I SA/Po 1494/03

Dnia 8 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.Ch. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie o pozwolenie na prowadzenie magazynu celnego. p o s t a n a w i a odrzucić skargę /-/Małgorzata Bejgerowska Pismem z dnia 7 maja 2003 roku K. Ch. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie o pozwolenie na prowadzenie magazynu celnego. Powyższa decyzja została wydana po rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, na podstawie art. 245 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i art. 262 ustawy z dnia 1 września 1997 roku Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.). Przedmiotowa decyzja zawiera pouczenie o trybie jej zaskarżenia poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Jako podstawę prawną tego sposobu zaskarżenia powołano przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). K. Ch. skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i postąpił zgodnie z opisanym powyżej pouczeniem, wnosząc skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do kwestii, które były przedmiotem wznowionego postępowania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie skarżący w decyzji z dnia 4 kwietnia 2003 roku Dyrektora Izby Celnej został błędnie pouczony o sposobie jej zaskarżenia. Zgodnie z art. 73 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483) Każda ze stron ma prawo zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżenia określa ustawa. W konsekwencji jedną z podstawowych zasad, wyrażoną w art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 roku (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), jest zasada dwuinstancyjności, której istota polega na tym, że każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu. Tak, więc decyzje kończące postępowanie w sprawie wznowienia podlegają na ogólnych zasadach zaskarżeniu w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego. Zgodnie z wyrokiem z dnia 27 lipca 1998 roku Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu /I SA/Wr 20/97/ "Na decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. przysługuje odwołanie, a nie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego." W oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (określanego dalej skrótem k.p.a.), w przypadku stwierdzenia braku podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., organ administracji państwowej odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Postępowanie toczące się na skutek wniosku o wznowienie jest jednak postępowaniem odrębnym i nie stanowi prostej kontynuacji postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Zatem decyzja wydana w trybie art. 151 k.p.a. zapada w pierwszej instancji. Oznacza to, że przysługuje od niej środek odwoławczy. W analizowanej sprawie winien znaleźć zatem zastosowanie art. 2621 § 1 Kodeksu celnego - przepis dodany ustawą z dnia 20 marca 2002 roku o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 42, poz. 365), który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez dyrektora izby celnej nie służy odwołanie, jednak strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań (...). Organem odwoławczym, a zatem właściwym do ponownego rozpoznania niniejszej sprawy jest Dyrektor Izby Celnej. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). W przedmiotowej sprawie K. Ch. nie wyczerpał toku instancji, bez własnej winy, lecz na skutek nieprawidłowego pouczenia o sposobie zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Celnej. W myśl art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Zgodnie z postanowieniem z dnia 30 stycznia 1998 roku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie /NSA IV SA 641/96/, jeżeli skarżący po doręczeniu mu zaskarżonej decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji, wniósł skargę bezpośrednio do sądu, tj. bez wyczerpania przewidzianego trybu i toku instancji, to tym samym nie został spełniony warunek formalny dopuszczalności wniesienia skargi do sądu. Błędne pouczenie zaś, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie może rodzić dla strony negatywnych konsekwencji (art. 112 k.p.a.). Istnieje wówczas możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności określonej w art. 127 § 3 k.p.a. w terminie wskazanym w art. 58 § 2 k.p.a. Skarżący zastosował się do błędnego pouczenia, zawartego w zaskarżonej decyzji, o przysługującym prawie wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, wobec czego to błędne pouczenie nie powinno wywierać negatywnych dla strony skutków prawnych (art. 112 k.p.a.). Przepis ten jednak nie ma zastosowania w postępowaniu sądowo-administracyjnym i nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd, wniesionej bez wyczerpania przysługujących stronie środków prawnych. Praktyczne konsekwencje przepisu art. 112 k.p.a. sprowadzają się do możliwości zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji skarżący może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy do właściwego organu, jakim jest Dyrektor Izby Celnej, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie ustawowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia dopuszczalne będzie wniesienie skargi na działania organów administracji, które stanowić będą przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (cytowanej powyżej) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w sentencji postanowienia przyjmując, iż skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu nie wyczerpania toku instancji . /-/ Małgorzata Bejgerowska M.N.d