I SA/Po 145/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sek. Sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] w [...] w upadłości likwidacyjnej na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu wraz z odsetkami tytułem zwrotu dofinansowania w ramach środków przekazanych do umowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że decyzja wymieniona w punkcie pierwszym nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Zarząd Województwa [...] w [...] – działający jako Instytucja Zarządzająca [...] na lata 2007 - 2013 ( [...]) – określił kwotę do zwrotu przez [...] "[...]" [...] w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] w wysokości: [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od ww. kwoty [...] sierpnia 2009 r. do dnia dokonania zwrotu. Decyzję podjęto na podstawie m.in. art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm. – dalej: "ustawa o samorządzie województwa"); art. 25 pkt 1, art. 5 pkt 2, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.); art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67, art. 207 ust. 9 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm. – dalej: "u.f.p.") oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Zarząd Województwa [...] jako Instytucja Zarządzająca [...] na lata 2007-2013 dnia [...] marca 2009 r. zawarł z beneficjentem – [...], prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo-Prodykcyjno-Handlowo-Usługowe "[...]" [...], umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pn.: "Wzrost innowacyjności firmy PPHU "[...]" poprzez zakup innowacyjnej linii do tłoczenia trapezu oraz utworzenie [...]", współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu I "Konkurencyjność przedsiębiorstw"', Działanie 1.2 "Wsparcie rozwoju MSP". Całkowita wartość projektu wynosiła [...] zł, z czego kwota [...] zł stanowiła całkowite wydatki kwalifikowalne. Na podstawie zawartej umowy beneficjent uzyskał prawo do dofinansowania w kwocie nieprzekraczającej: [...] zł, w tym [...] zł ze środków [...] oraz [...] zł ze środków budżetu państwa. W toku realizacji projektu beneficjent wystąpił o refundację poniesionych wydatków kwalifikowalnych wnioskiem o płatność końcową przedłożonym [...] [...] czerwca 2009 r., zatwierdzonym przez [...] [...] lipca 2009 r., na ogólną kwotę do wypłaty [...] zł. W dniu [...] sierpnia 2009 r. [...] przekazała beneficjentowi dofinansowanie w wysokości [...] zł ze środków [...] oraz kwotę [...] zł ze środków budżetu państwa. W dniu [...] lutego 2011 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział V Gospodarczy postanowieniem o sygn. akt [...] ogłosił upadłość [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "[...]" z siedzibą w [...] z likwidacją majątku dłużnika oraz wezwał wierzycieli upadłego, aby w terminie 3 miesięcy od daty ukazania się obwieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o ogłoszeniu upadłości zgłaszali swoje wierzytelności (najpóźniej do [...] czerwca 2011 r.). Pismem z [...] czerwca 2011 r. syndyk masy upadłości beneficjenta złożył oświadczenie o odstąpieniu od zawartej umowy. Na skutek odstąpienia przez syndyka masy upadłości od umowy Zarząd Województwa [...] wystosował do beneficjenta i syndyka pismo z [...] sierpnia 2011 r. wzywające do zwrotu otrzymanej w związku z realizacją projektu kwoty [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania dofinansowania do dnia zapłaty. Przedmiotowe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Syndyk działając w imieniu i na rzecz masy upadłości beneficjenta nie dokonał zwrotu środków. W związku z powyższym faktem zasadnym i koniecznym było wszczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania odpowiedniej decyzji administracyjnej, tj. o zwrocie kwoty [...] złotych wraz z należnymi odsetkami. Powyższa decyzja została skierowana do syndyka masy upadłości Po rozpatrzeniu złożonego przez syndyka wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Zarząd Województwa [...] w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] września 2012 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa, art. 5 pkt 2, art. 25 pkt 1 oraz art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67, art. 207 ust. 12 w związku z art. 207 ust. 1 i ust. 9 ustawy o finansach publicznych oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., pobranie środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, powoduje obowiązek zwrotu tych środków przez beneficjenta. Zwrot następuje wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W razie bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu właściwy organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu, termin od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, z zastrzeżeniem, iż zwrot może być dokonany poprzez pomniejszenie kolejnej płatności na rzecz beneficjenta. Wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu środków rodzi określone skutki dla beneficjenta. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 4 u.f.p., jeżeli niewłaściwe wykorzystanie środków wiązało się z zajściem jednej z czterech określonych tam przesłanek, beneficjent zostaje obligatoryjnie wykluczony z możliwości ich otrzymania na okres trzech lat. Okres wykluczenia rozpoczyna się od dnia, kiedy decyzja o zwrocie środków staje się ostateczna. Gdy natomiast stanowiące podstawę wykluczenia okoliczności - w postaci sfałszowania dokumentów będących podstawą uzyskania płatności czy nieprawidłowości w zakresie gospodarowania tymi środkami nastąpiły wskutek popełnienia przestępstwa przez ustawowo określone podmioty i zostały stwierdzone po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna, okres wykluczenia rozpoczyna się od dnia stwierdzenia tych okoliczności. Jak zatem wynika z zestawienia przywołanych wyżej regulacji, wydanie decyzji administracyjnej, która stała się ostateczna, wyznacza początek biegu terminu wykluczenia, względnie bieg ten zostaje wyznaczony przez zajście okoliczności powstałych po dniu, kiedy decyzja stała się ostateczna. Zdaniem organu bezspornym jest, iż w przypadku ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowania, o których mowa, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. W skardze z [...] stycznia 2013 r. syndyk masy upadłości wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego : - art. 145 w związku z art. 263 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy; - art. 207 ustawy o finansach publicznych, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu do stanu faktycznego występującego w sprawie, które miało wpływ na wynik sprawy. Odpowiadając na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione. Ustawa o samorządzie województwa w art. 46 ust. 2a stwierdza, że decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek, w decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. Z treści powołanego przepisu wynika, że musi być wiadome w jakim składzie Zarząd Województwa [...] podejmował rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie. Skład liczbowy zarządu województwa jest określony przez ustawę o samorządzie województwa i wynosi pięć osób (art. 31 ust. 2). Zarząd jako organ kolegialny podejmuje uchwały zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu (art. 31 ust. 4). Z uwagi na sztywno określony pięcioosobowy skład zarządu, quorum tworzy trzech członków, zwykłą większość głosów dają – w zależności od liczby osób biorących udział w głosowaniu – dwa (przy trzech głosujących) lub trzy (przy większej liczbie głosujących) głosy. W rozpatrywanej sprawie decyzję z dnia [...] września 2012 r. wydaną w I instancji podpisał Marszałek Województwa [...], a udział w jej wydaniu brało dwóch wicemarszałków i dwóch członków Zarządu (k. 69 akt administracyjnych). Z kolei pod decyzją z [...] listopada 2012 r. wydaną w II instancji podpisał się Marszałek Województwa [...], a udział w jej wydaniu brał Marszałek oraz dwóch wicemarszałków i dwóch członków Zarządu, przy czym wszyscy z nich (z wyjątkiem Marszałka) brali udział w podjęciu decyzji z [...] września 2012 r. (por. decyzję z [...] listopada 2012 r. – k. 89 akt). W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 207 ust. 12 u.f.p. od decyzji zarządu województwa, działającego jako instytucja zarządzająca, przysługuje stronie prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym skoro w niniejszej sprawie wydano decyzję w trybie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, organ ponownie wydając rozstrzygnięcie winien mieć na uwadze przepisy o wyłączeniu organu i postępowaniu w przypadkach, gdy organ kolegialny stał się niezdolny do podjęcia uchwały z braku wymaganego quorum (art. 27 § 2 k.p.a.). W świetle powyższego zaskarżona decyzja została wydana w sposób wadliwy, tj. niezgodnie z treścią art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a. (podobnie orzekł WSA w Poznaniu w wyrokach z dnia 7 lutego 2012 r., o sygn. akt I SA/Po 861/11, z dnia 9 maja 2012 r., o sygn. akt I SA/Po 257/12 oraz z dnia 11 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Po 49/13 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W dalszym postępowaniu organ, mając na uwadze powyższą ocenę prawną powinien rozważyć zastosowanie się do treści art. 26 § 2 k.p.a., który należy stosować odpowiednio zgodnie z art. 27 § 2 k.p.a. Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej wyjaśnienia należy uznać brak możliwości rozpoznania pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Kontroli sądowej poddana może być bowiem decyzja, którą wydano z zachowaniem zasady dwuinstancyjności. Jeżeli zatem w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy na skutek wyłączenia członków organu kolegialnego, organ ten był niezdolny do działania, to w pierwszej kolejności należy usunąć tę przeszkodę formalną i doprowadzić do wydania decyzji, na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przez organ działający we właściwym składzie, a jeżeli nie jest to możliwe z uwagi na brak quorum, przez inny wyznaczony we właściwym trybie organ. Odniesienie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi na obecnym etapie postępowania prowadziłoby do naruszenia zasady głoszącej, że organy administracji publicznej w toku dwuinstancyjnego postępowania rozpoznają sprawy z zakresu ich działalności, a sądy administracyjne sprawują sądową kontrolę ich działalności. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w p. 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. O wykonalności uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.