I SA/Po 148/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-03-30
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych na podstawie prawa pomocy w zakresie częściowym w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskującym, a przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa, stosowaną tylko w sytuacjach rzeczywistej, obiektywnej niemożności pokrycia kosztów postępowania. Wnioskodawca, wykazując niskie dochody, brak majątku i liczne osoby na utrzymaniu, spełnił warunki do zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
MD złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał niskie dochody, brak majątku i liczne osoby pozostające na jego utrzymaniu, w tym żonę, dzieci i wnuki. Przedstawił dokumenty potwierdzające swoją sytuację finansową i rodziną.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MD o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2007r. papierów wartościowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. /-/V.Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
MD pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że uzyskuje niskie dochody, ponosi stałe opłaty za czynsz i media. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córką, z synem, z wnuczką i z wnukiem. Mieszka w mieszkaniu komunalnym czynszowym o pow. [...] m2. Wnioskodawca nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości [...], żona jest osobą bezrobotną, córka otrzymuje [...] świadczenia opiekuńczego , wnuczka [...] alimentów.
Na wezwanie z dnia [...]. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy MD w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że małżonka nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdyż zajmuje się wnukami. Córka obecnie uczy się w ostatniej klasie szkoły średniej. Pod opieką żony pozostaje również syn, który jest uczniem drugiej klasy gimnazjum, syn jest osobą niepełnosprawną. Skarżący oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów z tytułu pracy dorywczej i sezonowej. Córka nie jest mężatką. Razem z dziećmi mieszka u skarżącego. Córka otrzymuje alimenty na córeczkę w wysokości [...] miesięcznie, nie otrzymuje alimentów na syna, przy czym ojciec dziecka nie przekazał żadnych środków na jego utrzymanie i wobec tego córka chce wystąpić do Sądu o alimenty. Córka poza świadczeniem opiekuńczym otrzymuje na dzieci zasiłek rodzinny w wysokości [...] miesięcznie. Skarżący ponosi następujące koszty: [...]. Kredyt został zaciągnięty na [...] miesięcy na całkowite spłacenie poprzedniego kredytu, karty kredytowej, debetu w koncie osobistym, suma zadłużenia wyniosła ok. [...]. Dodatkowo skarżący musiał zapłacić do Urzędu Skarbowego ok. [...]. Pozostałe środki pieniężne skarżący przeznacza na zakup żywności i na odzież. Do pisma załączył wyciągi z rachunków bankowych oraz zaświadczenia o wysokości dochodu za [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Zauważyć należy, że skarżący z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] brutto i ma na utrzymaniu żonę, córkę, syna i wnuki. Nie posiada żadnego majątku, oszczędności, samochodu osobowego. Razem z rodziną mieszka w mieszkaniu komunalnym o pow. [...] m2.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło