I SA/Po 1484/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-01-28

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca studentką studiów doktoranckich, otrzymująca stypendium naukowe i pomoc finansową od rodziców, a także będąca właścicielką mieszkania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie stypendium naukowego, pomoc finansowa od rodziców oraz własność mieszkania, mimo braku wskazania ich dokładnej wartości i sposobu wykorzystania, podważają wiarygodność twierdzeń o braku środków na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca A S, reprezentowana przez ojca, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu podała trudną sytuację materialną, chorobę oczu, korzystanie ze stypendium naukowego i pomoc rodziców. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca podała szczegóły dotyczące kosztów utrzymania mieszkania opłacanych przez matkę oraz inne wydatki, jednak nie sprecyzowała kwot przeznaczanych na wyżywienie, leczenie i inne wydatki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Skarżąca AS, reprezentowana przez ojca SS, złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Aktualnie jest studentem na studiach doktoranckich na dwóch uniwersytetach. W codziennej egzystencji pomagają jej rodzice, którzy są emerytami. Podała, że jest dotknięta nieuleczalną chorobą oczu, co zmusza ją do stałej kontroli lekarskiej i nabywania kosztownych leków. Koszty te pokrywają również jej rodzice. Podała, że każdy dodatkowy koszt czy zobowiązanie finansowe ujemnie wpływa na jej egzystencję. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Pozostaje na utrzymaniu rodziców, z którymi nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca oświadczyła, że od [...] ma przyznane stypendium naukowe na Uniwersytecie w P w wysokości [...]. Za wynajem pokoju i opłaty przeznacza [...], na sieciówkę na dojazd na uczelnię [...]. Pozostała kwota oraz pomoc rodziców pozwala jej na zakup lekarstw, wyżywienie i przyjazd do kraju na Uniwersytet. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że koszty utrzymania mieszkania, które jest jej własnością, pokrywa matka G S, która jest tam zameldowana na pobyt stały i opłaca czynsz w wysokości [...], telewizję kablową [...], energię elektryczną [...], ubezpieczenie mieszkania [...]. Skarżąca podała, że kredytów nie posiada, utrzymanie we F refundowane jest przez ojca i matkę. Wnioskodawczyni nie posiada samochodu osobowego, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Od [...] przebywała na zasiłku dla bezrobotnych. W P przebywa od [...]., na utrzymanie wydaje [...], z czego [...] wydaje na wynajęcie pokoju, a resztę na utrzymanie, przy czym, pomimo wezwania, nie wskazała jaką kwotę przeznacza na wyżywienie, koszty leczenia i zakup lekarstw oraz inne wydatki. Do pisma załączyła kserokopie; zeznań podatkowych za [...], zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, wypowiedzenia umowy rachunku bankowego, potwierdzenia wpłat, faktury za energię elektryczną, polisy ubezpieczenia mieszkania. Wniosek o udzielenie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 ustawy). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca z tytułu stypendium naukowego otrzymuje [...], ponadto korzysta z pomocy finansowej rodziców, przy czym pomimo wezwania nie wskazała w jakiej wysokości uzyskuje tę pomoc i czy jest to pomoc w formie pożyczki. Ponadto skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m2. Godzi się nadto zauważyć, że wnioskodawczyni powinna była poczynić wpierw oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...], może ubiegać się o taką pomoc. W przedmiotowej sprawie skarżąca powinna była liczyć się z kosztami postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż to ona zainicjowała postępowanie podatkowe - wniosek z dnia [...] o umorzenie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości, a następnie postępowanie sądowe - skarga z dnia [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło