I SA/Po 150/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A sp. z o.o. w P o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą spółkę od wpisu od skargi powyżej [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wpis od skargi wynosi [...]. A spółka z o o.o. pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że aktualnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z wniesieniem skargi na zaskarżoną decyzję. Prowadzona przez spółkę działalność gospodarcza uległa zawieszeniu. Powodem takiego stanu rzeczy są prowadzone wobec spółki liczne postępowania kontrolne, w wyniku których, w szczególności zaś w wyniku dokonanego w toku postępowań zajęcia dokumentacji księgowej i projektowej związanej z prowadzoną działalnością, podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej jest niemożliwe. Skarżąca wskazała, że rachunki bankowe, wierzytelności i ruchomości zostały zajęte na poczet zabezpieczenia i egzekucji zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Zatem spółka nie ma możliwości dokonania wypłat z rachunków bankowych, nie posiada również majątku, z którego mogłaby uzyskać środki niezbędne dla uiszczenia kosztów postępowania. Skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...]. Podała, że nie sporządziła bilansu za ostatni rok, ponieważ dokumentacja księgowa została zajęta przez organ kontroli skarbowej. Wobec tego nie podała również wartości środków trwałych oraz wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy. Spółka posiada [...] rachunki bankowe, stan rachunków wynosi [...], rachunki zostały zajęte. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie wyżej cyt. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na osobę prawną ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z omawianej regulacji wynika bowiem wprost, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, "gdy osoba ta wykaże", że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z uwagi na to, że w.w przepis formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem, jak już wyżej wskazano, w istocie odstępstwo od generalnej zasady wynikającej z przepisu art. 199 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej i finansowej strony. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącą spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. podanie wartości środków trwałych spółki, 2. podanie wysokości zysku lub straty za ostatni rok obrotowy według bilansu, 3. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2008, 2009 i 2010r. złożonych przez skarżącą spółkę, 4. złożenie odpisów bilansów, rachunku zysków i strat, sprawozdań finansowych za 2008, 2009 i 2010r., 5. złożenie odpisów wyciągów z rachunków bankowych, lokat i kont bankowych należących do spółki za ostatnie trzy miesiące, 6. złożenie wykazu środków trwałych jakie posiada skarżąca spółka 7. podanie kosztów jakie ponosi spółka w związku z utrzymaniem siedziby (czynsz, energia elektryczna, gaz, woda, ogrzewanie, telefony, opał itp.), 8. podanie ilu skarżąca spółka zatrudnia pracowników i jakie z tytułu pracy wypłaca wynagrodzenia, 9. złożenie odpisów deklaracji VAT-7 złożonych przez skarżącą spółkę za ostatnie sześć miesięcy. W odpowiedzi z dnia [...] skarżąca przedłożyła jedynie wykaz środków trwałych. Spółka podniosła, że nie jest w stanie w wyznaczonym terminie podać wszystkich informacji i przedłożyć pozostałych dokumentów z uwagi na trudną sytuację organizacyjną spółki. Wobec tego kolejnym pismem z dnia [...] wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Spółka pismem z dnia [...] oświadczyła, że nie posiada środków trwałych. Natomiast posiadane przez nią ruchomości uległy zajęciu na poczet zabezpieczenia egzekucji należności podatkowych. Podała, że w [...] odnotowała stratę w wysokości [...]. Wskazała, że nie sporządziła bilansu za [...], gdyż z uwagi na zakwestionowanie prawidłowości dokumentacji księgowej i podatkowej spółki przez organy kontroli skarbowej, sporządzenie bilansu w chwili obecnej nie jest możliwe, nie sposób bowiem ustalić prawidłowej wartości otwarcia bilansu za [...]. Skarżąca podała, że ponosi miesięczne koszty w wysokości ok. [...] z tytułu czynszu i opłat za media. Zatrudnia [...] pracownika, którego wynagrodzenie wynosi ok. [...] miesięcznie. Do pisma załączyła kserokopie deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy oraz kserokopię zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że przychody spółki wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...]. Spółka nie przedłożyła pozostałych dokumentów, gdyż jak wyjaśniła, z uwagi na zakwestionowanie przez organy kontroli skarbowej prawidłowości dokumentacji księgowej i podatkowej spółki, złożenie odpisów zeznań podatkowych za lata [...], jak również bilansu, rachunku zysków i strat oraz sprawozdań finansowych za [...] budzi jej wątpliwości, co do prawidłowości wykorzystania w.w dokumentów na potrzeby postępowania z wniosku o prawo pomocy. Z udzielonych przez spółkę informacji wynika, że jej sytuacja jest trudna. Skarżąca aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, ma zajęte rachunki bankowe, również na ruchomościach spółki dokonano zabezpieczenia. Jednakże zauważyć należy, że skarżąca, pomimo trudnej sytuacji, nadal ponosi miesięczne koszty w wysokości ok. [...] związane z utrzymaniem siedziby. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła natomiast z jakich środków w.w koszty ponosi. Ponadto skarżąca podniosła, że w [...] poniosła stratę. Jednakże strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami, co prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia potrzeby kredytowania skarżącej należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez nią skargą. Godzi się również zauważyć, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć opłaty sądowe przez żądanie dopłat od wspólników. Natomiast z przedłożonych przez skarżącą informacji nie wynika, aby w związku z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej zwróciła się z takim żądaniem. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżąca powinna choć w części ponieść koszty związane z uiszczeniem wpisu od skargi, a nie liczyć na kredytowanie w całości kosztów postępowania sadowoadministracyjnego prowadzonego w jej indywidualnej sprawie ze środków budżetu Państwa. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.