I SA/Po 1476/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-12-12
Skład orzekający: Stanisław Małek, Katarzyna Wolna-Kubicka, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił podatek od nieruchomości, klasyfikując budynek jako letniskowy i obciążając nim dzierżawcę gruntu, mimo braku precyzyjnych ustaleń co do charakteru budynku i jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja nie może się ostać z powodu braku samodzielnych ustaleń organów podatkowych dotyczących przedmiotu opodatkowania. Organy nie ustaliły precyzyjnie charakteru obiektu budowlanego (czy jest to budynek letniskowy, budynek mieszkalny, czy budowla) oraz jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, co jest kluczowe dla prawidłowego określenia podatnika i podstawy opodatkowania. Brak tych ustaleń uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.Stan faktyczny
Burmistrz Gminy i Miasta ustalił podatek od nieruchomości za 2005 r., stosując stawki dla budynków letniskowych. Skarżąca E.A.-I. zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o opłatach i podatkach lokalnych oraz prawa budowlanego, kwestionując klasyfikację budynku i swoją odpowiedzialność podatkową jako dzierżawcy gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na zapisy umowy dzierżawy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. błędne stosowanie stawek podatkowych i wadliwe ustalenia faktyczne dotyczące charakteru budynku i jej centrum życiowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka /spr./ as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007r. sprawy ze skargi E.A.-I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R.Wiatrowski /-/ S.Małek /-/ K.Wolna-Kubicka
Burmistrz Gminy i Miasta decyzją z dnia [...] ustalił E. A., M. A. K., B. A.- K. i E. A.-I. jako współwłaścicielom podatek od nieruchomości położonej w S. za 2005 r. w wysokości [...] zł. Ustalając wysokość tego podatku Burmistrz, powołując się na uchwałę Nr [...] z dnia[...] Rady Miejskiej w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Wlkp.Nr 191, poz. 4489), zastosował stawki dla budynków i gruntów letniskowych.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. A. – I. zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisu art. 2 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust.1 ppkt1 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, poprzez dokonanie sprzecznej z brzmieniem ustawy interpretacji tych przepisów. W szczególności poprzez odmowę przyznania budynkowi cech budynku w rozumieniu prawa budowlanego i przypisanie mu innych cech. Zarzuciła również naruszenie przepisu art. 3 ust1 pkt 4 cyt ustawy poprzez przyjęcie , że przedmiotem dzierżawy są również będące jej własnością budynki. Twierdząc, iż jest właścicielem budynku wobec czego jest zobowiązana do zapłaty podatku jedynie od dzierżawionych od gminy gruntów.
Przekazując akta sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Burmistrz Gminy i Miasta stwierdził, że budynek należący do E. A. – I. w S. posiada cechy budynku dlatego naliczono od niego podatek. Jednakże budynek ten stanowi własność gminy, gdyż posadowiony jest na gruncie dzierżawionym wobec czego jest częścią składową gruntu, którego właścicielem jest gmina.
Decyzją z dnia[...] Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i w uzasadnieniu podkreśliło, że z umowy dzierżawy nieruchomości z dnia [...] wynika, że E. A.-I. stała się dzierżawcą ( posiadaczem zależnym) nieruchomości położonej na terenie Ośrodka Wypoczynkowego w S. Z § 1 umowy wynika, że nieruchomość została oddana do używania w celach rekreacyjnych, a § 9 ust1 pkt a) stanowi, że do obowiązków dzierżawcy należy ponoszenie wszelkich świadczeń publicznych oraz podatków z dzierżawionej nieruchomości wraz ze znajdującymi się na niej budynkami i budowlami.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E.A.– I.skargą opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego:
-przepisu art. 5 ust1 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych poprzez przyjęcie, ze organ samorządu terytorialnego może zmieniać ustawę o podatkach i opłatach lokalnych stosując dla potrzeb nazwania podatników nazwy własne np. " grunty letniskowe", czy " domki letniskowe",
-art. 3 ust1 cyt ustawy poprzez przyjęcie, że jako dzierżawca wyłącznie gruntu należącego do gminy jest zobowiązana do zapłaty drugiego składnika podatku tj. podatku od jej budynku określanego przy tym jako budynek letniskowy.,
- prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że jej budynek nie jest budynkiem mieszkalnym
- art.5. ustawy o opłatach i podatkach lokalnych polegający na przyjęciu, że budynek ten mieści się w kategorii innej niż budynek mieszkalny
-błąd w ustaleniach faktycznych, a odnoszący się do oznaczenia jej centrum spraw życiowych i wskazaniu jako centrum domu w S.
Podkreślając, że dom ma charakter mieszkalny, całoroczny i stanowi jej centrum życiowe. W konsekwencji domagała się uchylenia niekorzystnej dla niej decyzji organu I i II instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 134 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonej decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz niepogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Skarga okazała się uzasadniona.
Podstawową wadą zaskarżonej decyzji jest brak samodzielnych ustaleń dotyczących przedmiotu opodatkowania. Z akt podatkowych wynika, że E.A. M.A.K. B.A.K. i E .A.-I. wydzierżawiły w dniu [....]r. od Gminy i Miasta, jako właściciela, grunt stanowiący własność Gminy i Miasta. Grunt ten jest położony w Ośrodku Wypoczynkowym w S. Części gruntu o powierzchni 180 m² została zabudowana przez dzierżawców z ich środków własnych.
Charakter tego obiektu nie został przez organy podatkowe precyzyjnie ustalony. Z akt podatkowych można wnosić, że jest to budynek. Ustalenia te jednak wymagają stanowczych stwierdzeń, a więc opisania stanu faktycznego i wyraźnego sprecyzowania, że jest to domek letniskowy spełniający wymogi budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 19991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w roku 2005. Jeżeli w istocie jest to budynek pobudowany na cudzym gruncie /gminy/ to w myśl zasady superficies solo cedit, jako właściciela budynku należy traktować właściciela gruntu, na którym budynek został pobudowany. W takiej sytuacji osoba fizyczna, będąca faktycznie posiadaczem budynku letniskowego, będzie zobowiązana do zapłaty podatku od tego budynku nie jako jego właściciel, ale jako posiadacz obiektu budowlanego, będącego własnością jednostki samorządu terytorialnego /gminy/, -art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy. Do tego czasu domek letniskowy, jako część składowa nieruchomości gruntowej nie może być odrębnym przedmiotem własności i stanowi własność tego, czyj jest grunt /gminy/.
Gdyby się okazało, że domek letniskowy jest budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wówczas podatnikiem podatku od nieruchomości od takiego domku będą jego właściciele, ale pod warunkiem, że domek letniskowy będzie związany z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Skoro w niniejszej sprawie nie dokonano ustaleń pozwalających przyjąć podstawę rozstrzygnięcia, czy mamy do czynienia z domkiem letniskowym, jako budynkiem albo budowlą, zaskarżona decyzja nie może się ostać.
Od 01 stycznia 2003 r. wprowadzono w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych bezpośrednie odesłanie do ustawy: Prawo budowlane w zakresie zaliczania danego obiektu do obiektu budowlanego. Od 01 stycznia 2003 r. przy zaliczaniu danego budynku do kategorii budynków mieszkalnych decydujące znaczenie winna mieć dokumentacja budowlana obiektu. Jeżeli wynika z niej, że chodzi o budynek mieszkalny, to tak winien go jako przedmiot opodatkowania traktować organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości. Do momentu wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny, powinien on być obciążony podatkiem według stawek pozostałych.
Uwagi powyższe winny brać pod wzgląd organy podatkowe obu instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Brak powyższych ustaleń uzasadnia uchylenie decyzji podatkowych na podstawie art. 145 § 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 200 oraz 152 tej ustawy.
R. Wiatrowski S. Małek K. Wolna-Kubicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło