznie organ zauważył, iż posiadanie przez skarżącego majątku /kompleks nieruchomości - budynki magazynowe i biurowe o powierzchni [...]m-, z którego możliwe jest wyegzekwowanie należnych budżetowi państwa zaległości podatkowych uzasadnia przekonanie, że względy zagrożenia egzystencji skarżącego i rodziny z powodu zapłaty zaległości podatkowych nie zachodzą. Uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ G.Gorzan /-/ S.Marcianiak /-/ J.Małecki uk