I SA/Po 1451/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot podatku akcyzowego w marcu 2007r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek Wpis w sprawie wynosi [...]. Z akt sprawy wynika, że P.P. pismem z dnia [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednocześnie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Wobec tego P.P. złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że nie mógł złożyć wniosku o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie paliwa rolniczego z powodu choroby układu krążenia i arytmii serca trwającej już od [...]. Gospodarstwo rolne wnioskodawca prowadzi sam. Lekarz zalecił skarżącemu, aby nie przemęczał się intelektualnie. Ta niezdolność spowodowała też o niewiedzy w jakim terminie należy w.w wniosek złożyć. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazał, że posiada dom o powierzchni 63 m2, przy czym rodzice zajmują pokój o powierzchni 14,23 m2, a brat o powierzchni 17,2 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 19,04 ha, budynek gospodarczo-inwentarski o powierzchni 154 m2, stodołę o powierzchni 161 m2, garaże o powierzchni 88 m2, szopę o powierzchni 25 m2, budynek mieszkalny w budowie o powierzchni 196 m2 oraz oszczędności w wysokości [...]. Nie posiada natomiast wartościowych przedmiotów. Skarżący podał, że mieszka w domu nadającym się do remontu. Choroba przeszkodziła jemu w wykończeniu nowego domu. Zgromadzone oszczędności wnioskodawca chce przeznaczyć na jego wykończenie. Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochód z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego w kwocie [...]. Na wezwanie z dnia [...] P.P. w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył nakazy podatkowe za [...], przy czym wskazał, że jedna rata za [...] została jemu umorzona. Podał, że oprócz podatku rolnego i od nieruchomości opłaca ubezpieczenie za budynki, które w [...] wyniosło [...], opłata KRUS wynosi [...] za kwartał, OC za ciągnik [...] na rok. Wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...]. Ponadto wskazał, że koszty koszenia zboża kombajnem i prasowania słomy w [...] wyniosły ponad [...], koszty koszenia kukurydzy [...], koszty najmu do pracy sezonowej [...], koszty nawozów sztucznych i środków ochrony roślin [...] na rok, koszty paliwa rolniczego, koszty materiału siewnego [...] w sezonie jesiennym. Skarżący podał, że jego ojciec uzgodnił koszenie i prasowanie słomy za ziarno zbóż, co spowodowało dodatkową stratę w wysokości [...], gdyż obecnie ceny ziarna znacznie wzrosły. Skarżący wskazał, że zalega z zapłatą rodzicom za ostatnie trzy lata po [...] za rok sumę uzgodnioną zgodnie z Aktem Notarialnym z dnia [...]. Oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego, nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma załączył kserokopie faktur za energię elektryczną, wydruk z salda depozytu, nakazy płatnicze za [...], rachunek bieżący rolników indywidualnych., z którego wynika, że skarżący na dzień [...] posiadał kwotę [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący posiada bowiem majątek nieruchomy (dom, dom w budowie, nieruchomość rolną i inne budynki) i oszczędności w kwocie [...], które mogą być źródłem finansowania kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego. Na uwagę skarżącego zasługuje ponadto fakt, że powinien był się liczyć z kosztami postępowania, gdyż to on zainicjował postępowanie - wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego, a następnie postępowanie sądowoadministracyjne. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że P.P. nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego wniosek uznano za nieuzasadniony. Z tych względów na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek