I SA/Po 149/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Jerzy Małecki (spr.) as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej W.S. 100 zł ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że decyzja wymieniona w punkcie pierwszym nie może być wykonana do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponownie rozpatrując sprawę, decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] w sprawie wymiaru W.S. łącznego zobowiązania pieniężnego za 1998 – 2002 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnia, iż zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - jeżeli nieruchomość jest współwłasnością osób fizycznych, z wyjątkiem nieruchomości, o których mowa w ust 3 i 5, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania. W niniejszej zaś sprawie przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność małżeństwa W. i A. S. oraz A.W. i dlatego nie można tej nieruchomości łącznie opodatkować z gospodarstwem rolnym o pow. [...] ha będącym własnością małżeństwa S. Ponieważ kwestionowany budynek gospodarczy znajduje się na nieruchomości stanowiącej odrębny przedmiot opodatkowania, a nie w gospodarstwie rolnym - nie podlega zwolnieniu przewidzianym w myśl art. 7 ust 1 pkt4 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Odnośnie garażu stwierdza, iż jest on umocowany w ziemi za pomocą słupów betonowych w gruncie i posiada ściany z płyt betonowych oraz posiada dach — a zatem jest budynkiem w rozumieniu znowelizowanego art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nieruchomość będąca współwłasnością małżeństwa S. i A.W. o pow. [...] ha nie jest gospodarstwem w rozumieniu art.2 ust. l ustawy z 15.11.1984 r. o podatku rolnym, a budynki gospodarcze znajdujące się na tej nieruchomości nie podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości, gdyż nie są położone na gruncie gospodarstwa rolnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu — W.S. wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wójta w części dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości od tzw. pozostałych budynków, zarzucając im naruszenie art. l a pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 200 oraz 123 Ordynacji podatkowej, a ponadto art. 128, 122 i 68 § 1 Ordynacji podatkowej. W dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...] 03.2004 r. skarżąca ponownie podnosi, iż SKO pozbawiło ją prawa wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa — nawet tych nie podnoszonych w skardze, a związanych z materią rozstrzyganych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej ( zakaz reformationis in peius). Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, także i z niektórych przyczyn w niej podniesionych. Sąd wyjaśnia zatem, iż zgodnie z zasadą ogólną czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania podatkowego (art. 123 Ordynacji podatkowej) - organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych zeznań. Sformułowanie zasady o takiej treści należy wiązać z tym, iż postępowanie podatkowe nie ma charakteru kontradyktoryjnego; dominująca jest w nim pozycja organu podatkowego. Z zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu wiąże się ściśle zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej oraz zasada praworządności. Gwarancjami procesowymi realizacji tych zasad są różne uprawnienia (np. wynikające z art. 165 § 4, art. 178, art. 190 czy art. 200 Ordynacji podatkowej) zapewniające stronom bezpośredni wpływ na przebieg postępowania wyjaśniającego i dowodowego oraz na samą decyzję. Skład orzekający stwierdza, że art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na każdy organ podatkowy obowiązek wyznaczenia stronie, przed wydaniem decyzji, siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. Obowiązek ten ciąży także na organie odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2001 r., sygn. akt I S.A./Łd 4/99, ONSA 2002, nr 3, poz. 113). Od obowiązku wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu nie zwalnia organu drugiej instancji okoliczność, że przedmiotem postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym były jedynie dowody przedstawione przez podatnika, bądź w ogóle tych dowodów nie przedstawiono (por. np. wyrok NSA z dnia 26 października 1999 r., sygn. akt III S.A. 7870/98, niepubl.). Strona postępowania podatkowego w ramach swych uprawnień wynikających z treści art. 123 § 1 i art. 200 §1 Ordynacji podatkowej powinna mieć możliwość ustosunkowania się nie tylko do ustaleń dotyczących stanu faktycznego, ale także stanu prawnego. Wypowiedź w tym zakresie może przyczynić się do pełniejszego i bardziej wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy. Brak wykonania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze obowiązku wynikającego z art. 200 § I i pozbawienie tym samym podatnika możliwości czynnego udziału w postępowaniu podatkowym stanowi naruszenie prawa, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 30 września 2002 r., sygn. akt. l SA/Wr 1287/01 niepubl.). Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyjaśnia, iż zgodnie z treścią art. 106 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie dokonuje się ponownego ustalenia podatkowego stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia czy organ podatkowy ustalił ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu podatkowym i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadającego poczynionym ustaleniom. Dostarczona Sądowi przez SKO po wydaniu zaskarżonej decyzji tzw. opinia biegłego z dziedziny budownictwa odnośnie spornego garażu z dnia [...] 07.2004 r., nie jest dowodem z dokumentów i winna być przez organ odwoławczy rozpatrzona przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z udziałem strony. Z łych zatem powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. c, art. 152 oraz art 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/M Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/J. Małecki