I SA/Po 1445/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku LN o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi LN na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, lipiec, październik, listopad, grudzień 2011 r., poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2012 r., 2013 r., 2014 r., od stycznia do lipca 2015 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za ww. miesiące postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący LN pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie skarżący złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełnił na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] w dniu [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że obecnie pobiera emeryturę w wysokości [...] brutto, jednakże jego wydatki – z tytułu samych tylko mediów - wynoszą [...]. W związku z powyższym stwierdził, że nie posiada dochodów pozwalających na poniesienie kosztów wpisu od skargi. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że opłaty za media wynoszą ok. [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że z tytułu emerytury ZUS wypłaca jemu kwotę [...] miesięcznie, a nie jak wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy z [...] kwotę [...]. Z decyzji ZUS z [...] wynika, że świadczenie z tytułu emerytury zmniejsza się o kwotę przekazaną do depozytu, t.j. o [...]. Skarżący podał, że on i jego żona nie posiadają aktywnych kont bankowych, nie posiadają lokat bankowych, jak również kart kredytowych – zarówno obecnie, jak i w okresie poprzednich [...]. Skarżący oświadczył, że jedyna nieruchomość, która stanowiła własność jego i małżonki, została zbyta w drodze darowizny w [...]. Na rzecz skarżącego i jego żony ustanowiono służebności. Skarżący podał, że wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego średniomiesięcznie wynoszą ok. [...]. Kwotę ok. [...] wydaje na zaspokojenie takich potrzeb jak żywność, ubrania, obuwie, środki czystości. Skarżący oświadczył, że poza emeryturą oraz udziałem w A (który to udział przynosi stratę) nie posiada innych źródeł przychodu. Skarżący podał, że pozostaje w związku małżeńskim. Wnioskodawca nie pozostaje w separacji sądowej z żoną. Małżonka uzyskuje dochód z tytułu emerytury oraz stosunku pracy. Poza w.w źródłami małżonka nie uzyskuje innych dochodów. Skarżący oświadczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Do pisma załączył kserokopie: decyzji ZUS z dnia [...] o waloryzacji emerytury, faktury za energię elektryczną, gaz, wodę, decyzji ZUS o ponownym ustaleniu i podjęciu wypłaty emerytury z dnia [...], z której wynika, że żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości [...], zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia [...], z którego wynika, ze żona skarżącego jest zatrudniona w wymiarze [...] etatu za wynagrodzeniem brutto w wysokości [...], zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącego, za [...] złożonego przez żonę skarżącego, bilansu na dzień [...], rachunku zysków i strat za okres [...], umowy darowizny z dnia [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że w okresie ostatnich [...] nie dokonał darowizny nieruchomości. Wnioskodawca oświadczył, że córka jest zatrudniona w szkole jako nauczycielka. Skarżący podał, że córka nie posiada udziałów w spółkach i nie pełni żadnych funkcji w spółkach. Skarżący podał, że córka nie posiada samochodu. Wnioskodawca oświadczył, że córka nie posiada innych nieruchomości oraz wartościowych ruchomości. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego i z przedłożonych przez niego kserokopii dokumentów wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, pozostaje w związku małżeńskim. Skarżący i jego żona uzyskują dochody z emerytur, wnioskodawca w wysokości [...], żona w wysokości [...], małżonka otrzymuje dodatkowo dochód z tytułu zatrudnienia na [...] etatu. Skarżący jest wspólnikiem spółki jawnej, wnioskodawca z tytułu posiadanych udziałów w spółce nie uzyskuje dochodów. Wnioskodawca wykazał, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą: [...] wpis stosunkowy, [...] wpis stały. Skarżący nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.