I SA/Po 1495/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-01-29
Skład orzekający: Sędzia del. NSA Sylwester Marciniak, Sędzia WSA Barbara Koś, Sędzia WSA Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieużytki, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Nieużytki, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, nie podlegają również opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ podatkowy jest związany zapisami w ewidencji gruntów, a jeśli podatnik uważa je za nieadekwatne, powinien wystąpić o ich weryfikację. Organy podatkowe naruszyły również przepis o zapewnieniu stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2001. Burmistrz Miasta i Gminy ustalił podatek od nieruchomości dla skarżącego, uznając, że działka o określonej powierzchni, sklasyfikowana jako łąka, rowy i nieużytki, podlega opodatkowaniu. SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło podatek od nieruchomości w niższej kwocie, uznając, że nieużytki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o podatku rolnym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Sylwester Marciniak /spr./ Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant staż. Inga Skwierzyńska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2001. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] Nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/ K.Pawlicki /-/ S.Marciniak /-/ B.Koś
Decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] w sprawie stawek podatku od nieruchomości na rok 2001 Burmistrz Miasta i Gminy ustalił M. M. – jako właścicielowi nieruchomości, położonej w miejscowości K. – podatek od nieruchomości za rok 2001 w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż jak wynika z informacji z rejestru gruntów działka nr [...] to łąka w klasie V o powierzchni [...] ha, rowy o obszarze[...] ha i nieużytki [...] ha. Organ podatkowy przyjął, iż wartość ta podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż przepisy ustawy o podatku rolnym dotyczą gospodarstw rolnych i nie mogą tu być zastosowane. Z kolei przeprowadzenie wizji lokalnej jest bezcelowe, gdyż organ podatkowy nie jest uprawniony do orzekania o rodzajach użytków i klasyfikacji gruntów. Źródłem informacji w tym zakresie jest rejestr gruntów.
W odwołaniu podatnik domaga się uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia – z jednoczesnym umorzeniem postępowania względnie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem podatnika opodatkowana działka w całości stanowi nieużytek /w przeszłości wydobywano tam torf/. Skoro organ gminy nie wyegzekwował od poprzedniego właściciela niezbędnej rekultywacji terenu, powinien obecnie poczynić starania w kierunku zmiany rodzaju użytków i klasyfikacji gruntu. Nadto powołuje się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wydaną w tej samej sprawie.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 13 § 1pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit.a Ordynacji podatkowej a także art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 2 ustawy o podatku rolnym uchyliło zaskarżoną decyzję i ustaliło odwołującemu się podatek od nieruchomości za rok 2001 w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż jak już wyjaśniono we wcześniejszej decyzji SKO z dnia [...] ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wymienia w art. 3 ust. 1 pkt. 3 – jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości – grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Nadto wyraził pogląd, że pod pojęciem "grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym" rozumieć należy zarówno grunty podlegające opodatkowaniu tymi podatkami jak i grunty od nich zwolnione bądź wyłączone z opodatkowania. Art. 2 ustawy o podatku rolnym stanowi w ust. 1 pkt 2, że opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają grunty stanowiące nieużytki. Z punktu widzenia definicji gospodarstwa rolnego, stwierdzenie to wydaje się zbyteczne. Skoro bowiem gospodarstwem są tylko grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, o określonym areale, to, siłą rzeczy, opodatkowaniu podatkiem rolnym nie może podlegać grunt, który takim użytkiem nie jest. Zatem powodem zamieszczenia w ustawie takiego zapisu było dążenie do objęcia nieużytków przepisami o podatku rolnym w celu ich wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Poza tym podkreślił, iż w orzecznictwie podatkowym organów gmin wykształciła się praktyka pomijania nieużytków przy ustalaniu rolnikom łącznego zobowiązania pieniężnego.
Byłoby nieuzasadnionym naruszeniem zasady sprawiedliwości wymierzania podatku od nieużytków osobom, które nie stały się podatnikami podatku rolnego z uwagi na zbyt małą powierzchnię posiadanych użytków rolnych.
Mając to na uwadze oraz ustalenia organu gminy, organ odwoławczy stwierdził, iż odwołujący się powinien zapłacić podatek od gruntów o powierzchni [...] m² / [...] –[...]/, z zastosowaniem stawki ustanowionej w Uchwale Rady Miejskiej dla gruntów pozostałych. Skoro bowiem zainteresowany sam przyznaje, że grunt nie jest użytkowany rolniczo, nie zachodzą podstawy do stosowania stawki, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 7 lit.a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tak więc wyliczenie wysokości zobowiązania przedstawia się następująco: [...] · 0,08 = [...].
W związku z zarzutami odwołującego wyjaśnił, że organ podatkowy jest związany treścią zapisów w ewidencji gruntów. Jeżeli podatnik uważa, że zapisy są nieadekwatne do stanu rzeczywistego, powinien wystąpić o ich weryfikację. Obowiązek taki nie ciąży na gminie.
Na powyższą decyzję skargę złożył M. M. i zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 75 § 1 i 77 § 1 Kpa oraz art. 78 § 1 Kpa przez nie przeprowadzenie wizji lokalnej przedmiotowej działki oraz wydanie decyzji na podstawie informacji z rejestru gruntów, a nie wypisu z ewidencji gruntów oraz naruszenie przepisu art. 2 ustawy o podatku rolnym przez jego niezastosowanie i niesłuszne wymierzenie podatku od nieruchomości za rok 2001, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania / k. 2-3/.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie / k. 8/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy czym w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ kontrola działalności administracji publicznej sprawowania przez sądy administracyjne jest pod względem zgodności z prawem.
Nadto należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dlatego też należy stwierdzić, iż organy podatkowe i to zarówno I instancji jak i II instancji naruszyły przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, który stwierdza, iż przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W przypadku organu II instancji rzecz o tyle jest istotna, iż organ ten wydał decyzję merytoryczno – reformacyjną. Nadto oparł się na wykazie nieruchomości i zawiadomieniu o zmianie danych geodezyjnych sporządzonych już po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
Z kolei decyzja Burmistrza Miasta i gminy z dnia [...] poza ogólnym powołaniem się na ustawę o podatkach i opłatach lokalnych i uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] nie wskazuje konkretnych przepisów jakie w niniejszej sprawie mają zastosowanie. Przy czym należy zauważyć, iż uchwała Rady w § 1 pkt 8 określając stawkę podatku od nieruchomości na rok 2001 od użytków rolnych nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych nie wskazuje, iż muszą one być wykorzystywane na cele rolnicze, jak o tym stanowi przepis art. 5 ust. 1 pkt 7 lit.a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm./. Ta okoliczność ma ważne znaczenie, gdyż jak zauważył organ odwoławczy, sam zainteresowany przyznaje, że grunt nie jest użytkowany rolniczo.
Poza tym należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż nieużytki jako nie podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym nie są również opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 1651/97 /ONSA 2000/3/111/.
Nadto trafnie zauważa organ odwoławczy, iż podstawą zastosowania stawki podatku od nieruchomości wobec gruntów jest stan prawny tych gruntów wynikający z ewidencji wskazanej w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm./. Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Wr 1703/94 /Wspólnota 1995/42/24/.
Dlatego też nietrafny jest zarzut skarżącego o przeprowadzenie wizji lokalnej przedmiotowej działki, abstrahując już od tego, iż skarżący powołuje się na przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, które w niniejszej sprawie nie mogą mieć zastosowania, gdyż stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.
Ubocznie należy wskazać, iż akta administracyjne nie są pełne, gdyż nie zawierają wszystkich decyzji i odwołań skarżącego wydanych w niniejszej sprawie, a jest to o tyle istotne, iż skarżący powołuje się także na dokumenty wydane wcześniej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
/-/ K.Pawlicki /-/ S.Marciniak /-/ B.Koś
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło