I SA/Po 150/23

Dnia 06 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych. Wnioskiem z 6 sierpnia 2018 r. R. K. (dalej: "skarżący") wystąpił do Urzędu Miejskiego [...] o zwolnienie od podatku od nieruchomości na mocy uchwały nr XLVI/629/2014 Rady Miejskiej [...] z dnia 23 kwietnia 2014 r. w związku z nabyciem 1 lipca 2016 r. prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0.1208 ha położonej [...] przy ul. [...]. Postanowieniem z 16 października 2018 r. Prezydent Miasta [...] odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z 29 listopada 2018 r. postanowiło zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prezydent Miasta [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z 10 stycznia 2019 r. ponownie odmówił wnioskodawcy wszczęcia postępowania w ww. sprawie. W ocenie Prezydenta przedmiotowa nieruchomość nie podlega zwolnieniu. Zgodnie bowiem z § 3 pkt 6 powołanej uchwały zwolnienie, o które wnosił podatnik, nie ma zastosowania do nowo nabytych gruntów lub ich części oraz budynków lub ich części, na których w okresie 3 lat bezpośrednio poprzedzających nabycie była prowadzona działalność gospodarcza. Z dokumentów będących w posiadaniu Urzędu wynika natomiast, że w nowo nabytych budynkach i na gruntach była prowadzona działalność gospodarcza przez poprzednich współwłaścicieli nieruchomości w okresie 3 lat bezpośrednio poprzedzających nabycie przez skarżącego. Z uwagi na fakt, iż skarżący oświadczył, że na nowo nabytej nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza w tym okresie, gdyż była ona zajęta już wówczas przez K. Sądowego, przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające. W trakcie tego postępowania organ uzyskał informację od K. Sądowego, że egzekucja była prowadzona do kilku nieruchomości będących własnością dłużników i nie jest on w stanie określić na której nieruchomości była prowadzona działalność gospodarcza. Organ wyjaśnił też, że w ponownie prowadzonym postępowaniu poprzedni właściciele nieruchomości - S. B. oraz J. W. złożyli oświadczenia potwierdzające fakt prowadzenia przez nich działalności gospodarczej na działce o nr [...] ww. okresie 3 lat. W związku z powyższym organ podatkowy nie dał wiary oświadczeniu złożonemu przez skarżącego i stwierdził, że zwolnienie nie może zostać przyznane, gdyż nie zostały spełnione warunki uprawniające do jego uzyskania. W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z art. 187 § 1 o.p., sporządzenie uzasadnienia postanowienia niespełniającego wymogów przewidzianych w art. 217 § 2 o.p., a w konsekwencji naruszenie art. 121 o.p. oraz naruszenie art. 122 o.p., poprzez niepodjęcie w toku postępowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Postanowieniem z 28 lutego 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie z 10 stycznia 2019 r. w całości i wszczęło postępowanie w sprawie wniosku skarżącego z 6 sierpnia 2018 r. o zwolnienie od podatku od nieruchomości. W ocenie Kolegium niektóre z pozyskanych przez organ I instancji dokumentów potwierdzają niezasadność wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości, natomiast inne potwierdzają zasadność ww. wniosku. Zdaniem Kolegium powyższe stanowi, iż w niniejszej sprawie brak podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie wniosku skarżącego z 6 sierpnia 2018 r. Następnie postanowieniem z 15 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy, uchylone wcześniej, postanowienie z 10 stycznia 2019 r. W ocenie organu dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie nie potwierdza okoliczności, że na ww. nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza w okresie 3 lat przed datą jej nabycia przez żalącego. W ocenie Kolegium miarodajnym jest protokół z kontroli przeprowadzonej 10 grudnia 2014 r., z którego ustaleń wynika, iż działka nr [...], wraz z budynkiem stanowiła środek trwały Firmy [...] Sp. jawna z/s w K. przy ul. [...]. Powyższa okoliczność wskazuje zdaniem Kolegium, iż sporna nieruchomość była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższą okoliczność potwierdza, również oświadczenie ówczesnego współwłaściciela nieruchomości J. W., z treści którego wynika, że na działce nr [...], była prowadzona działalność gospodarcza. Powyższe w ocenie Kolegium przemawia za przyjęciem okoliczności, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z treści § 3 pkt. 6 uchwały nr XLVI/629/2014 Rady Miejskiej [...] z 23 kwietnia 2014 r. Pismem z 20 lutego 2023 r. skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę lub uchylenie. Zdaniem skarżącego zaskarżone postanowienie jest niezgodnie z prawem. Jednocześnie podał, że na etapie postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta [...] w sprawie byli przesłuchiwani świadkowie, a on nie został poinformowany o dacie tych czynności i nie mógł wziąć w nich udziału. Tym samym jego prawa związane z czynnym udziałem w każdym stadium postępowania zostały naruszone. W odpowiedzi na skargę organ uznał, że argumentacja zawarta w skardze jest niezasadna i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, lecz z innych względów niż w niej podniesione. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 15 grudnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 10 stycznia 2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości nowo nabytych gruntów lub ich części oraz nowo wybudowanych lub nowo nabytych budynków lub ich części. Zarzuty skargi koncentrują się głównie na braku czynnego udziału skarżącego w sprawie, niemniej jednak Sąd przed przystąpieniem do ich zbadania doszedł do wniosku, że należy stwierdzić nieważność wydanego w sprawie postanowienia organu odwoławczego, z uwagi na wystąpienie kwalifikowanej wady wskazanej w art. 247 § 1 pkt 4 o.p. Na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 o.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. O tożsamości sprawy można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. W celu uznania, czy określona decyzja ostateczna dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, koniecznym jest stwierdzenie, że w momencie wydania tej decyzji w obrocie prawnym pozostawała już, z wiążącym skutkiem wobec jej adresata i wydającego ją organu, inna decyzja ostateczna rozstrzygająca tę samą sprawę. Powyższe rozważania pozostają aktualne względem postanowień (art. 219 o.p.). Analiza przeprowadzonego przez organy postępowania wyglądała następująco. Prezydent Miasta [...] postanowieniem z 10 stycznia 2019 r. odmówił wnioskodawcy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Kolegium wydało postanowienie z 28 lutego 2019 r., którym uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji z 10 stycznia 2019 r. i wszczęło postępowanie. Mimo to Kolegium 15 grudnia 2022 r. wydało kolejne postanowienie, którym utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji z 10 stycznia 2019 r. Z powyższego wynika, że w dacie rozpoznania niniejszej skargi w obrocie pozostawały w obiegu dwa postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego: jedno z 28 lutego 2019 r. uchylające postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 10 stycznia 2019 r. i wszczynające postępowanie w sprawie wniosku skarżącego oraz drugie z 15 grudnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 10 stycznia 2019 r. Organ odwoławczy rozpoznał bowiem ponownie zażalenie mimo, że zostało ono już wcześniej rozpoznane. W tej sytuacji należało stwierdzić nieważność wydanego w dniu 15 grudnia 2022 r. przez SKO [...] postanowienia, jako wydanego z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 4 o.p. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 4 o.p. p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. na które składał się uiszczony wpis od skargi.