I SA/Po 146/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-07-24

Skład orzekający: Dominik Mączyński, Włodzimierz Zygmont, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego o odmowie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn jest prawidłowa, gdy postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego nie zawiera uzasadnienia oceny przesłanek umorzenia?
Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego o odmowie umorzenia zaległości podatkowej jest nieważna, jeśli postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, które jest przesłanką materialnoprawną tej decyzji, nie zawiera uzasadnienia odnoszącego się do przesłanek umorzenia określonych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy powinien ponownie ustalić stan faktyczny i wystąpić o zajęcie stanowiska przez organ samorządowy, który musi uzasadnić swoje stanowisko w sposób umożliwiający kontrolę jego legalności.
Stan faktyczny
K. C. złożyła wniosek o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn, powołując się na trudną sytuację finansową i brak zatrudnienia. Burmistrz Gminy W. częściowo umorzył zobowiązanie, a Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. podjął decyzję częściowego umorzenia i odmowy umorzenia pozostałej kwoty. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa podatkowego i konstytucyjnych zasad równości oraz niewłaściwą ocenę sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i postanowienie Burmistrza Gminy W. oraz stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia częściowo zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz odmowy umorzenia pozostałej kwoty ww. zobowiązania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] oraz poprzedzające ją postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]; II. stwierdza, że decyzje i postanowienie wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r., K. C. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn w kwocie należności głównej [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni powołała złą sytuację finansową oraz wskazała, że od lutego 2012 r. wychowuje dziecko, dlatego też nadal pozostaje bez zatrudnienia. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że jej mąż, z uwagi na podjęte studia, również pozostaje osobą bezrobotną. Wraz z mężem mieszkają w mieszkaniu stanowiącym własność teściów wnioskodawczyni, którzy z uwagi na bardzo niski dochód rodziny, stanowiący stypendium naukowe W. C. w kwocie [...] zł, pomagają w im utrzymaniu. Jak wskazała, do maja 2012 r. otrzymuje rentę po ojcu, którą to w większości przeznaczała na zakup materiałów niezbędnych do nauki. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła nadto, że ciążące na niej zobowiązanie wynikło przede wszystkim z nieznajomości przepisów prawa podatkowego, a konieczność zapłaty należnego podatku od spadków i darowizn wiązałaby się z koniecznością sprzedaży działki otrzymanej w drodze spadku. W związku ze złożonym wnioskiem Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zwrócił się pismem z dnia [...] lipca 2012 r. do Burmistrza Gminy W. o zajęcie stanowiska w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Burmistrz Gminy W. stwierdził, że nie zachodzą wystarczające przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej w formie umorzenia całości zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn oraz postanowił częściowo umorzyć zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł natomiast odmówił umorzenia pozostałej kwoty w wysokości [...] zł. W związku z powyższym postanowieniem, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., decyzją z dnia [...] października 2012 r., umorzył częściowo zaległość podatkową z tytułu podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł oraz odmówił umorzenia pozostałej kwoty ww. zobowiązania w wysokości [...] zł. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie z dnia [...] października 2012 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w P., w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie w całości ciążącej na niej zaległości podatkowej. W uzasadnieniu odwołania wskazała na brak konsekwencji Burmistrza Gminy W. w podejmowanych przez siebie decyzjach, wyjaśniając, że osoby, które również posiadały zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn po zmarłym K. L., (J. L. i R. L.), mimo iż ich sytuacja finansowa, z uwagi na uzyskiwany stały dochód, jest znacznie lepsza od jej sytuacji, uzyskały ulgę podatkową w wyższym wymiarze, bo aż w 50%. Ponadto podniesiono, że obecnie wraz z mężem są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. W. C. - mąż skarżącej studiuje na dwóch kierunkach, dlatego też nie posiada możliwości znalezienia zatrudnienia. Skarżąca wyjaśniła, że mają małe dziecko i pomoc materialną na wychowanie syna oraz godziwe życie uzyskują od rodziców męża. Ponadto w treści swojego odwołania stwierdziła, iż jej mąż nie może ponosić konsekwencji związanych z nabyciem przez nią spadku. Skarżąca podniosła również, iż Burmistrz Gminy W. wyraził zgodę na umorzenie jej kwoty [...] zł, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tymi samymi argumentami, które zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., stanowiły przesłankę przemawiającą za całkowitym umorzeniem ciążącego na niej zobowiązania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy zwrócił uwagę na uwagę na art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, z którego jednoznacznie wynika, iż organy podatkowe mogą umorzyć, odroczyć termin zapłaty lub rozłożyć na raty należności oraz zwolnić płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczyć pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Stanowisko organów podatkowych, w tym Dyrektora Izby Skarbowej w P. wynika z niepozostawiającego żadnych wątpliwości przytoczonego przepisu. Określona w nim swoboda decyzyjna pojawiłaby się dopiero w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej przez Burmistrza Gminy W. Organ podatkowy wskazał, że w orzecznictwie Sądów Administracyjnych nie kwestionuje się rozstrzygnięcia organu podatkowego wydanego w oparciu o art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w sytuacji gdy brak było zgody właściwego organu na udzielenie ulgi podatkowej. W uzasadnieniu wyjaśniono, że organ odwoławczy wezwał skarżącą do przedłożenia wypełnionego oświadczenia o stanie majątkowym ze wskazaniem osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wysokości uzyskiwanych przez nie dochodów, a także części partycypowanych przez nie kosztów utrzymania domu oraz wypełnionego oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych ORD-HZ. Strona zobligowana została ponadto do dostarczenia dokumentów obrazujących wielkość ostatnio poniesionych (stałych) wydatków z tytułu opłat za gaz, prąd, wodę, telefon, czynsz, czy zakup leków oraz potwierdzających zarejestrowanie w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Analiza zgromadzonego materiału wykazała, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem W. C. oraz 10-miesięcznym synem K. Obydwoje małżonkowie są osobami bezrobotnymi. Mąż skarżącej studiuje na dwóch kierunkach w trybie dziennym i zaocznym. Rodzina nie osiąga żadnego dochodu. Miesięczne wydatki stałe typu czynsz/podatek od nieruchomości, woda, kanalizacja, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania skarżąca określiła na łączną kwotę [...] zł miesięcznie. Dodatkowe obciążenie budżetu rodziny stanowi opłata za naukę na studiach w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie (studia dzienne – [...] zł, studia zaoczne – [...] zł). Jak wynika z oświadczenia o stanie majątkowym powyższe koszty w całości pokrywane są przez Państwa B. i M. C. - teściów skarżącej. Skarżąca wraz z mężem i synem mieszkają w mieszkaniu o powierzchni [...] m2, położonym w P. przy ulicy A., stanowiącym własność Państwa B. i M. C. Skarżąca jest współwłaścicielem działki o powierzchni [...] m2, położonej w G., gmina N. Szacunkową jej wartość skarżąca określiła na kwotę [...] zł. Skarżąca jest również współwłaścicielem samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...], o wartości około [...] zł, nabytego w 2011 r. Ciążące na skarżącej zobowiązanie powstało w wyniku nabycia przez nią spadku po zmarłym ojcu K. L. W przypadku skarżącej przysporzenie wynosiło 3/16 części z ogólnej kwoty [...] zł masy spadkowej co stanowi kwotę [...] zł. Sam natomiast podatek jest ułamkową częścią nabytego majątku (4,98%). W ocenie organu odwoławczego sytuacja ekonomiczna, w jakiej obecnie znajduje się skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających umorzenie całej kwoty zaległości. Ponadto podkreślono, że organy podatkowe nie mogą udzielać ulg w spłacie w postaci umorzenia zaległości podatkowych, stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego bez uzyskania zgody organu samorządowego w tym zakresie. Organy podatkowe mogą umorzyć, odroczyć termin zapłaty lub rozłożyć na raty należności oraz zwolnić płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczyć pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Podkreślono, że z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2010 r., sygnatura akt II FPS 9/10, wynika, że postanowienie przewodniczącego samorządu terytorialnego odmawiające udzielenia ulgi podatkowej w nawiązaniu do przepisu art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego jest dla organów podatkowych wiążące. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] stycznia 2013 r., skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. zarzuciła naruszenie: - art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie uzasadnionego interesu podatnika oraz kierowanie się wyłącznie interesem fiskalnym jednostki samorządu terytorialnego; - art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności; - art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wadliwą ocenę materiału; - art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w stosunku do decyzji Burmistrza Gminy W.; - art. 32 i art. 217 Konstytucji RP - art. 18 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, przy czym – jak wyjaśniła skarżąca – zarzut ten skierowany jest również przeciwko postanowieniu Burmistrza Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ podatkowy wadliwie zgromadził i ocenił materiał dowodowy. Zdaniem skarżącej niewłaściwym jest utożsamianie sytuacji finansowej skarżącej - osoby nieposiadającej zatrudnienia i zajmującej się wychowaniem dziecka z sytuacją finansową jej męża, który studiuje w trybie dziennym i zaocznym, z uwagi na co nie może podjąć zatrudnienia. Ponadto skarżąca wyjaśniła, iż obowiązek alimentacyjny W. C., jej męża, nie obejmuje jej świadczeń podatkowych, gdyż nie jest on stroną w niniejszym postępowaniu. Zdaniem skarżącej organ podatkowy popada w sprzeczność opierając się w całości na błędnym postanowieniu Burmistrza Gminy W., przyznając, z jednej strony, że sytuacja jest skomplikowana, a z drugiej strony niezauważając przesłanek przemawiających za umorzeniem zobowiązania. Ponadto skarżąca wskazała na naruszenie zasad równości wyrażające się nierównym traktowaniem podatników znajdujących się w takiej samej sytuacji przez Burmistrza Gminy W. w postanowieniach wydanych w trybie art. 18 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Jak wyjaśniła Burmistrz Gminy W. osoby z jej rodziny, które podobnie jak ona posiadały zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn po zmarłym K. L. uzyskały ulgę podatkową w wyższym wymiarze tj. w 50%, mimo iż ich sytuacja finansowa, jest znacznie lepsza od sytuacji skarżącej. Zdaniem skarżącej powyższe świadczy o naruszeniu art. 32 w związku z art. 217 Konstytucji RP poprzez odmienne traktowanie podatników posiadających zaległość z tytułu podatku od spadków i darowizn wynikającego z nabycia spadku po tym samym spadkobiercy. Skarżąca podniosła również, że postanowienie Burmistrza Gminy W. narusza treść art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak zawarcia w jego treści wyjaśnień nieuznania ważnego interesu podatnika. Zdaniem skarżącej przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego w wydanym postanowieniu ograniczył się jedynie do przytoczenia stanu faktycznego i ograniczenia prawa do przyznania ulgi w spłacie do "skrajnego niedostatku". Jak wskazała skarżąca rozstrzygnięcie Burmistrza Gminy W. nie koresponduje z postanowieniami wydanymi w sprawie J. L. i R. L. Zdaniem skarżącej, zarówno Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., jak i Dyrektor Izby Skarbowej w P., mimo że byli w posiadaniu odpisów ww. postanowień, nie zastosowali wobec skarżącej takiej samej ulgi w spłacie ciążącego na niej zobowiązania z tytułu podatku od spadków i darowizn. Dyrektor Izby Skarbowej P., w odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2013 r., podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm.) organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawy organom podatkowym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Charakter decyzji w przedmiocie umorzenia bądź odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie budzi wątpliwości - ani w orzecznictwie ani w doktrynie. Uznanie administracyjne oznacza, że rozstrzygnięcie nie jest ściśle zdeterminowane obowiązującą normą prawną, ale ustawodawca do decyzji organu administracyjnego (podatkowego) pozostawił wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia, ponieważ organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2004, str. 282). Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. W przypadku zaś ulgi w podatkach stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego (jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie) uwzględnić należy wpływ, jaki udzielenie określonej ulgi będzie miało na budżet jednostki samorządu terytorialnego, w oparciu o który jednostka ta realizuje swoją politykę finansową i który uwzględnia dochody umożliwiające wykonanie przypisanych jej zadań. "Ważny interes podatnika", jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, przy czym nie można przesłanki tej utożsamiać jedynie z koniecznością wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych jako bezwzględnym warunkiem udzielenia ulgi w każdym przypadku. Niewątpliwie ważny interes podatnika to coś więcej niż jego subiektywne przekonanie o konieczności umorzenia zaległości, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Będzie to też sytuacja, gdy zapłata należności podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków ze strony państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. Ocena okoliczności wskazanych przez stronę musi być dokonana przy uwzględnieniu zasad demokratycznego państwa prawnego wyrażonego w art. 2 Konstytucji RP, w tym zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, ocena, czy przesłanki udzielenia ulgi podatkowej istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 Ordynacji podatkowej). Ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne. Uzasadnienie, szczególnie decyzji negatywnych dla podatnika, powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia pomimo wystąpienia szczególnych okoliczności lub zastosował ją, uwzględniając w części wniosek strony. W przypadku ulg podatkowych, których udzielenie uzależnione jest od stanowiska jednostki samorządu terytorialnego, która to sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, oceny wystąpienia przesłanek przyznania ulgi w pierwszej kolejności dokonuje ta jednostka. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostki samorządu terytorialnego (t.j. - Dz. U. z 2008 r. Nr 88, poz. 539 ze zm.; dalej: ustawa o d.j.s.t.) w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Istotne jest, że postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawa o d.j.s.t. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny winien jednak dokonać kontroli jego legalności przy rozpoznawaniu skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.), na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09, publ. ONSA i WSA 2010/3/41. Postanowienie w przedmiocie zgody na udzielenie pomocy wskazanej w art. 18 ust. 2 ustawa o d.j.s.t. jest typowym przykładem postanowienia wydawanego w ramach współdziałania organów, o którym mowa w art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej. Art. 18 ust. 2 ustawa o d.j.s.t. nakazuje bowiem naczelnikom urzędów skarbowych przy wydawaniu decyzji we wskazanym w tym przepisie przedmiocie, współdziałanie z organami samorządu terytorialnego. Organ samorządowy zajmuje stanowisko na podstawie zebranego przez naczelnika urzędu skarbowego materiału dowodowego, może jedynie przeprowadzić w razie potrzeby postępowanie wyjaśniające (art. 209 § 4 Ordynacji podatkowej). Bierze on pod uwagę m.in. przesłanki umorzenia płatności. Jego zgoda jest tylko jedną z przesłanek materialnoprawnych, bez spełnienia której rozstrzygnięcie wydane następnie przez organ, któremu powierzono ostateczne załatwienie sprawy będzie niezgodne z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że uzasadnienie stanowiska przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego jest istotne, ponieważ przesądza o przyznaniu ulgi lub odmowie jej przyznania. Dlatego też powinno zawierać rozważania co do wystąpienia przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w tym analizę sytuacji podatnika oraz wskazanie przyczyn podjętego w tej kwestii stanowiska. Przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego rozważyć powinien, czy ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia złożony wniosek. Wydane w sprawie postanowienie, które nie uwzględnia w całości wniosku strony, powinno być uzasadnione w sposób pozwalający na poznanie motywów, jakimi kierował się organ, wydając w sprawie określone stanowisko. Z uzasadnienia tego postanowienia powinno wynikać, że przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odpowiadający regule wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej. Orzeczenie wydane w ramach uznania administracyjnego powinno być uzasadnione w taki sposób, aby możliwa była kontrola przesłanek stanowiących podstawę jego wydania oraz realizowana zasada przekonywania, o której mowa w art. 124 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu wymogów tych nie spełnia postanowienie Burmistrza Gminy W. W uzasadnieniu tego postanowienia opisano ustalony stan faktyczny, jednak nie dokonano w nim jakiejkolwiek analizy wskazanych okoliczności w odniesieniu do stanowiska wyrażonego w postanowieniu. Burmistrz Gminy W. w swoim orzeczeniu w ogóle nie odniósł się do sytuacji rodzinnej, finansowej i zdrowotnej skarżącej, która została we wniosku podniesiona, nie dokonał oceny przesłanek zastosowania ulgi w odniesieniu do regulacji art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, jakimi kryteriami należy kierować się przy badaniu przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, jednak tych kryteriów nie odniósł do konkretnej sprawy, będącej przedmiotem postępowania. W postanowieniu organ powołał się na oświadczenie Rady Miejskiej w W. nr [...] wydane w sprawie zajęcia stanowiska o umorzeniu zaległości podatkowych z tytułu spadków i darowizn, obejmujących lokale mieszkalne, jednak nie wskazał, jakie znaczenie ma powołane oświadczenie dla rozpoznania wniosku i w jaki sposób należy je odnieść do konkretnego rozpatrywanego przypadku. W postanowieniu, którego treść miała wpływ na zaskarżoną decyzję, organ wyraził zgodę na umorzenie kwoty [...] zł z wnioskowanej kwoty [...] zł, jednak nie uzasadnił, jakimi przesłankami kierował się przy wyrażeniu zgody na umorzenie zaległości podatkowej w takiej wysokości. Uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności rozstrzygnięcia, dlatego też tak istotne jest uzasadnienie stanowiska organu, aby strona została poinformowana o motywach rozstrzygnięcia. Brak wskazania, dlaczego organ wyraził zgodę na umorzenie kwoty [...] zł, przy uznaniowym charakterze decyzji, w sposób ewidentny narusza zasadę wyrażoną w art. 121 Ordynacji podatkowej. Skoro zatem przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego nie wyraził swego stanowiska w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej, a jego rozstrzygnięcie miało wpływ na decyzję organów podatkowych, to obowiązkiem Sądu było wyeliminowanie z obrotu prawnego wszystkich aktów wydanych w granicach rozpoznawanej sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu organ podatkowy winien ponownie ustalić stan faktyczny sprawy. Następnie wystąpić do Burmistrza Gminy W. o zajęcie stanowiska, co do zastosowania wobec skarżącej ulgi podatkowej. Burmistrz natomiast rozważy aktualne okoliczności sprawy z punktu widzenia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i uzasadni swoje stanowisko w sposób umożliwiający skarżącej i organom poznanie jego motywów. W tych okolicznościach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło