I SA/Po 150/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-02-28

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna utrzymująca się z renty i nieposiadająca oszczędności ani majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżąca, osoba fizyczna, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, gdyż utrzymuje się wyłącznie z renty, nie posiada oszczędności ani majątku. W związku z tym, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca AS wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że jej dochód z renty jest bardzo skromny, w całości przeznaczany na bieżące wydatki, nie posiada oszczędności ani majątku, a także jest osobą bezrobotną.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi AS na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008-2011 wraz z odsetkami postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca AS pismem z dnia [...]. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Równocześnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że dysponuje bardzo skromnym dochodem w wysokości [...], który otrzymuje z tytułu renty z powodu częściowej niezdolności do pracy. Podała, że jest osobą bezrobotną. Środki finansowe, które posiada, w całości pokrywają bieżące wydatki: czynsz, opłatę za energię elektryczną i zakup żywności. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności. Z w.w powodów nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi i dlatego wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła również, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni z tytułu renty uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...] zł. Skarżąca podała, że po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania, które wynoszą ok. [...] zł, resztę środków przeznacza na żywność i środki czystości. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżąca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł brutto, którą w całości przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie. Wnioskodawczyni nie posiada również majątku. Skarżąca w złożonym oświadczeniu wykazała zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło