I SA/Po 1485/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-08
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata w ramach prawa pomocy. Sąd uwzględnił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jej sytuacja materialna (niska emerytura, brak majątku, konieczność ponoszenia kosztów utrzymania) uzasadnia takie rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżąca SB złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niską emeryturę, brak majątku, konieczność ponoszenia kosztów utrzymania oraz obciążenia związane z chorobą i postępowaniem egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku SB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi SB na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca SB pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie. W skardze podała, że wnosi o wyznaczenie dla niej adwokata AW, która posiada Kancelarię blisko jej miejsca zamieszkania. Równocześnie skarżąca złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że mieszka u syna, któremu miesięcznie płaci kwotę [...] tytułem opłat związanych z utrzymaniem domu. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...]. Skarżąca podała, że ma [...] lat i w chwili obecnej nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia. Wnioskodawczyni choruje, objęta jest specjalistyczną opieką zdrowotną, bierze leki, na które miesięcznie przeznacza ok. [...]. Skarżąca podała, że z uwagi na niską emeryturę zmuszona była zaciągnąć kredyt, by na bieżąco móc się utrzymać. Wskazała, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ co miesiąc zajmuje jej kwotę [...]. Na rękę otrzymuje [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto. Skarżąca wskazała, że ponosi koszty związane z mieszkaniem w wysokości [...], telefon [...], ubezpieczenie [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że ma [...] lat, jest emerytką, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto. Wnioskodawczyni choruje, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada żadnego majątku, mieszka w domu syna, któremu płaci miesięcznie kwotę [...] tytułem opłat związanych z utrzymaniem domu.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło